VƏTƏN HƏSRƏTİNƏ SON QOYULACAQ

Azərbaycanın Laçın rayonunun Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunmasından 27 il keçir.
İşğal nəticəsində Laçında 1 şəhər, 1 qəsəbə, 120 kənd düşmən əlinə keçib, 264 nəfər şəhid olub, 65 nəfər girov götürülüb, 103 nəfər əlil olub. Rayon üzrə 1 yaşdan 16 yaşadək 24374 uşaqdan 18-i şəhid, 225 nəfəri əlil olub, 31-i hər iki valideynini itirib, 64 min nəfər məcburi köçkünə çevrilib. Rayon ərazisindəki 133 iri və orta müəssisə, 20 tibb müəssisəsi, 217 mədəniyyət ocağı, 40-dək mədəni və tarixi abidə, onlarla təhsil müəssisəsi hazırda işğal altındadır.
İşğal nəticəsində 1835 kvadrat kilometr ərazisi olan Laçın rayonundakı bir sıra tarixi-mədəniyyət abidələri düşmən tərəfindən talan edilib və ya erməniləşdirilib. Əhəmiyyətli geostrateji mövqeyə malik olan Laçının işğalı Azərbaycan iqtisadiyyatına ciddi ziyan vurub. Düşmən rayonun yüngül sənaye mərkəzlərini, kənd təsərrüfatı sahələrini yararsız hala salıb.
Müsahibim Laçın rayonundan məcburi köçkün olan vətəndaşlarından biri Budaqov Fazil Xanlar oğludur. Fazil müəllim dağlar oğlu kimi qürurlu, mərd görkəmə malik olsa da, yaz buludu kimi dolub. Onunla söhbətim zamanı Vətən həsrəti ilə yanıb-yaxılan, doğma Laçının torpağı-daşı üçün şama çevrilərək şölələnib əriyən bir insanla üz-üzə dayandığımı hiss etdim. Hər sualdan qəhərlənib, fikrini kövrələrək bildirirdi Fazil müəllim.
Dedi ki, 1973-cü il iyun ayının 27-də Budaqdərə kəndində doğulub. Qaçqın düşən zaman 22 yaşı varıydı. Bakı şəhərində Plan-Uçot Texnikumunda tələbə idi. Bütün Laçınlı gənclər kimi o da vətəninin dar günündə el-obasının hay-harayına çatmaq fikri ilə kəndə gəlmişdi. Ermənilərin xəyanətkar, mənfur niyyətlərinin həyata keçirilməsinə mane olmaq istəyən kənd sakinləri o gecənin dəhşətini yaşamağa məcbur qaldılar. Bütün laçınlılar kimi 22 yaşlı Fazilin ailəsi də mayın 18-də doğma ocaqlarını qoyub çıxdılar. Ağcabədi rayonunun Taxtakörpü qışlağına gəldilər. Lakin orda da çox qala bilməyib, Tərtərə üz tutdular. 1992-ci ilin avqust ayından Şıxarx qəsəbəsində məskunlaşdılar. Burdan dağlara yol daha yaxındır,–dedilər. Elə həmin il atası Xanlar Köçəri oğlu 60 yaşında dünyasını dəyişdi və Tərtərdə torpağa tapşırıldı. Daha ətraflı »

XALQIN XİLASKARI

Azərbaycan xalqı tanınmış siyasətçi, dövlət xadimi ümummilli lider Heydər Əliyevə inanırdı və onunla fəxr edirdi. O, həyatı boyu vətəni və xalqı üçün çalışıb. Hakimiyyətə gəldiyi ilk gündən xalqın xoşbəxtliyi üçün bütün enerjisini, gücünü əsirgəmədi. Dövləti idarə etməyə Milli Orduda qayda-qanun yaratmaqdan, onu möhkəmləndirməkdən başladı. Azərbaycana yenidən prezidentliyə qayıdışı ilə xalqımızın həyatında qurtuluş baş verdi. Onun gəlişi ilə ölkəmizin daxili və xarici düşmənlərinin oxu daşa dəydi, arzuları gözlərində qaldı. Respublikamız məhv olmasından xilas edilərək, müstəqilliyimiz qorunub saxlanıldı.
Ulu öndərin müdrik siyasəti nəticəsində cəbhədə atəşkəs yarandı. Onun əməyi nəticəsində bizim haqq, ədalət və sülh tərəfdarı olduğumuz dünya ölkələrinə bəyan oldu. Qaçqınların xüsusi qayğı ilə əhatə olunması, Ermənistan tərəfindən zəbt olunan torpaqların qaytarılması, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi üçün var qüvvəsi ilə çalışdı. Daha ətraflı »

ERMƏNİLƏRİN ƏQRƏB XİSLƏTİ

Azərbaycan Respublikası müstəqillik qazandıqdan sonra xalqımızın tarixi keçmişinin obyektiv mənzərəsini yaratmaq imkanı əldə edilmişdir. Uzun illər gizli saxlanılan, üzərinə qadağa qoyulmuş həqiqətlər açılır, təhrif edilmiş hadisələr özünün əsl qiymətini alır.

1905-1907-ci illərdə azərbaycanlılara qarşı qırğınlar törədilmişdir.
1813-cü və 1828-ci illərdə imzalanan Gülüstan və Türkmənçay müqavilələri Azərbaycan xalqının parçalanmasının, tarixi torpaqlarımızın bölünməsinin əsasını qoydu. Azərbaycan xalqının bu milli faciəsinin davamı kimi onun torpaqlarının zəbti başlandı. Qısa bir müddətdə bu siyasət gerçəkləşdirilərək ermənilərin kütləvi surətdə Azərbaycan torpaqlarına köçürülməsi həyata keçirildi. İrəvan, Naxçıvan və Qarabağ xanlıqlarının ərazilərində məskunlaşdırılan ermənilər orada yaşayan azərbaycanlılarla müqayisədə azlıq təşkil etmələrinə baxmayaraq, öz havadarlarının himayəsi altında “erməni vilayəti” adlandırılan inzibati bölgünün yaradılmasına nail oldular. Belə süni ərazi bölgüsü ilə, əslində, azərbaycanlıların öz torpaqlarından qovulması və məhv edilməsi siyasətinin bünövrəsi qoyuldu. “Böyük Ermənistan” ideyaları təbliğ olunmağa başlandı. “Böyük Ermənistan” yaratmaq xülyasından ruhlanan erməni qəsbkarları 1905-1907-ci illərdə azərbaycanlılara qarşı açıq şəkildə genişmiqyaslı qanlı aksiyalar həyata keçirdilər. Ermənilərin Bakıdan başlanan vəhşilikləri Azərbaycanı və indiki Ermənistan ərazisindəki Azərbaycan kəndlərini əhatə etdi. Yüzlərlə yaşayış məntəqəsi dağıdılıb, yerlə yeksan edildi, minlərlə azərbaycanlı vəhşicəsinə qətlə yetirildi. Bu hadisələrin təşkilatçıları, məsələnin mahiyyətinin açılmasına, ona düzgün hüquqi-siyasi qiymət verilməsinə maneçilik törədərək, azərbaycanlıların mənfi obrazını yaratmış, özlərinin avantürist torpaq iddialarını pərdələmişlər.
1914-1918-ci illərdə Azərbaycanda və Şərqi Anadoluda həyata keçirilmiş soyqırımı cinayətləri, alimlərlə yanaşı, böyük dövlətlərin siyasi dairələrinə də yaxşı məlumdur. Daha ətraflı »

Bir ailə tanıyırdım. M ə mməd Aslan bir dəfə yazmışdı o ailədən. Oxumuşdum həmin yazını. Məndə dərin təəssürat oyatmışdı. Sabir Paşayevin necə böyük bir “İNSAN” olduğunu, ailəsinə hansı hörmət və səmimiyyət ucalığından yanaşdığını hiss etmişdim. Düşünmüşdüm ki, kaş bütün azərbaycanlı ailələrdə belə mehriban və qarşılıqlı anlaşma mühiti mövcud olaydı, belə tərbiyə təlqin ediləydi!…
Sabir Paşayevlə şəxsi tanışlıqdan sonra məndə yaranmış xoş təəssüratın həyati gərçəkliyini gördüm.
Sonralar qismət elə gətirdi ki, onun oğlanları Ədalət, İlham və Ləyaqətlə, qızı Məhəbbət xanımla aramızda ünsiyyət telləri yarandı və ümumiyyətlə, bu ailə mənim üçün doğmalaşdı…
Qarabağ müharibəsi sanballı el ağsaqqalı, tanınmış ziyalı, şair, ələlxüsus böyük “İNSAN” olan Sabir Paşayevin ailəsinə, bir çox azərbaycanlı ailələri kimi, gözlənilməz zərbələr vurdu, fəlakətlər gətirdi. Əvvəlcə özünün ürəyi dözməyib, param-parça oldu. Elə təmiz və halal ürəklər adi təsirdən də sarsılır. Handa da qala növbəti erməni fitnəkarlığına və dəhşətinə dözə! Sabir müəllimin ürəyi bu alçaqlığa dözə bilməzdi, dözmədi də!
Sonra ali təhsilli və ələlxüsus qeyrətli oğulları Ədalət və Evarist Paşayevlər Qarabağ müharibəsində şəhid oldular. Qızı Məhəbbət Paşayeva və digər oğlu İlham Paşayev atəşkəsə qədər qanlı savaş meydanlarından çəkilmədilər. Məhəbbət xanım Tərtərin baş həkimi kimi, İlham isə bir döyüşçü kimi. Neçə dəfə ölümün içindən keçdilər, dəhşətlər yaşadılar, amma geri dönmədilər. Çünki arxada Tərtər və böyük anlamda VƏTƏN vardı. (Onların keçdikləri müharibə yolundan nə vaxtsa kitablar yazılacaq–hər vərəqi qanlı döyüş səhnələrinin canlı salnaməsi olacaq).
…1970-ci illərdə nüfuzlu el adamı və ləngərli ziyalı Sabir Paşayev Tərtər şəhər 2 saylı tam orta məktəbin direktoru idi. Yaşımız xeyli fərqli olsa da, biz biri-birimizə xüsusi ehtiram göstərirdik və bu səmimi münasibət üçün şair Məmməd Aslan aramızda körpü olmuşdu. Hərdənbir üçlükdə “şeir məclisi” düzənlərdik. Daha ətraflı »

HAMININ DOSTU OLMAĞI BACARAN QƏZET

Bünövrəsi 1875-ci ildə Həsən bəy Zərdabinin “Əkinçi” qəzetinin nəşriylə qoyulmuş Azərbaycan qəzetçiliyi 144 illik çətin və şərəfli bir yol keçmişdir. Günümüzdəki mətbuat durumunun dumanlığında öz siması, dəsti-xətti ilə seçilən, “Əkinçi”nin ənənələrinin layiqli davamçısı sayıla biləcək az sayda mətbu orqanlardan biri də bu gün səksən beş yaşı tamam olan “Yeni Tərtər” qəzetidir.
Bu gün bu qəzetin bayramıdır, onun timsalında rayonumuzun, ümumilikdə isə mətbuatımızın bayramıdır.
“Yeni Tərtər” əyalət qəzetidir. Lakin səriştəli, savadlı, fundamental yazılarıyla, professional və obyektiv yanaşma tərziylə, çox geniş və əlvan tematikasıyla, günün aktual məsələlərinə sürətli reaksiyasıyla, oxucusuyla Ana dilində danışmasıyla mərkəzi Respublika qəzetləriylə bir sırada dayanmağı bacarır.
O, sosial mənşəyindən, təhsilindən, peşəsindən, yaşından asılı olmayaraq hamıyla ünsiyyət qurmağı və hamının dostu olmağı bacarır.
Rayon qəzeti tariximizin, adət-ənənələrimizin, milli-mənəvi dəyərlərimizin qısqanc bir təəssübkeşidir.
“Yeni Tərtər” ədəbi dilimizin saflığının onun normalarının qorunmasında əsl vətəndaşlıq mövqeyi nümayiş etdirir. Televiziyalarda, boz mətbuatda baş alıb gedən dil xətalarına onun səhifələrində rast gələ bilməzsən. Daha ətraflı »

AZƏRBAYCANIN MİRVARİSİ

Şuşa şəhərinin intensiv surətdə atəşə tutulması 1992-ci il mayın 7-də başlayıb və mayın 8-i səhər saat 6-dək davam edib. Bu zaman təxminən 1000 düşmən əsgəri Şuşaya üç tərəfdən hücum edib. Bu hücumun həyata keçirilməsində düşmən 40 ədəd zirehli texnikadan istifadə edib.
1992-ci il mayın 8-də Şuşa şəhəri və eyniadlı rayonun 38 yaşayış məntəqəsi silahlı erməni qəsbkarları tərəfindən işğal olunub. Şuşa uğrunda döyüşlər zamanı 480 nəfər dinc sakin qətlə yetirilib, 600 nəfər yaralanıb, 1500 nəfər əlil olub, 552 uşaq yetim qalıb, 68 mülki vətəndaş girov götürülüb və ya itkin düşüb.
Şuşanın işğalı nəticəsində 23 min 156 nəfər azərbaycanlı daimi yaşayış yerindən qovulub. Bununla da Dağlıq Qarabağda etnik təmizləmə başa çatıb və bu ərazidə bir nəfər azərbaycanlı qalmayıb. Erməni silahlıları Şuşa şəhərinin çoxlu sayda tarixi və mədəni obyektlərini dağıdıblar. 22 ümumtəhsil məktəbi, mədəni-maarif, kənd təsərrüfatı texnikumları, orta ixtisas musiqi məktəbi, turizm bazası, Şərq musiqi alətlər fabriki, 8 mədəniyyət evi, 14 klub, 2 kinoteatr, 3 muzey, 20 kitabxana işğal olunub, nadir əlyazmalar yandırılıb, məscid və dini abidələr yararsız hala salınıb. Ümumilikdə 279 dini, tarixi və mədəni abidə məhv edilib. Daha ətraflı »

Bildirirəm ki, hər ay idarənin Şura iclası keçirilir və “Azərbaycan Gəncliyi 2017-2021-ci illərdə” Dövlət Proqramının icrası, qarşıda duran vəzifələr, UGİM-lərin gördüyü işlər, hərbi idman oyunlarının keçirilməsi sahəsindəki məsələlər, gənclərin istirahətlərinin asudə vaxtlarının səmərəli təşkili, rayonda narkomanlığın və digər zərərli vasitələrin yayılmasına qarşı mübarizənin gücləndirilməsi tədbirləri, yeniyetmələrin Respublika oyunlarında iştirakı və s. məsələlər müzakirəyə çıxarılır, müvafiq qərarlar qəbul olunur və icrası təmin edilir.
İdarənin fəaliyyəti də müntəzəm olaraq müzakirə edilir, korrupsiya və rüşvətxorluqla mübarizə, bayram və əlamətdar günlərin qeyd edilməsi, tədbirlərdə idmançıların nümunəvi çıxışlarının təşkili, yerlərdəki nümayəndələrin gördükləri işlər, hərbi vətənpərvərlik oyunları və idman yarışlarının təşkili, vətəndaş müraciətlərinə baxılması vəziyyəti, nizam-intizam məsələləri, maarifləndirici tədbirlər, mətbuatla əlaqə məsələləri daim diqqətdə saxlanılır.
Rayonda aparılan quruculuq-abadlıq işlərinə gənclər cəlb edilmiş və onların iştirakı ilə şəhərin müxtəlif ərazilərində, həmçinin Gənclər Parkında iməciliklər təşkil olunur, yaşıllaşdırma işləri aparılır. Bunlarla yanaşı, Gənclər və İdman İdarəsinə həvalə olunmuş ərazidə müxtəlif dekorativ və meyvə ağacları əkilmiş, onlara qulluq göstərilir. Daha ətraflı »

ACILI-ŞİRİNLİ XATİRƏLƏR

Mən Tərtər–Bərdə–Ağdam–Əsgəran–Xankəndi–Şuşa–Turşsu–Laçın–Gorus–Sisian–Söylən (Əzizbəyov, indi Vayk) yoluyla o qədər gedib-gəlmişdim ki, hər döngəsinə, enişinə-yoxuşuna, hətta hər çalasına belə bələd idim. Bu tərəfdən isə Tərtər–Ağdərə–Kəlbəcər–İstisu–Səfonun İstisuyu (indiki Cermuk) və yenə Söylən yolları da mənim yaddaşıma köçmüşdü. Bizim Dərələyəz mahalına digər yollar da vardı–Tərtər–Goranboy–Gəncə–Qazax–Dilican–İcevan–Sevan–İrəvan… və… Söylən. Naxçıvandan isə Keşişkəndə, sonra bizim rayona yol vardı. Naxçıvan–Sisian yolu da işləyirdi. Bu yollar həmişə məni indi həsrət qaldığım bir yurda–Dərələyəz mahalına, aparırdı… Bu yerin hər cığırı, hər bulağı, hər meşəsi, hər gülü, hər çiçəyi gözlərimə köçmüşdü. (Gözlərim məndən vəfalı oldu–neçə illərdi özündə saxlayır o dağları, o dərələri, o biçənəkləri, o sıldırımları. Tez-tez özündə əks etdirir, elə bil dünən idi. Payızının, qışının, baharının, yayının rənglərinə qədər öz göz yaddaşında qoruyub saxlayır). Dünyanın nə qədər gözəlliyi var, cəm olmuşdu o cənnət diyarda. Hara tərpənirdin, saflıq, halallıq, ruzi-bərəkət çıxırdı qarşına. Hər şey Allahın yaratdığı kimiydi, yəni təbiiydi–göy-göyərtisi də, ağartısı da, balı da, cır alması, armudu da, havası da, suyu da, torpağı da, bir sözlə, bütün nemətləri təbiətin özü kimiydi. İnsanları da belə idi, haram tanımazdılar, qonşunun həyətinə daş atmazdılar, riyakarlıq nədir, bilməzdilər, sadə və səmimi idilər, yəni Allahın yaratdığı kimiydilər. Kirə, yalana, böhtana, mərdiməzarlığa bulaşmamışdılar, paxıllıqdan uzağıydılar.
“Qaqa Hüseyn” vardı. İnsanların və heyvanların sınmış, oxalanmış sümüklərini əlləri ilə elə bitişdirərdi ki, müasir dövrün heç bir avadanlığı, heç bir alimi onun kimi zərgər dəqiqliyi ilə bu sümükləri öz yerinə bərpa edə bilməzdi. 100-lərlə arı ailəsi, bir o qədər də mal-qara saxlayırdı. Xan kefində dolanırdı. Bütün rayonlardan, həmçinin İrəvandan gəlib, ondan bal alardılar, çünki onun balı təmiz idi və dağın gül-çiçəyindən çəkilmişdi, qatqarı olmazdı.
Abbas vardı–Babayev Abbas. Xeyli müddət sovxozda briqadir işlədi. Bir az köntöy adam idi. Sözü üzə deyərdi. Ürəyi çox təmiz və yumşaqdı. Qardaşı Surxay İrəvanda mehmanxananın pəncərəsindən yıxılıb, dünyasını dəyişəndən sonra Abbas da dəyişdi. (Sonra söz-söhbət gəzdi ki, ermənilər Surxayı qəsdən öldürüblər).
Abbas briqadir işləyən vaxtlar həmişə məni nəzərə alırdı. Yaşça məndən böyük olsa da, toy qardaşlığı idik. Səmimiyyəti onun kimi insanlardan öyrənirdik.
Həsən vardı–Hacıbabanın oğlu, Məmmədov. Xəzinədar işləyirdi. Yaşca məndən böyük idi. Daha ətraflı »

Ana uşağı danlayır.
-Səni görüm lənətə gələsən! Gör yıxılıb şalvarı nə günə qoymusan?!
Uşaq ağlaya-ağlaya cavab verir.
-Vallah, ana, yıxılanda şalvarımı çıxarmağa vaxt tapmadım.
* * *
Müəllim məktəbdə uşağın dəftərinə: “Oğlunuz çox danışır” yazıb evə yollayır. Atası bunu oxuyub, aşağıdan yazır ki, bu nədir ki? Siz hələ anasını görməmisiniz!
* * *
Bir kişi dükana girib və deyir ki, mənə 299 çörək ver.
Satıcı:
–300 olmaz?
Kişi:
Dəlisən? O qədər çörəyi kim yeyəcək?!
* * * Daha ətraflı »

Palıd qozasının yetişməsi üçün 50 il vaxt lazımdır.
Çirkli qar təmiz qardan tez əriyir.
Dinamitin hazırlanmasında yer fındığından istifadə olunur.
Orta statistik hesabla bankomat il ərzində 250 dollar səhv hesablayır–müştərilərinin xeyrinə.
İl ərzində insan qabırğası 5 milyon dəfə hərəkət edir.
İnsan böyüdükcə ürək döyüntülərinin sayı da azalır.
Əgər Çin əhalisi 2 metr hündürlükdən yerə tullansaydı, yer üzündə 2 bal gücündə zəlzələ baş verərdi. Daha ətraflı »