UŞAQLARDA AQRESSİYA NƏDƏN YARANIR?

Son zamanlar biz anaların uşaqlarda ən çox narahat olduğumuz, şikayətləndiyimiz vəziyyətlərindən biri də bir anda onların dəyişməsi, aqressiv olması, nəyisə töküb dağıtmaları, qırmalarıdır. Bəzən anlaya bilmirik ki, nə baş verir? Bu zaman nə etməliyik və ya buna səbəb nə olur? Axı, hər şeyin bir səbəbi olur. Uşaqlarda aqressiyanı yaradan səbəb nədir?
Hər bir şeyin başlanğıcı ailədən gəlsə də, bəzən ətarf mühitin də zərərli tərəfləri uşaqlara təsir göstərə bilir. Xüsusilə uşaqların aqressiv olmaları tək ailəylə bağlı deyil. Bəzən biz analar bunu dərk edə bilmirik. Həyatın qovhaqovunda uşaqlarımıza lazımınca önəm verə bilmirik, onlarla bolluca zaman keçirə bilmirik. Çöldəki problemlərimizi evə qədər gətirib çıxarırıq və övladlarımız da buna şahid olur.
Bəzən isə bu, tək ailəylə, mühitlə bağlı olmur, sırf uşağın özüylə bağlı olur. Ümumiyyətlə, uşaqlarda aqressiya, gərginlik kimi hallar onlar özlərini ifadə edə bilməyəndə də baş verir. Məsələn, hələ danışa bilməyən uşaq nəyisə deyə bilmir, başa salır, valideyn onu anlamayanda isə o əsəbləşir. Başlayır ağlamağa . Yaş sindromlarında da aqressiya özünü büruzə verir. Ən çox 3 yaş sindromunda bunu görürük. Bu yaşda uşaq daha çox öyrənməyə meylli olur. Uşağımızın marağı və bizim “olmazımız” arasında qarşıdurma yaranır. Biz valideynlər bunun həllini tapa bilmədikdə uşaqda qəzəb hissi yaranır. Belə olanda uşaq aqressivləşir. Yeniyetməlik yaş sindromları da bəzən bunlardan qaynaqlanır. Mühit dəyişkənliyi olanda da belə hallar olur. Bizim üçün adi gələn şeylər uşaqlar üçün bəzən ağır olur. Yaxın adamını itirməyin, ev dəyişmənin, nənə-babayla yaşayan bir uşağın birdən-birə onlardan ayrılmasının təsiri olur. Öyrəşdiyi əşyalar, evin qoxusu, təbii ki, bu, onu narahat edir. Əvvəl vərdiş etdiyi, oynadığı oyuncaqların yeri dəyişir və onu tapmayanda aqressivləşir, ətrafına, bəzən də özünə zərər verir. Başlayır oyuncaqlarını qırmağa və ya evdə hansısa əşayaya ziyan vurur. Bəzən valideynlərini dişləyir, çimdikləyir, qışqırır. Bu, bizə o qədər də ağır gəlməsə də, bir uşağın düşüncəsi üçün ağır olur. Daha ətraflı »

Uşaqlar üçün yeni istirahət məkanı

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin şəhər və rayonlarımızda quruculuq və bərpa işlərinin aparılmasına dair tapışırıq və müvafiq göstərişlərinə əsasən Tərtər rayonunda küçə və parkların, məhəllə və binaların abadlaşdırılması işləri uğurla aparılır.
Həmçinin insanların vaxtlarının səmərəli keçməsi üçün binaların qarşısında söhbətgah, oturacaqlar, müxtəfil növ uşaq oyun elementləri və idman qurğuları quraşdırılır. Ötən günlərdə 4 nömrəli uşaq bağçasının və əlillərə inşa edilmiş binanın yanında uşaqlar üçün yeni istirahət məkanı salınıb. Burada uşaqların əylənməsi, oynaması üçün hər cür şarait yaradılıb. Buranın açılışı ən çox uşaqları sevindirir. Valideynlər bildirirlər ki, bizim küçəmiz şəhər mərkəzindən biraz uzaqdadır. Ona görə hər dəfə uşaqlarımızı oradakı parka apara bilmirdik. Bu məkanın yaradılması bizi bu problemdən azad etdi. Digər valideynlər də mənim kimi çox razıdırlar. Küçə sakinləri adından dövlətimizə, rayon rəhbərliyinə öz minnətdarlığımızı bildiririk. Əziyyəti keçən hər kəsə təşəkkür edirik.

Nərgiz Şükürova

Qəbiristanlıq hamının üz tutduğu bir məkandır. Ora aparan yol rahat olanda, insanlar da məmnun qalırlar.
Neçə vaxt idi ki, qəbiristanlıq yolunun pis vəziyyətdə olması kənd sakinlərini narahat edirdi. Yağışlı havada dəfn mərasimlərinin keçi rilməsində çətinlik çəkirdik.
Rayon rəhbəri kəndimizdə qəbul-görüş keçirərkən məsələni ona bildirdik və köməklik göstərməsini xahiş etdik. Tez bir zamanda problem həllini tapdı. Yol da rahat oldu, ziyarətə gedən insanlar da.

Yasin Hüseynov,
İsmayılbəyli kəndinin sakini

Tərtər-Suqovuşan avtomobil  yolunun ətrafı təmizlənib

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin və Tərtər Rayon İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı ilə “Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” çərçivəsində Tərtər-Suqovuşan avtomobil yolunun ətrafında təmizlik aksiyası keçirilib.
Aksiyada Tərtər Rayon İcra Hakimiyyətinin, 9 saylı Regional Ekologiya və Təbii Sərvətlər İdarəsinin əməkdaşları, rayonda fəaliyyət göstərən idarə, müəssisə, təşkilatların və Tərtər Şəhər Kommunal Təsərrüfatı İdarəsinin kollektivləri aktiv iştirak edib.

Prezident İlham Əliyev cari ilin 6 sentyabr tarixində “Dünya, Avropa və İtaliya haqqında bilgilər” mövzusuna həsr olunmuş Beynəlxalq Çernobbio Forumunda “Yeni geosiyasi şəraitdə Azərbaycanın rolu” adlı sessiyada çıxışı edib.

Dövlət başçısı qeyd edib ki, uzun illər ərzində Azərbaycan və İtaliya strateji tərəfdaşlar kimi fəaliyyət göstərirlər. Müvafiq bəyannamə təqribən 10 il əvvəl qəbul edilib. Bizim əməkdaşlığımız bir çox sahəni əhatə edir. Bizim müntəzəm siyasi təmaslarımız var. Yüksək səviyyəli siyasi təmaslarımız bizim yaxın siyasi tərəfdaş olduğumuzu nümayiş etdirir.

Azərbaycan İtaliyanın bir nömrəli neft və ikinci ən böyük qaz təchizatçısıdır. İtaliya Azərbaycanın dünyada bir nömrəli ticarət tərəfdaşıdır. Ötən il bizim ticarət dövriyyəmiz 16 milyard ABŞ dollarına yaxın olub.

Bildirilib ki, Azərbaycandan İtaliyayadək uzanan, Cənub Qaz Dəhlizi adlanan 3500 kilometrlik inteqrasiya edilmiş boru kəməri sistemi bu gün 10 ölkənin enerji təhlükəsizliyini təmin edir.

Hazırda 10 ölkə Azərbaycandan qaz alır və onlardan 7-si Avropa İttifaqının üzvüdür. Bu səbəbdən Avropa Komissiyası Azərbaycanı ümum-Avropa qaz təchizatçısı və etibarlı tərəfdaş adlandırır.

Boru kəmərinin başlanğıcı Azərbaycandadır və İtaliyaya qədər uzanır. Ancaq marşrut boyu mövcud olan əlavələr və interkonnektorlar sayəsində bu kəmər geniş Avropa və Avrasiya çoğrafiyasını əhatə edir. Burada da artım üçün güclü potensial var. Daha ətraflı »

Milli dövlətçiliyimizə yeni nəfəs vermiş hadisə

“Bu zamanın, bu dəqiqələrin, bu saatın hökmünü nəzərə almaya bilməzdim… Xalqın bu əhval-ruhiyyəsini, tələblərini nəzərə alaraq bütün məsələləri götür-qoy etdim. Mən öz taleyimi xalqa tapşırmışam və xalqın iradəsini, yəqin ki, indi bu müddətdə, bu çətin dövrdə yerinə yetirməliyəm” – Ulu Öndər Heydər Əliyev

Azərbaycanın dövlətçilik tarixində misilsiz xidmətlər göstərmiş, ideyaları, zəkası, biliyi, idarəçilik təcrübəsi ilə bu günümüzə, sabahımıza bələdçilik edən Ümummilli Liderimiz Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətində 1990-1993-cü illər mühüm yer tutur. Həmin dövr Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi irsinin Naxçıvan dövrü kimi adlandırıla bilər. Məhz həmin illər onun böyük siyasətə, hakimiyyətə qayıdış dövrü oldu.

Naxçıvan parlamentinin yeni tərkibdə 1990-cı il noyabrın 17-də keçirilən ilk sessiyası deputatların istəyi və böyük təkidi nəticəsində Ulu Öndər Heydər Əliyevin sədrliyi ilə işinə başlamışdı. Milli dövlətçiliyə yeni nəfəs vermiş Naxçıvan parlamentinin ilk sessiyasında gündəliyə çıxarılan məsələlər və qəbul edilən tarixi qərarlar, ümumilikdə, Azərbaycanın müstəqilliyinə və suverenliyinə hesablanmışdır. Daha ətraflı »

İllər ötür, I və II Qarabağ müharibələri bizdən uzaqlaşır. Ancaq döyüşlərdə qəhrəmanlıq göstərərək, canı-qanı bahasına xalqımıza xoş günlər bəxş edən insanlar və onların ailə üzvləri heç zaman yaddan çıxmır.
Rayon rəhbəri, ictimaiyyət nümayəndələri daim şəhid ailələrinin yanında olur, onların qayğı və problemləri ilə maraqlanırlar.
Bu günlərdə Tərtər Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Müstəqim Məmmədov YAP Tərtər rayon təşkilatının sədri Eldar Əsədovla birlikdə rayonun İsmayılbəyli kəndində Birinci Qarabağ müharibəsi şəhidi Quliyev Şəmil Əli oğlunun anası Adilə Quliyevanın yas mərasimində iştirak edib, ailə üzvlərinə başsağlığı veriblər.
Adilə ana düz 30 il oğul həsrəti ilə yaşamışdı. Oğlu Şəmil Quliyev Ağdərə bölgəsində erməni işğalçılarına qarşı aparılan döyüşlərdə fəal iştirak etmişdir. O, 1994-cü ilin yanvar ayının 7-də şəhid olub.
Şəmil ailəli idi. Şahin adlı bir oğlu var. Yaxınları deyirlər ki, oğul dərdi ananı çox üzürdü, lakin 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra sanki bir təsəlli tapmışdı. Deyirdi ki, Şəmilin və onun kimi yüzlərlə şəhidin qanı yerdə qalmadı. Onların qisası alındı. Daha ətraflı »

Sentyabrın 1-də Milli Məclisə keçiriləcək növbədənkənar seçkilərin təbliğat-təşviqat mərhələsinin qızğın vaxtıdır. 97 saylı Tərtər-Ağdərə-Goranboy Seçki Dairəsindən deputatlığa namizədliyi qeydə alınmış 6 namizəd də hazırda fəal təbliğat və təşviqat işləri ilə məşğuldur.
Dairə seçki komissiyasının sədri Həmid Mehdiyev bildirdi ki, dairə üzrə 59 seçki məntəqəsi təşkil olunub. Onlardan 2-si işğaldan azad edilmiş ərazilərdə – Ağdərə şəhərində və Su-qovuşan qəsəbəsində yerləşir. Dairə üzrə seçici kimi qeydə alınan 506 nəfər ilk dəfə səs verəcək. 1116 nəfərin yaşı isə 80-100 arasıdır. Yaşı 100-dən yuxarı olan seçicilər də var ki, onların da sayı 7 nəfərdir. Həmçinin seçki günü 18 yaşı tamam olan 3 seçici ilk dəfə olaraq belə mühüm siyasi kampaniyada iştirak edəcək.
Həmid Mehdiyev onu da qeyd etdi ki, bütün seçki məntəqələrində lazımi hazırlıq işləri görülüb – siyahılar dəqiqləşdirilib, məntəqələr texniki avadanlıq və müvafiq təlimat materialları ilə təmin olunub, 9 məntəqədə vebkameralar quraşdırılıb, məntəqə seçki komissiyalarının üzvləri treninqlərdə maarifləndiriliblər.
Seçkiləri ayrı-ayrı siyasi partiyalardan və öz təşəbbüsü ilə 860 yerli müşahidəçi izləyəcək. Həmçinin siyasi kampaniyanın gedişinə beynəlxalq müşahidəçilər də nəzarət edəcəklər. Daha ətraflı »

“Mən istəyirəm ki, gənclərimiz vətənpərvər, peşəkar, bilikli, savadlı olsunlar, vətən sevgisi ilə böyüsünlər.”                                                                                                                                                                                                        Prezident İlham Əliyev

Vətən bizim namusumuz, şərəfimiz, azadlığımız, mənliyimizdir. Vətən torpağı müqəddəsdir. Vətən dəyişmir, satılmır, köhnəlmir, qocalmır. O, əbədi və əzəlidir. Vətən bizə əcdadlarımızdan, babalarımızdan yadigardır. Vətənə məhəbbət hissi uşağın qanına, canına, ruhuna işləməlidir, “xəmirimiz” vətənə məhəbbət hisi ilə “yoğrulmalıdır”.
Vətən sevgisi ana südündən, ana laylasından başlayır. Əlbəttə ki, uşaqların vətənpərvərlik ruhunda formalaşmasında ailənin rolu çox böyükdür.Təbii ki, vətənpərvərlik hissi ailədən başlayır, bağçada, məktəbdə davam edir, cəmiyyətdə formalaşır. Vətənpərvərlik tərbiyəsi vətəndaş tərbiyəsinin əsasıdır.
Uşaq ilk kəlmələrini evdən, ailədən öyrənir. Cəbhə bölgəsində olan, itkinin ağrısını yaşamış, hərbçi ailələrində böyüyən uşaqların düşüncəsində vətənpərvərlik hisi daha çox ön planda olur. Hansı ailədə ki, vətən sevgisi güclüdür, vətən mövzusu hər zaman diqqətdədir, o ailədə uşaq da vətən sevgisiylə böyüyür və formalaşır. Övladın necə yetişməsi ailədən asılıdır. Bağçada da bu işlər davam etdirilir. Çünki, uşaq bağçadan çox, anadan, atadan aldığı informasiyanı ürəklə qəbul edir.
Bağçaya gedən uşağa ilk olaraq Azərbaycan Himni, dövlət atributları öyrədilir. Elə ilk addımlar da buradan başlayır. Bu hissin aşılanması məktəbdə davam etdirilir. Şagirdlər qələm tutub yazı yazmağa, oxumağa başladıqda yazıb-oxuduqları ilk kəlmələr “Ana” və “Vətən” kəlmələri olur. Daha ətraflı »

Məktəb vaxtı inşa yazardıq: Haradan başlanır Vətən?
Hər kəs sərbəst mövzuda yazdığı inşasına bir cür başlardı: Kimi ana qucağından deyərdi, kimi ata ocağından, kimi doğulduğu şəhərdən, kənddən.
Onda hələ torpaqlarımız işğal olunmamış, oğullarımız Qarabağ torpaqları uğrunda şəhid olmamışdı.
İndi məktəbli olsam, Vətən mənimçün şəhid qanı ilə suvarılmış Qarabağ torpaqlarından başlayır, deyərəm. O torpaqlardan ki, 44 günlük Vətən müharibəsində bu yerləri azad etməklə Ali Baş Komandanımız İlham Əliyevin komandanlığı ilə igid oğullarımız 30 ildən sonra qələbə sevincini bizə yaşatdılar…
Çoxdan idi ki, işğaldan azad edilmiş torpaqlarımızı ziyarət etmək istəyirdim. Ailəlikcə yolumuza Ağdamdan–vaxtı ilə çal-çagırli, bağbağatlı, qaynar həyatlı, insanları qoçaq, necə deyərlər, “daşdan pul çıxaran” Ağdamdan başladıq. Sonuncu dəfə bu şəhərdə hardasa 28 yaşımda olmuşdum. Yaddaşımda gözəl, çox gözəl bir şəhər kimi qalmışdı, məsçidini ziyarət etmişdim, çörək muzeyində olmuşdum, Pioner evinə (o vaxt pioner evinin direktoru tanınmış musiqiçi, bəstəkar, Qarabağdan çıxmış neçə-neçə sənətkarın ustadı olmuş Murad Rzayev idi) müsabiqəyə uşaq aparmışdıq. Mən də Tərtərdə eyni məkanda kütləvi işçi işləyirdim.
Əvvələn deyim ki, bu yerlərə çox kövrək hisslərlə qədəm basdım, torpağında, hər daşında Azərbaycan əsgərinin ayaq səsini, atəş səslərini eşitdim, müharibənin ətrafa yaydığı ölümü, fəlakəti, əlilliyi yada saldım. Dağılan yurd yerləri, şəhid məzarlarının üstündə dalğalanan bayraqlarımız çox kövrəltdi məni. Ancaq aparılan tikinti-abadlıq işlərini gördükcə bir daha Prezidetimizlə – Ali Baş Komandanımızla qürur duydum. İnanıram ki, Ağdam insan əlləri ilə yenidən qurulacaq, yenidən əvvəlkindən də gözəl, yaraşıqlı bir şəhərə çevriləcək. Daha ətraflı »