Ağdam rayonu 1930-cu ildə yaradılıb. Sahəsi 1094 kvadrat km olan rayonun relyefi əsasən düzənlik, qismən dağlıqdır. Ağdam rayonu Azərbaycanın qədim, füsunkar təbiətli torpağı olan Qarabağın mərkəzində – Qarabağ dağ silsiləsinin şimal-şərq ətəklərində, Kür-Araz ovalığının qərbində yerləşir.

“Ağdam” sözü qədim türk dilində “kiçik qala” deməkdir. Uzaq keçmişdə bu ərazidə yaşamış türkdilli qəbilələr özlərini müdafiə etmək üçün əsasən kiçik qalalar tikirdilər. XVIII əsrin birinci yarısında Qarabağlı Pənahəli xan bu şəhərdə özü üçün ağ daşdan imarət tikdirmək barədə əmr verib. Həmin imarət uzun müddət ətraf kəndlərin sakinləri üçün bir növ oriyentirə çevrilib. Bu mənada “Ağdam” – günəş şüaları ilə nurlanmış işıqlı, ağ ev deməkdir.

Rayonun ərazisində XX əsrin 50-ci illərindən başlayaraq aparılan arxeoloji tədqiqat işləri zamanı məlum olmuşdur ki, Ağdamın ərazisi qədim insanların yaşayış məskənlərindən biridir. Arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində müəyyən oldu ki, ilk qədim insanlar rayon ərazisində altı-səkkiz min il bundan əvvəl, yəni, Eneolit dövründə (e.ə. IV-VI minilliyi əhatə edir, “misdaş” dövrü adlanır) yaşamış, qədim əkinçilik və maldarlıq mədəniyyətinə bələd olmuşlar. Burdan tapılan taxıl və üzüm dənələri bir daha sübut etmişdir ki, yerli əhali oturaq həyat keçirmiş və yüksək əkinçilik mədəniyyətinə malik olmuşdur. Arxeoloqlar Üzərriktəpədə apardıqları tədqiqatlar nəticəsində tapılan maddi-mədəniyyət qalıqlarına əsaslanaraq qeyd edirlər ki, bura Qafqazda ilk şəhər tipli yaşayış məskəni və Zaqafqaziyada ən zəngin abidələri olan yerlərdən biri olmuşdur. Daha ətraflı »

Yeni Azərbaycan Partiyası Azərbaycan tarixinin son dərəcə ağır və keşməkeşli günlərində, ölkənin ciddi sınaqlara məruz qaldığı bir dövrdə Azərbaycan ziyalılarının təşəbbüsü və fəal iştirakı ilə yaranmışdır. Azərbaycanın taleyini düşünən insanlar ölkəni böhrandan çıxara biləcək yeni bir partiya yaratmaq təşəbbüsü ilə çıxış etdilər və bu məqsədlə xalqın sınanmış lideri və peşəkar siyasətçi Heydər Əliyevin şəxsiyyəti ətrafında birləşdilər.

Azərbaycanın ən yeni tarixinə “91-lər”in müraciəti kimi daxil olmuş sənəd əslində, bütün xalqın arzu və istəklərinin ifadəsi idi. Xalqın istəyini nəzərə alaraq Ulu Öndərə müraciət edən məşhur “91-lər”in cəsarətli addımları nəticəsində dağıdıcı proseslərin qarşısı alındı. Azərbaycanın görkəmli ziyalıları, tanınmış insanları və nüfuzlu şəxsiyyətlərinin imzaladıqları müraciətdə Heydər Əliyevdən yeni yaradılacaq siyasi partiyaya rəhbərlik etmək xahiş olunurdu.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin 91 nəfər ziyalının 16 oktyabr 1992-ci il tarixli müraciətinə cavabında demişdir-“Güman edirəm ki, müstəqil Azərbaycan dövlətinin gələcək həyatının və fəaliyyətinin əsasını təşkil edən demokratiya və siyasi plüralizm şəraitində Sizin müraciətinizdə göstərilən Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması obyektiv zərurətdən doğur. Belə partiya Azərbaycanın siyasi-ictimai həyatında fəal iştirak edərək yeni, müstəqil Azərbaycan dövlətinin möhkəmləndirilməsində və inkişafında tarixi rol oynaya bilər”.

Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis konfransı 21 noyabr 1992-ci il tarixində Naxçıvanda ölkəmizin bütün regionlarını təmsil edən və 550 nəfərdən ibarət olan təşəbbüs qrupunun iştirakı ilə keçirilmişdir.

Təsis konfransı Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması haqqında qərar, partiyanın Nizamnaməsini və Proqramını qəbul etdi. Konfransda Ulu Öndər Heydər Əliyev yekdilliklə partiyanın sədri seçildi. Habelə, partiyanın Siyasi Şurası, İdarə Heyəti və sədrin müavinləri seçildi. Beləliklə, müstəqil Azərbaycanın tarixində öz üzərinə böyük tarixi missiya götürən Yeni Azərbaycan Partiyası yarandı. Daha ətraflı »

HƏR BİR SAHƏDƏ ARTIM VƏ YÜKSƏLİŞ VAR

2023-cü il “Heydər Əliyev ili”dir. Ancaq yalnız bu il deyil, yaşadığımız hər il, hər ay, hər gün Ulu Öndəri bizdən uzaqlaşdırmır, daha da yaxınlaşdırır. Ona görə ki, onun Azərbaycana qayıdışı nəticəsində ölkəmiz dünyaya Günəş kimi doğdu. Bir xalq olaraq inkişafımızın yeni mərhələsinə qədəm qoyduq. Çətin günlərimiz arxada qal-dı.
Ümummilli Liderin ideyalarına sa-diq olan, onun arzularını gerçəkləşdirən Prezident İlham Əliyev Azərbaycanı daha da irəli apardı. Ona görə də bu gün Azərbaycana hansı istiqamətdən baxsaq, inkişaf, tərəqqi qaçılmazdır.
Ən böyük uğurumuz isə əlbəttə ki, 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığımız şanlı Zəfər və suverenliyi-mizin, ərazi bütövlüyümüzün tam bərpa olunmasıdır.
Bu gün Azərbaycanda hər kəs sevinir və hər kəs çalışır ki, qalib bir ölkənin vətəndaşı olaraq öz sahəsində daha yaxşı çalışsın, Azərbaycanın uğurlu inkişafına öz töhfələrini versin.
Ölkəmizin ümumi inkişafında Tərtər rayonunun da özünəməxsus yeri var. Rayonumuz həm iqtisadi göstəricilər, həm də abadlaşdırma, infrastrukturun yenilənməsi, sosial inkişaf sahəsində inamlı addımlar atır.
Deyilənlər 2023-cü ilin 9 ayı ərzində rayonda görülmüş işləri əks etdirən rəqəmlərdən də aydın görü-nür. Belə ki, 2023-cü ilin 9 ayı ərzin-də rayonda ümumi məhsul buraxılı-şının həcmi 199 milyon 862.4 min manat olub. 2022-ci ilin müvafiq dövrünə nisbətən məhsul buraxılışının həcmi 3 faiz artıb.
Kənd təsərrüfatı istehsalı 11.4 faiz artaraq 96 milyon 275 min manat, informasiya və rabitə xidmətlərinin həcmi 5.1 faiz artaraq 706 min manat olmuşdur. Əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlər 11.9 faiz artaraq 23 milyon 231.5 min manat, ictimai iaşə xidmətləri 12.2 faiz artaraq 3 milyon 320.6 min manat olub. Nəqliyyat sektorunda yük daşınması 18.9 faiz artaraq 250 min ton, sərnişin daşınması 8.7 faiz artaraq 5 milyon 11 min nəfər təşkil etmişdir.
Rayon əhalisinin məşğulluğunun təmin edilməsi məqsədi ilə 9 ay ərzində 163 yeni iş yeri açılmışdır. Həmin yeni iş yerlərinin 40-ı yeni yaradılmış müəssisə və təşkilatlarda, 123-ü mövcud müəssisə və təşkilatlarda açılmış, yeni yaradılmış fərdi sahibkarlıq subyektlərinin sayı 525 olmuşdur.
2023-ci ilin 9 ayında rayon üzrə orta aylıq əmək haqqı 2022-ci ilin müvafiq dövrünə nisbətən 66 manat və ya 13 faiz artaraq 575.5 manat təşkil etmişdir. Daha ətraflı »

MİLLİ DİRÇƏLİŞDƏN MİLLİ TƏRƏQQİYƏ DOĞRU

35 il əvvəl – noyabrın 17-də paytaxtımızın mərkəzi meydanında başlanan hərəkatın qığılcımları millətin birliyi sayəsində öz gözəl bəhrəsini verdi, ölkəmiz 70 illik buxovlardan azad oldu. Lakin o zaman müstəqilliyimiz çox kövrək idi və yalnız xalqın təkidli tələbi ilə Ulu Öndər Heydər Əliyev hakimiyyətə gələndən sonra möhkəmləndi və əbədi oldu.
Meydanlara çıxıb müstəqilliyinin, ərazi bütövlüyünün təmin edilməsini tələb edən millət heç vaxt torpaqlarının işğalı ilə barışa bilməzdi və barışmadı.
İşğal altında olan torpaqlarımızın düşməndən azad edilməsi və Azərbaycanın bütün sərhədləri boyunca bayrağımızın dalğalanması bütün dövrlərdə dövlətimizin siyasətinin əsas hədəfi olub.
30 il ərzində Azərbaycan xalqı Ali Baş Komandanın əmrini gözləyirdi. Nəhayət, hər kəs bir nəfər kimi “dəmir yumruğ”un ətrafında birləşərək dünyaya iqtidar-xalq-ordu birliyinin gücünü nümayış etdirdi. Azərbaycan Silahlı Qüvvə-44 gün ərzində düşmən ordusunu məhv edərək öz ərazi bütövlüyünü bərpa etdi.
Ermənistan silahlı qüvvələrinin birləşmələrinin tərkisilah edilərək ərazilərimizdən çıxarılması, Azərbaycan Respublikasının konstitusiya quruluşunun bərpa edilməsi məqsədilə 19 sentyabr 2023-cü ildə lokal xarakterli antiterror tədbirlərinə başlanılmış və cəmi 24 saatdan da az bir vaxtda bu vəzifə yerinə yetirilmişdir.
Bu gün harada yaşamasından asılı olmayaraq, hər bir azərbaycanlı 17 noyabr– Milli Dirçəliş Gününü alnıaçıq, üzüağ qeyd edib. Bayramla əlaqədar rayonumuzda da bir sıra tədbirlər keçirilib, ağacəkmə aksiyaları təşkil olunub.

“YENİ TƏRTƏR”

Tədbirdə rayon icra hakimiyyətinin, YAP rayon təşkilatının əməkdaşları, icra nümayəndələri, idarə, müəssisə və təşkilat rəhbərləri, təhsil, səhiyyə və mədəniyyət işçiləri iştirak ediblər.
Əvvəlcə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin və Vətən uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərin ruhu bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.
Sonra rayon icra hakimiyyəti başçısı aparatında İctimai-siyasi və humanitar məsələlər şöbəsi müdirinin müavini-dini qurumlarla işin təşkilatçısı Zabil Paşayev çıxış edərək tədbir iştirakçılarını 17 noyabr–Milli Dirçəliş günü münasibəti ilə təbrik edib, onlara respublikamızın tərəqqisi və çiçəklənməsi naminə fəaliyyətlərində uğurlar diləyib.
Bildirib ki, 1988-ci ilin ilk günlərində Ermənistanın Azər-baycana qarşı açıq təcavüzü başlandı. Moskvanın, xüsusən də SSRİ-nin rəhbəri M. Qorbaçovun buna biganə münasibətini görən ermənilər planlı şəkildə, Ermənistan hökumətinin tapşırığı və göstərişilə Ermənistanda yaşayan 200 mindən çox azərbaycanlını öz ata-baba yurdlarından kütləvi surətdə qovdular. Ermənilər azərbaycanlıları təkcə öz ev-eşiklərindən qovmurdular, həm də onları cismən öldürür, diri-diri yandırırdılar. Ermənilərin tarixdə görünməmiş bu vandalizminə M. Qorbaçov və onun ətrafı heç bir reaksiya vermədilər. Ermənilər bununla da kifayətlənmədilər. 1988-ci ilin fevralın əvvəllərində Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsində ixtişaşlar törətdilər. Onlar Azərbaycanın tarixi torpağı olan Dağlıq Qarabağı Azərbaycandan qoparıb Ermənistana birləşdirməsi haqqında məsələ qaldırdılar. Daha ətraflı »

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 iyun 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə Əskipara kənd İƏD üzrə icra nümayəndəsi Pərviz Mustafayev ”Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə” medalı ilə təltif olunub.
Onun bu vəzifəyə gəlməsindən düz 22 il keçir. O zaman gənc mütəxəssisin kəndə rəhbər təyin olunması birmənalı qarşılanmadı. Bəziləri dedilər ki, əsgərlikdən yenicə qayıdıb, həyat təcrübəsi yoxdur, bizim qayğımızı necə çəkəcək?
Yaxından tanıyanlar savadlı, həm də çox zəhmətkeş olduğunu söylədilər. Son sözü isə kəndin ağsaqqalları dedilər. Onların fikri beləydi ki, “ot kökü üstə bitər”. Yusif Mustafa-yevin ailəsindən camaata biganə qalan övlad çıxa bilməz.
Pərviz müəllimin atası Yusif kişi ixtisasca feldşerdir. Bu ailədə 4 övlad böyüyüb. Yusif kişi Şahnabad xanımla halal zəhmətlərilə onların hamısına təhsil veriblər. Tərbiyələrinə də ki, söz ola bilməz.
Gənc icra nümayəndəsi deyilənlərin hamısını eşidirdi və bilirdi ki, qarşıdakı imtahan indiyədək universitet auditoriyalarındakı sınaqlara bənzəmir, bu, həyat imtahanıdır. Elə işləmək lazımdır ki, camaatın, o cümlədən kənd ağsaqqallarının etimadını doğrultsun. Daha ətraflı »

41 gündən sonra həyata yenidən göz açıb

Məmişov Rəşad Ələsgər oğlu 1987-ci il sentyabr ayının 22-də Tərtər şəhərində anadan olub. Təhsilini 1 saylı tam orta məktəbdə alıb. 2005-ci ildə Tərtər hərbi komissarlığından həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb. Xidmət müddəti Naxçıvanın Culfa rayonunda keçib. Hərbi xidmətdən qayıtdıqdan sonra ürəyindən yenidən Vətənə xidmət hissi keçib. Nəhayət, 2014-cü ildə müddətdən artıq xidmətə yazılıb və Tərtər rayonu ərazisində müxtəlif hərbi hissələrdə xidmət etməyə başlayıb. Həmişə də verilən tapşırığın layiqincə yerinə yetirilməsinə çalışıb.
Başqa hərbçilərimiz kimi Rəşad da torpaqlarımızın düşmən əlində olmasından, insanlarımızın qaçqın-köçkün vəziyyətində yaşamasından hiddətlənirdi. Bir gün mənfur qonşularımız olan ermənilərin cavabını vermək məqamının çatacağını yaxşı bilirdi. Bilirdi ki, insanlarımız 30 ilə yaxın bir vaxtda yurd-yuvalarına həsrət qalıblar, bu həsrətə son qoymaq zamanıdır. 2020-ci ilin 27 sentyabrı həmin günün başlanğıcı oldu. Erməni terrorunun qarşısını almaq üçün Ali Baş Komandanın bircə əmri lazım idi. İnsanlarımızın həmrəyliyi ilə Ordumuz mənfur qonşularımızı susdurmağa qalxdı. Yüzlərlə oğullarımız Vətən torpaqlarını işğaldan azad etmək, əra-zilərimizi bütövlətmək üçün ölüm-qalım savaşına qoşuldu. Daha ətraflı »

2023-cü ilin yanvar-sentyabr aylarında Tərtər rayonunda iqtisadiyyatın əsas sahələri üzrə istehsal olunmuş məhsul və xidmətlərin ümumi həcmi 204 milyon 544.4 min manat təşkil etmişdir ki, bu da ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 5.8 faiz çoxdur. Məhsul və xidmətlərin 75.8 faizi istehsal sa-hələrinin, 24.2 faizi xidmət sahələrinin payına düşmüşdür.
2023-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında 20983.5 min manatlıq və ya ümumi məhsulun 10.3 faizi qədər sənaye sektorunda, 96275 min manatlıq (47.1%) kənd təsərrüfatı sahəsində, 37739 min manatlıq (18.4%) tikinti-quraşdırma işləri yerinə yetirilmiş, 47204.6 min manatlıq (23.1%) ticarət və xidmət sahəsində, 1636.3 min manatlıq (0.8%) nəqliyyat və anbar təsərrüfatı sahəsində, 706 min manatlıq (0.3%) informasıya və rabitə sahələrində məhsul və xidmətlər istehsal olunmuşdur.
Kənd təsərrüfatı istehsalı 11.4 faiz, tikinti-quraşdırma işləri 10.7 faiz, informasiya və rabitə xidmətləri 5.1 faiz artmışdır.

Tərtər Rayon Statistika İdarəsi

2023-cü ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində Tərtər rayonunda kənd təsərrüfatının ümumi məhsulunun faktiki qiymətlərlə dəyəri 96 milyon 275 min manat təşkil etmişdir. Məhsul buraxılışının 61 milyon 558.5 min manatı və ya 63.9 faizi bitkiçiliyin, 34 milyon 716.5 min manatı və ya 36.1 faizi heyvandarlığın hesabına formalaşmışdır. 2022-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə kənd təsərrüfatının istehsalı 11.4 faiz artmışdır.

Tərtər Rayon Statistika İdarəsi

                                                                BAŞ VERƏNLƏRİ UNUTMAMALIYIQ
Qafqaz regionu tarix boyu əsrarəngiz təbiəti, gözəl landşaftı, yeraltı və yerüstü sərvəti ilə zəngin, məhz bu səbəbdən təlatümlü, riskli, təhdidli olmuş, terror aktları kimi bəlalara məruz qalmışdır. Müəyyən müddətlər böýük güclərin mübarizə meydanı və mübahisə mövzusu olmuşdur. Qafqaz qlobal dövlətlərin tort qismində bölgü aspekti olduğu üçün şərti olaraq Cənubi Qafqaz, Şimali Qafqaz region ayrımcılığına uğramışdır. Analoji siyasət Koreya, Hindistan, Almaniya və s. dövlətlərin tarixində də öz əksini tapmışdır. Təbii ki, bu siyasət tarixi varisliyi özündə ehtiva edən “Parçala və hökm et!” kimi şüarın tərkib hissəsidir.
Cənubi Qafqazın hər mənada lider dövləti olan Azərbaycanın tarixi çox şərəfli, şanlı və məğrurdur. Eyni zamanda Vətənimiz çox müsibətli tarixi dalğaların hər birindən müəyyən itkilərlə çıxmış, XXI əsrdə isə əzəli torpaqlarını işgaldan azad edən bir dövlət kimi, mübariz sərkərdəsi İlham Əliyevlə dünya dövlətlərinə nümunə olacaq tarix yazan ölkə kimi qızıl hərflərlə yaddaşlara əbədi həkk olunmuşdu.
Azərbaycan tarixində isə ən böyük itki Qarabağ olmuşdur ki, artıq tarixi ədalət bərqərar olan bir dövrdə yaşayırıq. Qarabağın incilərindən biri də əsrarəngiz Umudlu kəndidir ki, əhalisi adı kimi ümidlidir, 7-dən 70-dək tarix boyunca hər biri ərazisini qorumaq üçün sinəsini sipər etmişdir.
Beləliklə, tariximizdə baş verən bu faciəli hadisələri dərindən öyrənərək, onlara siyasi qiymət vermək lazımdır. Zaman-zaman davam edən bu məqsədyönlü və məkrli siyasət dövrümüzə qədər davam etməkdədir. Bütün bunları tətqiq edib xalqa çatdırmaq olduqca vacibdir. Etiraf etmək lazımdır ki, sovetlər dövründə baş verən bu hadisələrin öyrənilməməsi, xalqa çatdırılmaması, təbliğ olunmaması ucbatından uzun onilliklər ərzində başımıza gətirilən faciələrdən, onun səbəblərindən, mahiyyətindən yeni nəsillər az qala xəbərsizdir. Daha ətraflı »