1948-ci il dekabrın 10-da BMT Baş Məclisi “İnsan Hüquqları haqqında Ümumi Bəyannamə” qəbul etdi. Bu sənədin qəbul edilməsində məqsəd insan hüquqlarını və bütün ölkələrin əməl etməli olduqları normaları müəyyən etmək idi. “Bəyannamə”ni qısa bir müddətdə dünya ölkələrinin böyük əksəriyyəti, hətta ən qəddar diktaturalar belə imzalamışdılar.
Dünya xalqları “Bəyannamə”nin müddəalarından öz hüquqları, sülh, demokratiya və tərəqqi uğrunda mübarizədə istifadə edirlər.
Dünya ictimaiyyəti tərəfindən tanınan yeni növ insan hüquqlarının siyahısı ilbəil artır. Bu gün dünya artıq insanın ekoloji hüququnu tanımaqdadır, gələcək nəsillərin ləyaqətlə və layiqincə yaşamaq hüququ müzakirə edilir. Bu günə qədər insan hüquqları üzrə yeni-yeni sənədlər hazırlanır və qəbul edilir. İnsan hüquqlarının qorunmasının əhəmiyyəti o qədər böyükdür ki, BMT Baş Məclisi 1950-ci ildə bütün dövlətlərə və maraqlı təşkilatlara dekabrın 10-u gününü İnsan Hüquqları Günü kimi qeyd etməyi tövsiyə etmişdir.

“Yeni Tərtər”

NÖQSANLAR ARADAN QALDIRILIB

Qəzetimizin 20 oktyabr 2017-ci il tarixli sayında “Bala Kirpi”nin sərgüzəştləri” rubrikası altında “Yanpörtü yeriş” sərlövhəli tənqidi məqalə dərc olunmuşdu. Məqalədə Tərtərin Mərkəzi Bazarında (“Zülfüqaroğlu” MMC) hökm sürən antisanitariyadan, özbaşınalıqdan söhbət gedirdi.
Bu günlərdə “Zülfüqaroğlu” MMC-nin direktoru Bəxtiyar Mehdiyevdən qəzetin tənqidi çıxışına cavab məktubu almışıq. Məktubda deyilir: “Yazıb Sizə bildiririk ki, “Yeni Tərtər”in 20 oktayabr 2017-ci il tarixli 29 nömrəli sayında cəmiyyətimiz haqqında dərc etdiyiniz məqalədən nəticə çıxararaq, nöqsanları aradan qaldırmışıq. Yenidən bizimlə birlikdə bazarda reyd keçirib, ictimaiyyətə həyata keçirdiyimiz tədbirlər barədə məlumat verməyinizi xahiş edirik”.

GÜNAHSIZ ŞƏHİDLƏR

Yenə fikirlərim şəhid ruhları ilə yüklənib, yenə duyğularım şəhidləri arayır. Doğma Tərtərimin şəhidləri haqqında çap olunmuş “Tərtər şəhidləri” kitabını vərəq-vərəq, sətir-sətir oxuyuram. Hər biri qan yaddaşımızdır. Əlinə silah alıb vətənin müdafiəsinə qoşulan da, o zamankı döyüşçülərə yardım edən də şəhid olub. Axı, onlar odun üstünə addım-addım deyil, yüyürərək gediblər, ölüm barədə düşünmədən vətən yanğısı ilə, dillərində Azərbaycan vətənimdir deyərək şəhid olublar.
Bir qrup şəhidimiz də var ki, nə güllə atıblar, nə də əli silahlı düşmən üstə yeriyiblər. Amma, düşmən gülləsinin qurbanına çevrilərək şəhid olublar.
Kimdir bu günahsız şəhidlərimiz? Vəliyev Samir Əmrah oğlu (Qarağacı), Hüseynov Əfqan İsmayıl oğlu (Qarağacı), Paşayev Firdovsi Ənur oğlu (Tərtər şəhəri), Əhmədova Zərifə Oruc qızı (Tərtər şəhəri), Qurbanova Cahan Səməd qızı (Cəmilli), Məmmədov Yavər Seyfəddin oğlu (Əksipara), Abbasov Üzeyir Hilal oğlu (Dəmirçilər) və s. Bu şəhidlərimizin 12, 14, 15, 19, 23, 25 yaşları olsa da döyüşdə, səngərdə deyil, öz həyət-bacalarında, təsərrüfatlarında çalışarkən qanlarına qəltan ediliblər. Nəydi onların günahı? Bu yeniyetmələr, gənclər yaşadıqları qısa ömürdə kimsənin ayağına bir daş vurmayıblar, silah nədir bilməyiblər, xəyanətkarların fitnəsinin qurbanına çevriliblər. Daha ətraflı »

Ələsdan kişinin ailəsi Göyçə mahalının Basarkeçər rayonunun Qaraqoyunlu kəndindən Tərtərin Bəyimsarov kəndinə gələndə oğlu Novruzun 13 yaşı vardı.
Novruzgil ailədə 8 uşaq olublar. 4 oğlan, 4 qız. Erməni vandallarının torpaqlarımızı işğal etdiyini görən Novruz da 1993-cü ilin sonlarına yaxın müharibəyə qatıldı. Füzuli rayonunun Böyük Bəhmənli kəndi istiqamətində gedən döyüşlərin birində 1994-cü ildə, atəşkəs rejiminə az qalmış şəhidlik zirvəsinə ucaldı. O vaxt Novruzun cəmi 19 yaşı vardı.
Bu yaxınlarda Bəyimsarov kəndində olarkən şəhidin anası ilə görüşüb söhbət etdik. Oğlunun böyüyün-kiçiyin yerini bilməsindən, qoçaq, qorxmaz bir cavan olmasından nisgillə danışdı. Onu da dedi ki, ailədə Novruzu hamımız çox istəyirdik. Elə atası Ələsdan kişi də Novruz həsrəti ilə dünyasını dəyişdi. Daha ətraflı »

BU GÜN DƏ DÖYÜŞ RUHUNDADIR

Cabbarov Əfqan Cabbar oğlu Qarabağ müharibəsi veteranıdır. O, 1955-ci ildə o zamankı “Bakı fəhləsi” kolxozunun Qaradağlı kəndində anadan olub. Gəncliyi Qarabağ savaşının qızğın dövrünə təsadüf edib. Şuşa Kənd Təsərrüfatı Texnikumunda təhsil alırdı. 1992-ci ildə həmin texnikumun iqtisadiyyat fakültəsini bitirdi. Sumqayıt şəhərindəki “TES-2” zavodunda operator vəzifəsində çalışdı. Bir müddətdən sonra hərbi xidmətə yollandı və Belorusiyada 2 il əsgəri xidmət çəkib doğma Tərtərə qayıtdı. Yaşadığı kənddə təsərrüfat işləri ilə məşğul oldu, maşınla pambıq yığdı.
Bu söylədiklərimi Əfqan Cabbarov danışıb. Özü haqqında məlumatları verdikdən sonra Qarabağ uğrunda gedən döyüşlərdəki xidmətindən söz açmasını xahiş etdim. O dedi:
–Nə danışım, 90-cı illərin əvvəllərində güclü ordumuz yox idi, ölkədə hərc-mərclik hökm sürürdü. Nə qədər igid oğullarımız şəhid oldu, itkin düşdü, əlil oldu. Üstəlik torpaqlarımızın yad əllərə keçməsi adamı sarsıdır. Daha ətraflı »

KƏNDİMİZDƏ POLİS MƏNTƏQƏSİ YARADILIB

Yaşadığımız Dəmirçilər kəndi mənfur qonşularımızla yaxın təmas xəttində yerləşir. Ölkə Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə 5 yaşayış məntəqəsini–Bala-kəngərli, Cəmilli, Ağkənd, Dəmirçilər, Kovdadıq kəndlərini birləşdirən müasir magistral yol bu kənddən də keçir. Kəndlərimizin hamısı müasirləşir, işıq, qaz və içməli su sarıdan korluğumuz yoxdur. Hər kənddə 2-3 subartezian quyusu qazılıb. Həyətlərə su xətləri çəkilib. Kəndimiz gecə işıqlandırması ilə də təmin olunub. Bunların hamısı insanların rahatlığı üçündür. Son zamanlar isə kəndimizdə polis məntəqəsi yaradılıb. Bu məqsədlə müasir üslubda yaraşıqlı bina inşa olunub. Polis işçiləri sutka ərzində kəndimizin ərazisində keşik çəkirlər. Bu, xüsusən gecə vaxtlarında daha vacib məsələdir və camaatın təhlükəsizliyini qorumaq məqsədini daşıyır.
Buna görə biz kənd sakinləri ölkə Prezidentinə minnətdarlıq edirik.

Əjdər HƏSƏNOV,
Dəmirçilər kəndinin sakini

TƏRTƏRİN YENİ, FİRAVAN HƏYATI BAŞLAYIB

Müstəqillik illəri Azərbaycanın bütün bölgələrini tanınmaz dərəcədə dəyişdirib. O cümlədən Tərtər rayonu daha da gözəlləşib. Ən başlıcası isə, bizi ən çox narahat edən problemlər –əhalinin elektrik enerjisi, qaz və içməli su ilə təchizatı məsələləri həll olunub. İnsanların rahat yaşaması onların işgüzarlığını, doğma yurdu abadlaşdırmaq həvəsini qat-qat artırıb.
Tərtərdə son illərin yeni tikintilərini saymaqla qurtaran deyil. Bunların hamısı–yeni şahmat məktəbi, tarix-diyarşünaslıq muzeyi, məktəblər, uşaq bağçası və digərləri həyatımızı daha da mənalandırıb. Amma son illərin bir böyük tikinti layihəsi var ki, bu gün təkcə rayonumuzda deyil, respublikamızın hər yerində bu barədə danışırlar. Bu, Tərtərin ərazisində, Şıxarx qəsəbəsində qaçqın və məcburi köçkünlər üçün salınan iri qəsəbədir. Bura gələndə, hündür çoxmərtəbəli yaşayış binalarının arasında rayon yerində olduğunu unudursan. Möhtəşəm orta məktəb binasını, musiqi məktəbini, uşaq bağçasını görənlər heyranlıqlarını gizlədə bilmirlər. Həqiqətən, çox az bir vaxt ərzində dövlət başçısının tapşırığı əsasında burada əsl şəhər tipli nümunəvi bir qəsəbə salındı. Daha ətraflı »

Azərbaycanın hər bir bölgəsində olduğu kimi, Tərtər rayonunda da aztəminatlı ailələr xüsusi dövlət qayğısı ilə əhatə olunublar. Dövlət bu sosial qrupa aid edilən insanların gəlirinin artırılması üçün müxtəlif yardımlar edir, onlara müavinət və pensiyalar verir.
Aztəminatlı dedikdə, özündən asılı olmayan səbəblərdən aşağı gəlirə sahib olan insanlar nəzərdə tutulur. Bura əmək fəaliyyəti ilə məşğul olub, lakin yoxsulluq həddindən aşağı gəlirə sahib olanlar, həmçinin əlillər, ailə başçısını itirən uşaqlar, əmək fəaliyyətini itirən şəxslər və digər təminat səviyyəsi aşağı olan insanlar aid edilir.
Aztəminatlı ailələrin və insanların müdafiəsini gücləndirmək üçün dövlət hazırda 2 vasitədən istifadə edir–sosial müavinətlər sistemindən və ünvanlı sosial yardımdan.
Sosial müavinətlər ayrı-ayrı şəxslərə sosial yardım göstərilməsi məqsədilə aylıq və ya birdəfəlik ödənilən pul vasitəsidir. Daha ətraflı »

SAĞLAMLIQ HƏR ŞEY DEYİL, SAĞLAMLIĞI İTİRMƏK İSƏ HƏR ŞEYİ İTİRMƏK DEMƏKDİR

Hər il dekabrın 1-i Ümumdünya QİÇS-lə Mübarizə Günü kimi qeyd edilir. (“İİV” infeksiyası) QİÇS pandemiyası dünya səhiyyəsinin infeksion xəstəliklər sahəsində ən ciddi problemlərindən biridir. Dünyada təxminən 40 milyona yaxın insan İİV daşıyıcısıdır. Qazanılmış İmmun Çatışmazlığı Sindromu (QİÇS) insanın sonrakı fəaliyyəti nəticəsində “qazandığı”, bilərəkdən və ya bilməyərəkdən tutulduğu bəladır.
1988-ci ildə əhalinin immun çatışmazlığı ilə əlaqədar keçirilmiş dünya ölkələrinin Səhiyyə Nazirlərinin Sammitindən sonra BMT-in dəstəyi ilə hər il dekabrın 1-i Ümumdünya QİÇS-lə Mübarizə Günü elan edildi. Bununla dünyanın hər yerində əhalinin diqqəti bu problemə yönəldilir, insanlar maarifləndirilir.
Azərbaycanda da problem ak-tual olaraq daim Səhiyyə Nazirliyinin nəzarətindədir. QİÇS-lə mübarizə istiqamətində beynəlxalq təcrübədən istifadə edən Azərbaycan İİV-lə yoluxma səviyyəsi aşağı olan ölkələr sırasındadır və burada epidemiya əsasən infeksion narkotik istifadəçiləri arasında yayılıb. Azərbaycanda ilk dəfə 1987-ci ildə virus daşıyıcısı aşkarlanıb. Daha ətraflı »

İşəgötürən ona məxsus iş yerində haqqı ödənilməklə çalışan fiziki şəxslə ilkin olaraq fərdi qaydada yazılı əmək müqaviləsi (kontrakt) bağlamalı, bundan sonra əmək müqaviləsinin məlumatlarını Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin elektron informasiya sisteminə daxil edərək onun hüquqi qüvvəyə minməsi üçün müvafiq bildiriş əldə etməlidir.
Əmək müqaviləsi bildirişinin elektron informasiya sisteminə daxil edilməsi üçün işəgötürənin və ya onun səlahiyyət verdiyi şəxsin gücləndirilmiş elektron imzası, o cümlədən ASAN İmzası olmalıdır. ASAN İmza SİM kartını mobil operatorların (Azercell, Bakcell, Nar Mobile) nümayəndəliklərindən əldə edib, vergi ödəyicilərinə xidmət mərkəzlərinə müraciət etməklə ASAN İmza sertifikatı ala bilərsiniz.
İşəgötürən tərəfindən əmək müqaviləsi hüquqi qüvvəyə minmədən fiziki şəxslərin hər hansı işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilməsi isə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş məsuliyyətə səbəb olur:
Qanun pozuntuları
Əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə minmədən işəgötürənlər tərəfindən fiziki şəxslərin hər hansı işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilməsi yolu ilə onların gəlirlərinin gizlədilməsinə (azaldılmasına) şərait yaradıldığına görə (Vergi Məcəlləsi, maddə 58.10) Daha ətraflı »