YALANÇI ÇƏRŞƏNBƏLƏR

Xalqımızın çoxlu sayda özünəməxsus gözəl adət-ənənəsi var. Bunları yaşatmaq gənc nəslin üzərinə düşür. Bundan ötrü öz-soy kökümüzə bağlı olmalıyıq.
Xalqımızın ən gözəl bayramlarından biri Novruzdur. Onu yazın gəlişi kimi qeyd edirik. Əvvəlcə yalançı çərşənbələr gəlir. Bundan sonra 4 doğruçu çərşənbəni özəlliklə yaşayırıq. Hər çərşənbənin özünə aid mənası var. Yalançı çərşənbələri qədimdə insanlar çillənin çıxması kimi qeyd edirdilər. 40 gün davam edən böyük çilləni yola salıb bayrama qədər olan həftənin hər çərşənbəsini qeyd edərdilər. Bu çərşənbələrdə təmtəraqlı heç nə etməzdilər. Hava qaralana yaxın hər kəs öz həyətində tonqal qalayar, ailəsi ilə birlikdə tonqalın ətrafına yığışardılar. O biri çərşənbələr kimi təmtəraqlı süfrələr açılmaz, ayrıca yeməklər bişirilməzdi. Bu çərşənbələr yazın yaxınlaşdığını bildirir, digərlərinə zəmin yaradır, həmçinin qışın çıxdığının müjdəsini verir. Yalançı çərşənbələr müəyyən mərasimlərlə qeyd olunurdu.
2025-ci ilin Novurz çərşənbələri
25 fevral-Su çərşənbəsi, 4 mart- Od çərşənbəsi, 11 mart-Yel çərşənbəsi, 18 mart- İlaxır (Torpaq) çərşənbəsidir. Qeyd edək ki, yaz fəslinin Azərbaycana daxil olması martın 20-si Bakı vaxtı ilə saat 13:01:25-ə təsadüf edəcək. Bu zaman gecə ilə gündüz bərabərləşir və Günəş düz şərqdə doğub, qərbdə batır.
Günəş ekliptika üzrə hərəkət edərək, ekvatoru kəsib Cənub yarımkürəsindən Şimal yarımkürəsinə keçir. Həmin andan Şimal yarımkürəsində yaz, Cənub yarımkürəsində isə payız fəsli başlayır. Yaz fəslinin uzunluğu 92 gün 17 saat 40 dəqiqə 46 saniyə olacaq.
Bahar bayramımız xeyirli, uğurlu gəlsin.

“Yeni Tərtər”

Kəndirbazlıq və yarışlar
Novruz bayramı şənliklərində kütləvi gəzintilər, xalq oyunları, yarışlar, rəqs və nəğmələr oxunması, məzhəkəçilərin və kəndirbazların çıxışları olur. Məzhəkəçilər və kəndirbazlıq bir çox ölkələrdə tədricən unudulmuş ənənə olsa da, Novruzun maraqlı hadisələrindən biri olaraq ölkəmizdə qeyd olunmağa davam edir. Fərqli ölkələrin inanclarına görə burada kəndir üzərində yerimək, o dünyaya gedən “qıl körpünü” və “uçmağa” aparan yolu simvolizə edir.
Təmizlik və qonaqlaşma
Bayramların ən maraqlı tərəflərindən biri də bir-birimizin evinə qonaq getmək, mehriban süfrələrdə deyib-gülməkdir. Bütün bunlardan əvvəl isə hətta bayramdan bir neçə həftə əvvəl, evlərdə bayram təmizliyinə başlanır. Yeni ilə təravətli başlamaq, bahar ətrini daha yaxşı hiss etmək üçün hər evdə genişmiqyaslı bayram təmizliyi edilir və evdəki lazımsiz əşyalardan xilas olunur. Bəzi xalqlarda bu təmizliyin həm də uğur və müvəffəqiyyət gətirdiyi inancı da mövcuddur.
Novruz bayramı və ilaxır çərşənbə özünəməxsus inancları ilə diqqəti cəlb edir
– Axır çərşənbə gecəsi nəhs danışmaq, içki içmək, nalayiq işlər tutmaq olmaz.
-Novruz bayramı axşamı yandırılan tonqaldan xeyir-bərəkət istənilir.
-Novruz bayramı axşamı qonşular yaslı adamların həyərində tonqal yandırıb, onları “qara bayram”dan çıxarırlar.
-Novruz bayramında bağdakı ağacların quru budaqlarını kəsməsən, ağac küsər, bar verməz.
-Novruz bayramı süfrəsinə su dolu qab qoyub, içinə xırda balıq buraxırlar. Balıq qabın dibindən düz şaquli qalxıb suyun üzərinə burun vurunca ilin təhvil olduğu bilinərmiş. Daha ətraflı »

Oruc tutmaq insanlara cismani xeyir verməklə yanaşı, həm də bizləri mənən təmizləyir

Bismilləhir Rahmənir rahim!
Mehriban və Bağışlayan Allahın adı ilə.
“Ey iman gətirənlər, oruc tutmaq sizdən əvvəlki ümmətlərə vacib edildiyi kimi, sizə də vacib edildi. Bəlkə təqvalı olasınız deyə”. (Bəqərə s, ayə 183.) Ayədə qeyd edildiyi kimi, oruc olmaq təqvalı olmaq üçün əsas ülgüdür. Təqva bir insanın Allaha olan ən böyük inamı və sevgisidir və bütün işlərdə insaflı və imanlı olması və Allahdan çəkinməsidir. Peyğəmbərimizin (s) əziz balası Xanım Fatimə (s.ə) buyurur ki, “Əməl-lərinə riayət edilmədən tutulan oruc, özünü ac qoymaqdan başqa bir şey deyildir”. Yəni, oruc olan bir insanın təkcə özünü yemək-içməkdən qoruması yox, eyni zamanda əməllərinə də çox ciddi şəkildə nəzarət etməsi vacibata çevrilir. Əlbəttə, qeybət etmək, dedi-qoduyla məşğul olmaq, kiminsə haqqına girmək sair aylarda da qəti qadağandır, amma ramazan ayında bu qadağa bir az da ciddiyə alınaraq, oruclu müsəlmanın sanki gücləndirilmiş iş rejiminə dönür. Və həm də oruc olmanın insana cismani də xeyri var. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Oruc tutun ki, sağlam olasınız”. “Mədə bütün xəstəliklərin evi, pəhriz isə onun dərmanıdır. Biləsiniz ki, ən gözəl pəhriz oruc olmaqdır”. Daha ətraflı »

Azərbaycan Gəncləri Günü münasibətilə rayon İcra Hakimiyyətinin, YAP rayon təşkila-tının və Qarabağ Regional Gənclər və İdman İdarəsinin birgə təşkilatçılığı ilə tədbir keçirilib.
Tədbirdə Tərtər Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Müstəqim Məmmədov, YAP rayon təşkilatının sədri Eldar Əsədov, Qarabağ Regional Gənclər və İdman İdarəsində İnzibati Təşkilat sektorunun müdiri Anar Şahbazov, qazilər, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət sahəsində çalışan, rayonun ictimai-siyasi həyatında fəal iştirak edən gənclər, könüllülər və gənc idmançılar iştirak ediblər.
Tədbir iştirakçıları əvvəlcə Mərkəzi Meydanda müstəqil Azərbaycanın memarı və qurucusu Ulu Öndər Heydər Əliyevin abidəsini ziyarət edib, önünə gül-çiçək dəstələri düzüblər.
Sonra tədbir rayon icra hakimiyyətinin akt zalında davam etdirilib.
Tədbirdə öncə Dövlət himni səsləndirilib. Sonra Ümummilli Lider Heydər Əliyevin və torpaqlarımızın suverenliyi uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.
Tərtər Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Müstəqim Məmmədov çıxış edərək gəncləri bayram münasibəti ilə təbrik edib, gənclərin ölkənin ictimai-siyasi həyatındakı rolundan, mədəniyyət, təhsil, idman və digər sahələrdə əldə etdikləri uğurlardan danışıb.
Qeyd olunub ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1997-ci il fevralın 2-də imzaladığı Fərmana əsasən, fevralın 2-si Azərbaycan Gəncləri Günü elan edilib. Həmin vaxtdan etibarən bu gün MDB məkanında və Şərqi Avropa ölkələri arasında ilk dəfə Azərbaycanda təntənəli şəkildə qeyd edilməyə başlanıb. Bu sahədə də Azərbaycan bir çox ölkələri qabaqlayıb. Belə ki, Azərbaycanda Gənclər Günü təsis edildikdən xeyli sonra gənclərin işləri üzrə nazirlərin ümumdünya konfransının (1998-ci il avqustun 8-12-də) tövsiyəsi əsasında BMT Baş Məclisinin 1999-cu il 17 dekabr tarixli qətnaməsi ilə 12 avqust – Beynəlxalq Gənclər Günü elan edilib. Gənclərimiz Ümummilli Lider Heydər Əliyevin onlara ən böyük hədiyyəsi olan bu günün təsis edilməsinin 28 illiyini qalib ölkənin məğrur və qürurlu vətəndaşları kimi böyük ruh yüksəkliyi ilə qeyd edirlər. Daha ətraflı »

Bəşəriyyətin mübarizə apardığı arzuolunmaz yoluxucu xəstəlik, sağlamlığın və mənəviyyatın qənimi

Narkotik adətən beyin və sinir sisteminə təsir edən və istifadə edildikdə fiziki və psixoloji asılılıq yaradan maddələrə verilən ümumi addır. Bu maddələrdən əvvəlcə əyləndirici məqsədlərlə istifadə olunur, amma bu, onların sağlamlığa zərərli təsirini aradan qaldırmır. Narkomaniya insanların düçar olduğu çıxılmaz bataqlıqdır. Onu haqlı olaraq “ağ ölüm” də adlandırırlar.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, bu gün dünya əhalisinin 270 milyonu planetimizin ən qlobal problemlərindən birinə çevrilən, insanları ölümün ağuşuna atan, genofonda sarsıdıcı zərbələr endirən bu ağır bəlanın əzabını yaşamaqdadır. Narkomanlıq və narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi ən ciddi və təhlükəli qlobal problemlərdən biri olmaqla, cəmiyyətin mənəvi və əxlaqi dəyərlərinə böyük zərbə vurur, cinayətkarlığın artmasına səbəb yaradır, eyni zamanda, terrorizmin maliyyə mənbəyi olmaqla, beynəlxalq təhlükəsizliyə ən ciddi təhdidlərdən biri kimi çıxış edir.
Məhz bunlara görə Ümummilli Liderimiz Heydər Əliyev narkomaniyanı cəmiyyətin “sosial bəlası” adlandırmışdır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin 15 iyul 2000-ci il tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsinə və narkomanlığın yayılmasına qarşı mübarizə üzrə Milli Proqram (2000-2006-cı illər)” müstəsna əhəmiyyətə malik oldu. Bu istiqamətdə mübarizə məhz bu sənədə əsaslanmaqla aparılırdı və həmçinin xüsusi Dövlət Komissiyası yaradıldı.
Dünya dövlətlərinin əksəriyyəti narkomanlığa və narkotik vasitələrin qeyri-qanuni dövriyyəsinə qarşı səmərəli mübarizəni təşkil etmək üçün birgə yollar axtarırlar. Azərbaycan Respublikası da narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizəni tənzimləyən beynəlxalq hüquq normalarını tam, hərtərəfli və sistemli şəkildə əks etdirən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Konvensiyalarına, o cümlədən 1972-ci il protokolu ilə edilmiş düzəlişlərlə “Narkotik vasitələrə dair 1961-ci il Vahid Konvensiyasına”, “Psixotrop maddələr haqqında” 1971-ci il Konvensiyasına və “Narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə mübarizə haqqında” 1988-ci il Konvensiyasına qoşulmaqla, bu cinayətlərə qarşı mübarizədə öz üzərinə mühüm vəzifələr götürmüşdür. Daha ətraflı »

ADIN ŞƏRƏFLİDİR SƏNİN, EY QADIN!
DAHİLƏR ANASI ÇAĞRILIR ADIN

Bəli! Dahilərin, alimlərin, qəhrəmanların, qolu güclü qoç igidlərin anasıdır qadın.
Bir nərəsiylə düşməni qorxuya salan, öz silahıyla düşmən üstünə təkbaşına gedən Koroğluları, Mübarizləri, Vəzirləri, Elmanları bu vətən üçün böyüdən anadır qadın.
Torpaq uğrunda canından keçən minlərlə şəhidimizin anasıdır – qadın.
Hər şey vətəndən başlayır. Vətənimizə də ana vətən deyirik.
Fikrimi nəinki azadlıqdan, hətta fiziki xüsusiyyətlərindən məhrum olmuş, ancaq bu gün dünyada əsərləri milyon dollara təqdim olunan bir qadının sözləri ilə davam etmək istəyirəm: “Əxlaq və namusdan söz düşəndə yalnız qadınlar haqqında danışmağa başlayan hər kəs əxlaqsız və namussuzdur”. Bu sözlər hər şeyini itirdiyi bir halda belə var olan dəyanətini təqdim edən və qadın gücünü nümayiş etdirən birinin sözləridir. Qadın zərif varlıqdır yanaşmasını çox vaxt zəiflə qarışıq salan bir cəmiyyətdə yaradılışın birbaşa özü olan bu möcüzəvi yaradılışı kiçik görərək, zorakılığa məruz qalan şəxs olaraq mübarizə aparmaq bəzən yorucu ola bilir.
Amma onlar unudurlar ki, qadın anadır, qadın yoldaşdır, qadın bacıdır və gücsüz deyə yox, sadəcə varlığının əhəmiyyətini hiss etdiyi bir əks cins görmək istəyir, hər zorda – ata, yoldaş, qardaş… Amma bəzən cəmiyyətimizdə bu basqı ilkin növbədə ən yaxınlarımızdan görünür və ən yüksək potensialı daşıyan bir çox qızımızın qarşısına daş qoyur. Daha ətraflı »

Dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi gününün dövlət bayramı kimi qeyd edilməsi Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır.

Sovet imperiyası süqut etdikdən sonra Araz çayının hər iki sahilində yaşayan azərbaycanlılar sərhədə doğru yürüş etdilər. Uzun zaman bir-birinə həsrət qalan Azərbaycan xalqının Arazın hər iki sahilində sərhəd yürüşü – Şimali və Cənubi Azərbaycan arasındakı sərhəd dirəklərini yıxması, həftələrlə Araz qırağında gecə-gündüz birləşmək şüarı əslində azərbaycanlıların bir millət olduğunu dünya çapında bir daha canlandırmağa və Azərbaycanı bütövləşdirməyə cəhd idi. Həmrəylik günü bu birləşmək istəyinin simvoludur. Qədim və zəngin tarixə malik olan Azərbaycan xalqının dirçəlişini, tərəqqisini və milli birliyini əks etdirən, onu müstəqil dövlətçilik uğrunda müqəddəs və məsuliyyətli mübarizəyə səfərbər edən həmrəylik günü hər bir azərbaycanlı üçün inam və ümid anıdır.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin 1991-ci il dekabrın 16-da Heydər Əliyevin sədrliyi ilə keçən iclasında 31 dekabrın dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi bayramı kimi qeyd olunması barədə qərar qəbul edilib.

Ali Məclis bununla bağlı qanunvericilik aktının qəbul olunması üçün ölkə parlamentinə – Azərbaycan Respublikasının Ali Sovetinə müraciət edib. Dekabrın 25-də Ali Sovetin Milli Şurası müraciəti nəzərə alaraq, dekabrın 31-nin Dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi günü elan olunması barədə qanun qəbul edib və bütün azərbaycanlılar rəsmən bu günü bayram kimi qeyd edir.

Dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi, onların təşkilatlanması prosesini daim diqqət mərkəzində saxlayan Ulu Öndər Heydər Əliyev həmrəylik gününü təsis etməklə xalqın birləşməsinə və ideoloji həmrəyliyinə müvəffəq olmuşdur.

“Hər bir insan üçün onun milli mənsubiyyəti onun qürur mənbəyidir. Mən həmişə fəxr etmişəm, bu gün də fəxr edirəm ki, mən azərbaycanlıyam!” – Ulu Öndər Heydər Əliyevin bu kəlamları hər bir həmvətənimiz üçün milli qürur rəmzinə çevrilmişdir. Daha ətraflı »

SANKT-PETERBURQDA YAŞAYAN TƏRTƏRLİ LEYLAMIZ

31 dekbar-Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü münasibətilə qəzetimizə material hazırlamaq istəyirdim. Xaricdə yaşayan həmyerlilərimizlə maraqlandım. Elə bu zaman sinif yoldaşım, hal-hazırda Tərtərdə yaşayan, şəhər 1 saylı tam orta məktəbin keçmiş tarix müəllimi Zita xanım mənə zəng vurdu. Nənələr nədən danışarlar? Əlbəttə ki, nəvələrin uğurlarından, xoş soraqlarından. Zita müəllim də bildirdi ki, bu yaxınlarda Azərbaycanın Rusiyadakı səfiri Rəhman Mustafayev Sankt-Peterburq şəhərində olub və burada Azərbaycan milli-mədəni muxtariyyəti yanında Sankt-Peterburq Azərbaycan Gənclər Birliyinin üzvləri ilə gö-rüşüb. Həmin görüşdə Zita müəllimin nəvəsi Leyla Kərimova da iştirak edib və bu görüş onda zəngin təəssüratlar yaradıb. Mövzu axtarırdım, özü məni tapdı. Sinif yoldaşımdan xahiş etdim ki, nəvəsi mənə zəng vursun.
Aradan heç 5 dəqiqə keçməmiş, telefonuma zəng gəldi və mən Leyla xanımın Azərbaycan dilində şirin danışığını eşitdim.
Öyrəndim ki, onun hər iki valideyni tərtərlidir. Burada doğulub, boya-başa çatıblar. Azərbaycanda ali təhsil alıblar. Ailə qurandan sonra isə Sankt-Peterburqda yaşayırlar. Leyla xanım özü isə bu şəhərdə doğulub. Sankt-Peterburqda yaşamasına baxmayaraq, Azərbaycanda tez-tez olur, doğma dilini, adət və ənənələrini yaxşı bilir. Təkcə bilməklə, bunlara əməl etməklə kifayətlənmir. Azərbaycan haqqında əsl həqiqətlərin Rusiya ictimaiyyətinə çatdırılmasında fəal iştirak edir.
Leyla xanımın dediklərindən:
–2012-ci ildə Azərbaycan rəqsləri ilə məşğul olarkən Azərbaycan diasporunun Sankt-Peterburqdakı fəaliyyəti haqqında məlumat aldım. Rəqs qrupunda iştirak etdiyim səkkiz il ərzində diaspora ilə sıx əməkdaşlıq etdik və həmişə bir-birimizi dəstəklədik. Mən 2022-ci ildə Azərbaycanın milli-mədəni muxtariyyəti yanında Sankt-Peterburq Azərbaycan Gənclər Birliyinin üzvü oldum. Bir sıra maraqlı layihələrin təşkilində və həyata keçirilməsində iştirak etmişəm. Bunların arasında Azərbaycan ənənələrinə həsr olunmuş çay mərasimi mənim üçün xüsusi yer tutur. Həmin tədbirə 150-dən çox iştirakçının cəlb olunmasını təmin etdik, hadisənin bütün hazırlığını və keçirilməsini əlaqələndirdik. Daha ətraflı »

Olqa Sergeyevna Ukraynanın ən qaynar nöqtələrindən olan Xarkov şəhərindəndir. Xarici Dillər Universitetini bitirib. Gözəl mütəxəssisdir. Ukraynadakı vəziyyətlə bağlı onlayn işləyir. İngilis dilini tədris edir, müxtəlif tərcümələrlə məşğul olur.
Olqanın oğlu Eldar ikinci ildir ki, Azərbaycanda yaşayır. Slavyan Universitetinin Beynəlxalq Əlaqələr fakültəsinin tələbəsidir. Birinci kursu müvəffəqiyyətlə başa vurub.
Olqa deyir:
– Eldar 11-ci sinifdə oxuyarkən onu Azərbaycana, Tərtərdə yaşayan qohumlarımızın yanına gətirdim. Yolu çox çətinliklə, bir neçə Avropa ölkəsindən, sonra isə Türkiyədən keçərək gəldik. Mən qayıtmalıydım, çünki Vətənimdə müharibə gedir və ailəmizin qalan üzvləri də orada idilər. İlk dəfəydi ki, Eldarla ayrılırdım, ancaq narahat deyildim. Əminidim ki, ona burada kömək edəcəklər.
Eldar 11-ci sinfi onlayn olaraq Azərbaycanda bitirdi və Slavyan Universitetinə qəbul oldu. İndi kiçik oğlumla onun yanına gəlmişik. Bir il ərzində o, xeyli dəyişib, böyüyüb. Ona Slavyan Universitetinin yataqxanasında yer veriblər.
Ancaq tətil olan kimi Tərtərə gəlməyə can atır. Həm Bakını, həm də Tərtəri çox sevir. Təbii ki, Vətənində gedən prosesləri də diqqətlə izləyir və doğma şəhərinə qayıdacağı günü səbirsizliklə gözləyir. Daha ətraflı »

Azərbaycanda qohum evliliyinin qadağan edilməsinə münasibət birmənalı deyil. Bəziləri, xüsu-silə yaşlı nəslin nümayəndələri, öz fikirlərində qalaraq, belə evliliklərin tərəfdarı olduqlarını söyləyir. Onların da öz yanaşmaları var: qohumlar bir-birini tanıyır, bibi, xala öz qohumuna pis yanaşmaz və s. Lakin həyatda gördüyümüz hadisələr tamamilə bunun əksini söyləyir. Heç də həmişə bibi, yaxud xala yaxşı qaynana ola bilmir, üstəlik gənclərin böyüklərin məsləhəti ilə evlənməsi də bu nikahı qorumur, nəticədə ən yaxın qohumlar düşmən olaraq ayrılırlar.
Böyüklərdən fərqli olaraq, gənclər Azərbaycanda əmi, xala, bibi və dayı uşaqlarının evliliyini qadağan edən qanunun qəbul edilməsini alqışlayırlar. İlk olaraq ona görə ki, belə evliliklərdən çox vaxt xəstə uşaqlar dünyaya gəlir ki, bu da valideyn üçün ağır dərddir. İkincisi, əgər 60-70 il bundan əvvəl gənclər, əsasən öz kəndlərindən başqa heç yerə getmir, heç kimi tanımırdılarsa, indi belə deyil. Onların düzgün seçim etmək, bir-birini yaxşı tanımaq üçün bütün imkanları var. Lakin yaxşı olar ki, bu imkanlar da həddini aşmasın. Təəssüf ki, bəzi hallarda bir-birini tanıyan və bəyənən insanların da evliliyi uzun sürmür. Nəticədə isə bu nikahdan doğulan və ata və ananın arasında qalan, yarımçıq ailələrdə böyüyən uşaqların sayı artır. Daha ətraflı »