TƏNHA YAŞAYAN ATA
Qəzetimizdə öz poetik yazıları ilə çıxış edən imzalar sırasında bir ağsaqqal, ömrünün ahıl yaşlarını yaşayan Sabir Paprəvəndli imzası da var. İlk baxışdan övliyaları xatırladan bu insanın dilindən alqış, xoş sözlər axıb süzülür. Görkəmin-də həlimlik, mülayimlik bərqərar olub. Sifətində, sözlərində bu dünyada çox itkilər vermiş bir insanın ağrıacısı duyulur. Bu ahıl insanı yaxından tanımaq üçün onunla görüşüb, söhbət etmək qərarına gəldim. O, özü haqqında çox danışdı, çox dedi… Mən öz taleyindən küsmüş, lakin qədəri ilə razılaşan bir insanı duyğulandır-dığım üçün xeyli peşiman oldum. Özlüyümdə qərara gəl-dim ki, bəzən “qazanın ağzı örtülü qaynaması” daha məqsədə uyğun olur.
Ocaqverdiyev Sabir (Paprəvəndli) Nəsir oğlu 1936-cı ildə Ağdam rayonunun Paprəvənd kəndində doğulub. Elə həmin kənddə böyüyüb, boya-başa çatıb. Anası Nazan Fərəc qızı o zamanlar “Qırmızı Əmək Bayrağı” ordenli, atası isə Bö-yük Vətən Müharibəsi veteranı olub. Ailədə 3 uşaq olublar–2 qardaş, 1 bacı. Həmin kənddə bu ailəni hamı din xadimi Kərbəlayi Teymurun nəticələri kimi tanıyıb. Sabir Ocaqver-diyev də həmyaşıdları kimi hərbi xidmət çəkib, Ukraynanın Taqanrok, Beleserkovski və Moskva ətrafı Radovski şəhərlərində xidməti borcunu yerinə yetirib. O, təhsilini də unutmayıb. Qayıtdıqdan sonra M.F.Axundov adına Bakı Xarici Dillər İnstitutunun rus dili fakültəsini bitirib. Yaşadığı Ağdam rayonunun kəndlərində –Şotlanlı, Nəmirli, Göytəpə, Eyvazlı, Xındırıstan kənd məktəblərində rus dili müəllimi kimi fəaliyyət göstərib. Son illərdə bəzi məktəblərdə rus dilinin tədrisi dayandırıldığından ixtisas dəyişimi edərək Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunda Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakultəsini bitirib. Daha ətraflı »


70-80 il əvvəl ailələrdə çoxuşaqlılıq bir adətə çevrilmişdi. Ən azı hər ailədə 4-5 uşaq tərbiyə olunurdu. Elə evlər va-rıydı ki, 9-10 uşaq, hətta 11-12 uşaq dünyaya gəlirdi və belə analara “Qəhrəman ana” adı verilirdi. Son illərdə isə bu adət dəyişməyə başladı. Əksər ailələrdəki uşaqların sayı 2-3 dəfə azaldı, təsadüfi ailələrdə ən çox 4 uşaq doğuldu.
Hər il dekabr ayının 31-də, ilin son günündə xalqımız Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi Gününü böyük sevinclə, ruh yüksəkliyi ilə geniş qeyd edir. Belə bir əlamətdar günün dövlət bayramı kimi təntənə ilə qeyd olunması dünyanın müxtəlif yerlərində yaşayan soydaşlarımızın öz tarixi vətəni olan müstəqil Azərbaycanda əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsinə, onların sıx birliyinə, milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunub saxlanmasına və təbliğinə xidmət edir.
Yeni il Bayramı — dün-yanın müxtəlif xalqları üçün ənənəvi bayrama çevrildiyi kimi, Azərbaycanda da insanların məişətinə daxil olub. Bəzi fərziyyələrə görə Yeni ili ilk dəfə qədim çinlilər qeyd ediblər. Digər mənbələrdə bu, qədim germanlar və romalıların adı ilə bağlanır
Yeni il bayramını al-əlvan, bərli-bəzəkli şam ağacısız təsəvvür etmək qeyri-mümkündür. Əlbəttə, bu şam ağacı təbii küknar ağacından olsa və yarpaqları ətir saçsa daha gözəl olardı. Amma təbiəti qorumaq xatirinə süni şam ağacları ilə də keçinmək olar. Bəs Yeni il bayramında yolka bə-zəməyin mənası nədir? Çoxları şam ağacları bəzəmək ənənəsini də xristian diniylə əlaqələndirir. Əslində isə, həyat rəmzi olan şam ağacının bəzənməsi tarixi xristianlıqdan əvvəl başlayıb və hansısa bir dinlə bağlı deyil. Hələ miladdan çox-çox əvvəl qədim Misirin sakinləri dekabrın ən qısa günlərində yaşıl palma ağaclarını evlərinə gətirirdilər. Bu, həyatın ölüm üzərində qələbəsinin rəmzi idi. Romalılar isə əkin Allahının şərəfinə evlərini yarpaqlarla bəzəyirdilər. Druidlər palıd budaqlarına qızıl almalar asıb qış bayramını qeyd edirdilər. Orta əsrlərdə qırmızı almalarla bəzədilmiş həmişəyaşıl ağaclar dekabrın 25-də qeyd edilən Adəm və Həvva bayramının rəmzi idi.
Mən onunla ilk dəfə 2003-cü ildə Rusiyanın Xantı – Mansiysk şəhərində görüşmüşəm. Hələ Sovetlər birliyi dövründə, Nijnevartovsk şəhərində yaşadığım zamanlar məşğul olduğum azərbaycançılığın təbliği işini Bakıya qayıtdıqdan sonra genişləndirir, Rusiyaya gedir, bu ölkəni şəhər-şəhər, kənd-kənd gəzir, ziyalı həmvətənlərimiz, onların nəhəng ölkənin müxtəlif bölgələrində bir-birinin ardınca yaratdığı diaspor təşkilatlarının fəaliyyəti, fəalları, uğurları, perspektivləri haqqında araşdırmalar apa-rır, məlumatlar toplayır və kitablar yazmağı davam etdirirdim. Və bir dəfə, on altı il bundan əvvəl, yolumu onun yaşadığı, fəaliyyət göstərdiyi Xantı – Mansiysk Milli Mahalının mərkəzi olan bu şəhərəXantı-Man-siyskə yönəltdim. Burda məni orta boydan bir qədər hündür, gülərüz, qaragöz, qaraqaş bir həmyerlimiz qarşıladı. Olduqca mehriban, doğma münasibətlə işimi təşkil etdi, burda bir neçə gün çalışmaq üçün normal şərait yaratdı, rəhbərlik etdiyi diaspor təşkilatına dair sənədlər təqdim etdi, məni fəallarla görüşdürdü. Xoş bir təbəssümlə, mənim hörmətli qonağımsan dedi. Mənzilində bir otaq göstərib: “Buyur, istirahət elə, neçə gün istəsən işlə, məlumatlarını topla” sözlərini dilə gətirən soydaşımızın timsalında qonaqpərvərlik, vətənkeşlik gördüm. Sonrakı günlər onu müşahidə etdikcə anladım ki, o, insanlarla səmimi davranan bir ziyalı təfəkkürlü, əsl azərbaycanlıdır–yaxşılarla fəxr edir, özünü düz aparmayanlara doğru yol göstərir, camaatsa öz növbəsində onun məsləhətləri, möv-qeyi ilə razılaşır.
Məlumdur ki, Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması 1990-cı illərin əv-vəlindəki gərgin ictimai-siyasi şəraitdən qaynaq-lanır. Həmin dövrdə baş verən məlum hadisələr ölkəni böhranlı vəziyyətə gətirib çıxarmışdı. O zaman bütün diqqət ulu öndər Heydər Əliyevə yönəlmişdi. Onun yaratdığı Yeni Azərbaycan Partiyası qısa zamanda ölkədə siyasi sabitliyi təmin etdi. İnsanların sosial rifahının yüksəldilməsi istiqamətində mühüm irəliləyişə nail olundu. Bu gün Azərbaycan dünyada öz yeri, nüfuzu olan bir dövlətdir.
Mən uzun müddət rayon qəzetində çalışmışam və bu işin çətinliklərinə yax-şı bələdəm. Qəzet əməkdaşı olmaq, həm şərəfli, həm də məsuliyyətli bir vəzifədir. Oxuculara informasiyanı vaxtında çatdırmaq, onun maraqlılığını təmin etmək, dəqiq və obyektivliyinə nail olmaq jurnalistin əsas peşəsidir. Bu isə rayon yerində elə də asanlıqla başa gəlmir.
Ta qədimdən il təzələnəndə adətdir ki, böyüklər–ağsaqqal, ağbirçək, ziyalılar xeyrdua verər, ilin uğurlu olması üçün xoş sözlər söyləyərlər. Elə bilirəm ki, bu gün rayonun bir ağsaqqal sakini kimi mənim də söz demək haqqım var. Qarşıdan Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü və Yeni 2020-ci il öz mübarək qədəmlərini yer üzünə qoymaqdadır. Arzu edirəm ki, qarşıdan gələn ilimiz insanlarımıza firavanlıq, xoş günlər gətirsin! Uşaqlarımız nəvazişlə böyüsünlər, qocalarımız qayğı ilə əhatə olunsunlar. İllərdi xalqımız üçün unudulmaz dərd hesab olunan Qarabağ yaramıza əlac tapılsın, ev-eşiyindən el-obasından didərgin düşənlər öz doğma yurd-yuvalarına qayıtsınlar.
Yaşar Məhərrəmov, Tərtər Rayon Təhsil Şöbəsinin müdiri
Yeni ismarıclar