Saytın ümumi statistikası:

Saytda məqalələrin sayı - 6,123
Saytda ismarıcların sayı - 0

Arxiv

  • 04Avq
    Digər Azərbaycan və Qırğızıstan münasibətləri artıq strateji müttəfiqlik mərhələsinə qədəm qoyub üçün şərhlər bağlıdır

    Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı ildə Qırğızıstan Respublikasına həyata keçirdiyi dövlət səfəri Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin inkişafında mühüm siyasi hadisə kimi dəyərləndirilir. Səfər çərçivəsində keçirilən görüşlər, aparılan müzakirələr, imzalanan sənədlər və dövlət başçılarının mətbuata verdikləri bəyanatlar iki qardaş ölkə arasında əlaqələrin yüksələn xətt üzrə inkişaf etdiyini bir daha nümayiş etdirdi.

    Azərbaycan və Qırğızıstan xalqları ortaq tarixi köklərə, dil və mədəni yaxınlığa, mənəvi dəyərlərə malikdirlər. Bu ortaq bağlar ölkələrimiz arasında münasibətlərin möhkəm təməlini təşkil edir. Müasir dövrdə həmin tarixi və mənəvi yaxınlıq dövlətlərarası münasibətlərdə də öz əksini tapır, qarşılıqlı hörmətə, etimada və əməkdaşlığa əsaslanan yeni imkanlar yaradır. Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan–Qırğızıstan əlaqələrinin mövcud vəziyyətini və gələcək inkişaf istiqamətlərini aydın şəkildə ifadə etdi. Dövlətimizin başçısı iki ölkə arasında münasibətlərin yüksək səviyyədə olduğunu vurğulayaraq, Azərbaycan ilə Qırğızıstanın dostluq və qardaşlıq münasibətlərinin gələcəkdə daha da möhkəmlənəcəyinə əminliyini bildirdi. Daha ətraflı »

  • 03Avq
    Digər Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətlərində tarixi mərhələ: dostluq, müttəfiqlik və yeni strateji uğurlar üçün şərhlər bağlıdır

    Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı il tarixində Qırğız Respublikasına reallaşan dövlət səfəri iki qardaş ölkə arasındakı strateji tərəfdaşlığın və sarsılmaz dostluq əlaqələrinin yeni müstəviyə yüksəldiyini bir daha nümayiş etdirdi.

    Səfər çərçivəsində dövlət başçılarının mətbuata bəyanatları, imzalanan mühüm sənədlər və keçirilən təntənəli mərasimlər Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlərin ən yüksək zirvəyə çatdığını sübut edir.

    Ölkə başçısı bəyanatında xüsusi olaraq vurğulamışdır ki, iki dövlət arasında mövcud olan müttəfiqlik münasibətləri çox böyük məsuliyyət deməkdir və Azərbaycan bu məsuliyyəti şərəflə daşımağa tam hazırdır. Beynəlxalq platformalarda, iqtisadi-ticari sahədə və təhlükəsizlik məsələlərində qarşılıqlı dəstəyin bundan sonra da davam etdiriləcəyi bildirilib. Səfər zamanı imzalanan geniş zərfli sənədlər, xüsusilə Azərbaycan-Mərkəzi Asiya əməkdaşlığında yeni mərhələnin əsasını qoyan Çolpon-Ata Bəyannaməsi ikitərəfli və çoxtərəfli fəaliyyətimizin əhatə dairəsini daha da genişləndirir. Daha ətraflı »

  • 03Avq
    Digər Ana dilimiz Azərbaycan xalqının ən böyük milli sərvətidir üçün şərhlər bağlıdır

    Yeni əlifbanın tətbiqi müstəqil Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi həyatında baş vermiş mühüm hadisələrdən biridir. Müstəqilliymizin qazanılmasından sonra yaranmış tarixi şərait xalqımızın dünya xalqlarının ümumi yazı sisteminə qoşulması üçün yeni perspektivlər açdı və latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasının bərpasını zəruri etdi. Bu mənada Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Gününün təsis edilməsi haqqında Ulu Öndər Heydər Əliyevin 9 avqust 2001-ci il tarixli 552 nömrəli Fərmanı tarixi hadisədir. Həmin Fərmana əsasən xalqımız 1 avqust tarixini Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü kimi qeyd edir.

    Dil millətin simasını səciyyələndirən amillərdən biri, onun milli sərvətidir. Azərbaycan dilinin dövlət dili statusuna yüksəlməsi millətin öz taleyinə sahibliyinin, dövlət qurmaq və qorumaq qüdrətinin, eyni zamanda dilinin zənginliyinin sübutudur. Dil hər bir xalqın varlığının əsas təminatçısıdır. Azərbaycan xalqının da ana dili onun milli varlığını müəyyən edən başlıca amillərdəndir. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 27 aprel 1978-ci il tarixində Azərbaycan SSR Konstitusiyasına “Azərbaycan SSR-nin dövlət dili Azərbaycan dilidir” maddəsi əlavə olunmuşdur. Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycan dilinin inkişafı və zənginləşməsi istiqamətində müxtəlif vasitələrdən istifadə edirdi. Azərbaycanda dilçi alimlərə yüksək diqqət və qayğı göstərilməsi, milli dildə nəşr edilən kitabların tirajlarının artırılması və digər tədbirlər ana dilinin daha da inkişaf etdirilməsi məqsədi daşıyırdı.1995-ci ildə Daha ətraflı »

  • 03Avq
    Digər Ana dilimizi qorumaq üçün böyük addımlar atan Ümummilli Liderin siyasi xətti Prezident İlham Əliyev tərəfindən inamla davam etdirilir üçün şərhlər bağlıdır

    Ana dili hər bir xalqın milli kimliyini, mənəvi varlığını və tarixi yaddaşını yaşadan, onu müstəqil millət kimi formalaşdıran ən mühüm sütundur. Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təşəkkül tapması, zənginləşməsi və beynəlxalq aləmdə layiqli mövqe tutması xalqımızın keçdiyi çətin, lakin şərəfli tarixi mübarizə yolunun məntiqi nəticəsidir. Hər il avqust ayının 1-də ölkəmizdə qeyd edilən Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü bu müqəddəs irsə cavabdehlik və milli qürur hissinin təcəssümünə çevrilmişdir.

    Tarixə nəzər salsaq görərik ki, Sovet imperiyası dövründə milli dillərin sıxışdırılması və rus dilinin hakim mövqeyə gətirilməsi siyasəti xüsusilə güclənmişdi. Belə bir mürəkkəb və təhlükəli şəraitdə ana dili məsələsini gündəmə gətirmək böyük siyasi cəsarət və qətiyyət tələb edirdi. Bütün süni məhdudiyyətlərə və təzyiqlərə rəğmən, Ümummilli Lider Heydər Əliyev hələ 1970-ci illərdən başlayaraq Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi yaşamaq hüququ uğrunda ardıcıl mübarizə aparmış, ziyalıları və bütövlüklə xalqı bu ideya ətrafında səfərbər etmişdir. Bu mübarizənin tarixi nəticəsi kimi 1978-ci il aprelin 2-də Heydər Əliyevin bilavasitə təşəbbüsü və təklifi ilə Azərbaycan SSR Konstitusiyasına “Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının dövlət dili Azərbaycan dilidir” maddəsi daxil edildi. Bu, həmin dövr üçün misilsiz bir tarixi qələbə idi. Daha ətraflı »

  • 24İyl
    Digər Azərbaycan-Almaniya əlaqələri  sülhə, əmin-amanlığa öz töhfəsini verəcəkdir üçün şərhlər bağlıdır

    2026-cı il iyulun 21-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Almaniya Federativ Respublikasına etdiyi rəsmi səfər iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında mühüm hadisə kimi qiymətləndirilir. Səfər çərçivəsində keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər, aparılan müzakirələr və verilən bəyanatlar Azərbaycan ilə Almaniya arasında siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
    Prezident İlham Əliyev verdiyi bəyanatda Azərbaycan ilə Almaniya arasında qarşılıqlı hörmətə, etimada və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanan münasibətlərin uğurla inkişaf etdiyini vurğulamışdır. Dövlət başçısı qeyd etmişdir ki, iki ölkə arasında mövcud siyasi dialoq əməkdaşlığın bütün istiqamətlər üzrə genişlənməsinə möhkəm zəmin yaradır.
    Azərbaycan Avropanın etibarlı tərəfdaşlarından biri kimi Almaniya ilə əlaqələrin inkişafına daim böyük önəm verir. Almaniya isə Avropa İttifaqının aparıcı dövlətlərindən biri olmaqla Azərbaycanın əsas iqtisadi tərəfdaşları sırasında yer alır. Məhz buna görə də bu səfər və verilən bəyanat münasibətlərin gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən mühüm siyasi sənəd kimi dəyərləndirilə bilər. Prezident İlham Əliyevin çıxışında enerji təhlükəsizliyi məsələləri xüsusi yer tutmuşdur. Azərbaycan uzun illərdir Avropanın enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verən ölkə kimi tanınır. Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropa bazarlarına təbii qaz ixracı həyata keçirilir və bu istiqamətdə əməkdaşlıq daim genişlənir. Dövlət başçısı vurğulamışdır ki, Azərbaycan yalnız ənənəvi enerji resurslarının ixracı ilə kifayətlənmir, eyni zamanda bərpa olunan enerji sahəsində də böyük layihələr həyata keçirir. Günəş və külək enerjisi layihələrinin inkişafı, “yaşıl enerji”nin istehsalı və ixracı ölkənin gələcək iqtisadi inkişaf strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biridir. Almaniyanın müasir texnologiyalar sahəsində zəngin təcrübəsi Azərbaycan üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan iki ölkə arasında yaşıl enerji, innovasiya və rəqəmsal texnologiyalar üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi hər iki tərəfin maraqlarına cavab verir. Səfər zamanı iqtisadi əlaqələrin inkişafı da əsas müzakirə mövzularından olmuşdur. Prezident İlham Əliyev bəyan etmişdir ki, Azərbaycanın əlverişli investisiya mühiti xarici investorlar üçün geniş imkanlar yaradır. Alman şirkətlərinin ölkəmizdə fəaliyyətinin genişləndirilməsi iqtisadi əməkdaşlığın yeni mərhələyə yüksəlməsinə xidmət edəcəkdir.Azərbaycan son illərdə iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atmışdır. Qeyri-neft sektorunun inkişafı, sənaye parklarının yaradılması, kənd təsərrüfatı, logistika və nəqliyyat sahələrinə yatırılan investisiyalar ölkənin iqtisadi potensialını daha da artırmışdır. Almaniya isə yüksək texnologiyalar, maşınqayırma, avtomobil sənayesi, kimya və rəqəmsal iqtisadiyyat sahələrində dünyanın qabaqcıl ölkələrindən biridir. Bu sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi qarşılıqlı faydalı nəticələr verə bilər. Prezident İlham Əliyev çıxışında Cənubi    Qafqaz regionunda davamlı sülhün təmin edilməsinin vacibliyini də xüsusi qeyd etmişdir. Azərbaycanın regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunması istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirdiyini bildirən dövlət başçısı vurğulamışdır ki, sülh müqaviləsinin imzalanması regionun iqtisadi inkişafına və beynəlxalq əməkdaşlığın genişlənməsinə mühüm töhfə verəcək.
    Azərbaycan beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əsaslanan xarici siyasət həyata keçirərək beynəlxalq təşkilatlarla fəal əməkdaşlıq edir. Almaniya ilə bu istiqamətdə əməkdaşlığın inkişafı beynəlxalq təhlükəsizlik, iqlim dəyişikliyi, enerji təhlükəsizliyi və dayanıqlı inkişaf kimi qlobal məsələlərin həllinə də müsbət təsir göstərir.

    Azər Ağayev,
    YAP Tərtər rayon təşkilatının sədr müavini

     

  • 23İyl
    Digər Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfəri iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın inkişafında və Cənubi Qafqazda davamlı sülhün bərqərar olunmasında yeni tarixi mərhələnin əsasını qoydu üçün şərhlər bağlıdır

    Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 21 iyul 2026-cı il tarixində Almaniya Federativ Respublikasına rəsmi səfəri iki ölkə arasındakı münasibətlərin keyfiyyətcə yeni müstəviyə yüksəldiyini bir daha nümayiş etdirdi. Səfər çərçivəsində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev və Almaniya Federativ Respublikasının Federal Kansleri Sayın Fridrix Merts tərəfindən “Azərbaycan Respublikası və Almaniya Federativ Respublikası arasında ikitərəfli tərəfdaşlıq üçün strateji gündəliyə dair Birgə Bəyannamə” və Azərbaycan-Almaniya Biznes Şurasının yaradılmasına və fəaliyyətinə dair Birgə Bəyannamə imzalanmışdır.

    Dövlətimizin başçısı verdiyi mətbuat bəyanatında əminliyini bildirmişdir ki, imzalanmış sənədlər və start verilən strateji dialoq əlaqələrimizi yeni səviyyəyə qaldıracaq, iqtisadi münasibətlərin genişləndirilməsinə mühüm töhfə verəcəkdir. Sənədlərin tezliklə həyatda öz əksini tapması üçün bir neçə xüsusi işçi qrupunun yaradılması da nəzərdə tutulur.

    İkitərəfli gündəliyin kifayət qədər geniş olduğunu vurğulayan Prezident İlham Əliyev Almaniyanın Avropa İttifaqının aparıcı ölkəsi kimi Cənubi Qafqazda rolunun artdığını və Azərbaycan-Almaniya əlaqələrinin bütövlükdə bölgəmizdə əməkdaşlığa, sülhə və əmin-amanlığa töhfə verəcəyini diqqətə çatdırmışdır. Hazırda Azərbaycanda 200-dən çox Almaniya şirkətinin uğurla fəaliyyət göstərdiyini bildirən ölkə rəhbəri, bu səfərdən sonra onların sayının daha da artacağını, qarşılıqlı sərmayə qoyuluşu və alman şirkətlərinin ölkəmizdə fəaliyyətinin genişləndirilməsi üçün konkret təkliflərin irəli sürüldüyünü qeyd etmişdir. Daha ətraflı »

  • 16İyl
    Digər Slovakiya-Azərbaycan əlaqələrinin inkişafı uğurla davam edir üçün şərhlər bağlıdır

    Prezident İlham Əliyev Slovakiya Respublikasının Prezidenti Peter Pelleqrinin Azərbaycana səfəri zamanı iyulun 14-də Şuşada bəyanat verib.

    Bəyanatda bildirilir ki, Slovakiya-Azərbaycan əlaqələrinin inkişafı uğurla davam edir.

    Bizim siyasi təmaslarımız müntəzəm xarakter alır. Keçən ilin sonunda Slovakiyaya rəsmi səfərimi məmnunluqla xatırlayıram və mənə göstərilən qonaqpərvərliyə görə bir daha Sizə təşəkkürümü bildirmək istəyirəm.

    Doğrudan da belə dinamik əlaqələrin inkişafı iki tərəfin niyyətini göstərir. Bu gün biz bir çox məsələləri müzakirə etdik və bir daha gördük ki, gündəliyimiz kifayət qədər genişdir. Nümayəndə heyətlərinin tərkibinə baxmaq kifayətdir ki, hər kəs görsün hansı istiqamətlər üzrə fəal işlər gedir, dialoq gedir və təkcə dialoq yox, praktiki işlər.

    Qeyd olunub ki, Slovakiya-Azərbaycan siyasi əlaqələri çox yüksək səviyyədədir və qarşılıqlı səfərlər bunu əyani şəkildə göstərir.

    2024-cü ildə biz strateji tərəfdaşlığa dair Birgə Bəyannamə imzalamışıq və bəyannamənin icrası göz önündədir. Çünki belə fəal siyasi təmaslar və birgə layihələrin icra olunması, əlbəttə ki, güclü siyasi iradə tələb edir. Daha ətraflı »

  • 16İyl
    Digər Azərbaycanda, Qarabağda, Şuşada bu cür mötəbər auditoriyanı qəbul etmək böyük şərəfdir üçün şərhlər bağlıdır

    Bu gün Forumda 53 ölkədən 160 qonaq, o cümlədən 30 xəbər agentliyinin nümayəndələri, 60-dan artıq media qurumu, bu sahədə fəaliyyət göstərən 10 beynəlxalq təşkilat və təsisat iştirak edir. Son dörd il ərzində Forum 81 ölkənin 600-ə yaxın media nümayəndəsini bir araya gətirmişdir.

    Forumun ideyası maraq doğuran məsələləri, qarşılıqlı surətdə narahatlıq doğuran sualları müzakirə etmək, həmçinin Qarabağ və Şuşa ilə tanış olmaq məqsədilə dünyanın müxtəlif guşələrindən media nümayəndələri üçün mühit yaratmaqdan ibarətdir. Əminəm ki, vaxt keçdikcə dövri olaraq buraya gələn qonaqlarımızın bir çoxu Qarabağın inkişafını, yenidənqurmanı görürlər. Onlar ilk dəfə gəldikləri zaman, bəlkə də yalnız dağıntıları gördülər, lakin indi şəhərləri görürlər. Onlar yeni mənzillərdə və evlərdə yaşayan insanları görürlər. Bir sözlə, bu, müxtəlif meyarların kombinasiyasıdır. Birincisi, hər dəfə, hər il Forumun mövzusu sadəcə cari çağırışları əks etdirir. İkincisi, mühit çox mehriban, çox müsbətdir və müxtəlif mediadan olan bir çox insanlar, əminəm ki, Şuşada görüşlərdən sonra yaxın dostlara çevrilirlər. Əlbəttə ki, bizim üçün mühüm meyar qərarların qəbul edilməsi prosesinə təsir göstərən, öz ölkələrində və onun hüdudlarından kənarda ictimai rəyi formalaşdıran insanlardan ibarət böyük qrupu toplamaqdır və Qarabağın öz köklərinə qayıtmasını, bu torpaqların yiyələrinin qayıtmasını, real inkişafı göstərməkdir; Daha ətraflı »

  • 06İyl
    Digər Avropa İttifaqı Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşıdır üçün şərhlər bağlıdır

    Avropa Komissiyası ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin çox mühüm mərhələsindəyik.Bu ilin martında biz Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti cənab Koştanı, sonra may ayında isə Avropa diplomatiyasının rəhbəri xanım Kallası qəbul etdik. Bu gün isə Avropa Komissiyasının Prezidenti bizimlədir;

    Əməkdaşlığımız müsbət mənada sürətlə inkişaf edir.Əməkdaşlığımızı genişləndirmək və tərəfdaşlığımızı gücləndirmək məqsədilə hər iki tərəfin qarşılıqlı iradəsini əks etdirən münasibətlərimizdə görünməmiş dinamika müşahidə olunur.Biz Avropa Komissiyası ilə münasibətləri yüksək dəyərləndiririk. Bu gün xanım Prezident və nümayəndə heyətləri ilə birgə çox böyük təəssürat bağışlayan gündəliyi geniş şəkildə müzakirə etdik.

    Ticarətimizin 40 faizdən çoxu üzv dövlətlərlə aparılır və Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün Cənubi Qafqazda əsas ticarət tərəfdaşıdır. Cənubi Qafqazda ticarətin təxminən 70 faizi Azərbaycanla aparılır. Əlbəttə ki, biz enerji sahəsində əməkdaşlığımızı geniş müzakirə etdik və həmçinin xanım Prezidentin Azərbaycana dörd il əvvəlki səfəri də olduqca əhəmiyyətli idi. Daha ətraflı »

  • 25İyn
    Digər Ulu Öndərin əsasını qoyduğu və Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə tarixi zəfərlər qazanan Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin fəaliyyəti dövlətçilik tariximizin mühüm nailiyyətidir üçün şərhlər bağlıdır

    Müstəqil dövlətimizin ən böyük dayağı, xalqımızın təhlükəsizliyinin və ərazi bütövlüyünün baş qarantı olan Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin yaradılmasından 108 il ötür. Bu gün qürurla qeyd etdiyimiz 26 İyun – Silahlı Qüvvələr Günü, sadəcə təqvim bayramı deyil, tarixi ədalətin bərpa olunduğu, Azərbaycan əsgərinin sarsıdıcı gücünün bütün dünyaya nümayiş etdirildiyi şərəf günüdür. Ulu Öndər Heydər Əliyevin hələ 1996-cı ildə vurğuladığı kimi, ordu mövzusu, ordunun yaranması və formalaşması bizim bütün həyatımızda əsas mövzulardan biri olmalıdır, çünki xalqla ordunun birliyi həm xalqın qüdrətini, həm də ordunu daha da qüvvətli edir.

    Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin inkişaf tarixi Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə qırılmaz tellərlə bağlıdır. Hələ SSRİ dönəmində, 1969-cu ildə hakimiyyətə gəlişindən sonra Ulu Öndərin müstəsna xidmətləri sayəsində ölkəmizdə hərbi kadrların hazırlanması prosesi başlandı. Ümummilli Lider 1971-ci ildə böyük zəhmətlər bahasına Azərbaycanda hərbi kadrlar hazırlayan məktəbin – görkəmli sərkərdə Cəmşid Naxçıvanskinin adını daşıyan hərbi liseyin yaradılmasına nail oldu və bu məktəb azərbaycanlı gənclərin hərb sənətinə marağının artmasında əvəzsiz rol oynadı. 90-cı illərin əvvəllərində müstəqilliyini itirmək və parçalanmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qalan, başıpozuq silahlı dəstələrin meydan suladığı bir vaxtda xalqın çağırışı ilə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev həmin nizamsız qüvvələri ləğv edərək mütəşəkkil, vahid komandanlığa tabe olan nizami ordu quruculuğuna start verdi. Ulu Öndərin 22 may 1998-ci il tarixli Fərmanına əsasən, 1918-ci ildə Əlahiddə Azərbaycan Korpusunun yarandığı gün – 26 iyun Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri Günü elan olundu və hər il bu tarix rəsmi dövlət bayramı kimi qeyd edilməyə başlandı. Heydər Əliyev hərbi təhsil sisteminin inkişafı üçün 1999-cu ildə Hərbi Akademiyanın yaradılması haqqında Fərman imzalayaraq milli kadr ehtiyatının formalaşmasını keyfiyyətcə yeni inkişaf mərhələsinə qaldırdı. Daha ətraflı »