“Mən jurnalistlərin işini yüksək qiymətləndirirəm. Bu, çox çətin işdir. Bu işdə bəzən jurnalistlər haqsızlıqlarla, təzyiqlərlə üzləşirlər”.

İlham ƏLİYEV,
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Azərbaycan mətbuatının banisi Həsən bəy Zərdabidir. Böyük çətinliklərdən sonra o, Bakıda ana dilində “Əkinçi” qəzetinin nəşr edilməsi üçün icazə almışdı. Bu qəzetin ilk nömrəsi 1875-ci il iyulun 22-də çapdan çıxmışdı. “Əkinçi” qəzetinin nəşri bütün Qafqazda əks-səda doğurmuşdu. 1875-1877-ci illər ərzində fəaliyyət göstərmiş qəzetin 56 nömrəsi işıq üzü görmüşdü.
“Əkinçi” qəzeti xalqımızın milli oyanışında, milli birliyinin möhkəmlənməsində böyük rol oynamışdır. Qəzetin mütərəqqi ideyaları Rusiya hakim dairələrini narahat etmiş və iki il sonra qəzet bağlanmışdı.
Azərbaycan mətbuatının ilk müjdəçisi “Əkinçi”dən sonra bu sahədə xeyli irəliləyişlər olmuşdu.
XIX əsrin sonlarında “Ziya”(1879), “Kəşkül” (1880), “Kaspi” (80-90-cı illər) qəzetləri nəşrə başlamışdı.
XX əsrin əvvəllərində Cəlil Məmmədquluzadə, Məhəmməd ağa Şahtaxtinski, Seyid Hüseyn, Ömər Faiq Nemanzadə, Üzeyir Hacıbəyov və başqaları yeni demokratik mətbuatın yaranması uğrunda mübarizə aparırdılar. Bu gərgin mübarizə öz nəticəsini verdi. “Şərqi-rus” (1903), “Həyat” (1905), “Açıq söz” (1915), “Azərbaycan ” (1918) kimi demokratik ruhlu, milli qayəli qəzetlər meydana çıxdı. 1906-cı ildə “Molla Nəsrəddin” jurnalının nəşrə başlanması ilə Azərbaycan mətbuatında siyasi satiranın əsası qoyuldu. Redaktoru Xədicə xanım Əlibəyova olan “İşıq” jurnalının bütün əməkdaşları qadınlardan ibarət idi.
Sovet hakimiyyəti dövründə bütün sovet respublikalarında olduğu kimi Azərbaycanda da mətbuat sovet ideologiyasının ruporuna çevrilmişdi. Azad və demokratik mətbuatdan söhbət belə gedə bilməzdi. Daha ətraflı »

KÖÇKÜN AİLƏSİ TƏRTƏRDƏ DOĞMALAŞIB

1993-cü il iyulun 23-də Ermənistan Silahlı qüvvələri Qarabağın mərkəzində yerləşən Ağdamın böyük hissəsini işğal edib. Ərazisi 1094 kv.km olan Ağdamın 846,8 kv.km-i, yəni 77,4 faizi, 1 şəhər və 87 kəndi ermənilərin əlinə keçib. O vaxta qədər Ağdamın 1 şəhər, 124 kəndi vardı. Rayondakı 38 kolxoz-sovxozun 26-sı, 129 səhiyyə obyektinin 105-i, 108 məktəbin 74-ü, 271 mədəniyyət evinin 199-u, 24 tikinti təşkilatı, 67 idarə-müəssisə, 17 məscidin 14-ü işğal altında qaldı. Bu işğal rayona 13 milyard 135 milyon ABŞ dolları məbləğində ziyan vurub.
Ağdam şəhəri, onun qədim keçmişin şahidi olan çox sayda tarixi abidələri, mədəniyyət, memarlıq nümunələri, keçmiş SSRİ-də 1-ci, dünyada 2-ci olan Çörək muzeyi düşmən tərəfindən vəhşicəsinə dağıdılıb.
Ağdam düşmənlə döyüşlərdə 6 min şəhid verib, onlardan 16-sı Milli Qəhrəmandır. İşğal nəticəsində rayonun 160 min nəfər əhalisindən 143 min nəfəri öz ölkəsində məcburi köçkünə çevrilib. Daha ətraflı »

Fikrim-xəyalım yenə də şəhid ruhu üzərində cəmləşib. Yenə də qələm əlimdə titrəyir. Murdar məxluq olan ermənilərə qarşı qəzəbim aşıb-daşır. Nifrətimin gücündən əlimə düşsələr o mənfurların hər birini odda yandıraram! Gör nə qədər oğullarımız yırtıcıların caynağına tuş gəldi, ölümün ağzına atıldı. Vətən, torpaq qeyrəti neçə-neçə igidlərimizin şəhidlik yoluna çevrilərək, həyatına son qoydu. Nəydi onların günahı? Yüzlərlə pəhləvan cüssəli oğullarımızın, onların ata-analarının arzuları yarımçıq qaldı.
Abdullayev Habil Kalam oğlu 1969-cu il fevralın 1-də rayonumuzun Dəmirçilər kəndində doğulmuşdu. Elə həmin kənddə böyüyüb, boya-başa çatmışdı. Ağlı, zəkası ilə qardaş-bacılarından fərqlənirdi, iti baxışı, inadkarlığı ilə seçilirdi. Ailədəki 4 övladın kiçiyi idi. Əsgəri xidmətini Sovet ordusu sıralarında çəkmişdi. Bir az da böyümüş, kişiləşmişdi.
Təhsilini davam etdirirdi. Ağdam rayonunda Kənd Təsərrüfatı Texnikumunda elektrik fakültəsində təhsil alırdı. 4-cü kursda oxuyurdu, həm də Tərtər paylayıcı elektrik şəbəkəsində beşinci il idi ki, yüksək gərginlik xətləri üzrə usta vəzifəsində çalışırdı. Bu, 1993-cü il idi. Vətənimizin göylərini qara buludlar aldığı, torpaqlarımızın parçalandığı, igidlərin qanına boyandığı il idi. Əlinə silah alıb Vətənin müdafiəsinə qalxan yüzlərlə oğullara Habil də könüllü qoşuldu…
Böyük qardaşı Əli ailəli idi. 2 övladı varıydı. Habil razı olmadı ki, qardaşı könüllü savaşa qoşulsun: “Mən onun uşaqlarını saxlaya bilmərəm”–dedi. Milli ordu sıralarında Habil döyüşdü. Özü də ürəklə, mərdliklə. Hətta azğın düşmənin atdığı mərminin qəlpəsi 2 dəfə onu yaralasa da döyüşdən aralanmadı, döyüş yoldaşlarını tək qoymadı. Ağdərəətrafı kəndlərin ermənilərdən təmizlənməsində var gücü ilə vuruşdu. Evlərinə gələndə fəxrlə danışıb ki, biz qalib gələcəyik, erməniləri yerində susduran oğullarımız var. Daha ətraflı »

Dahi şair Nizami Gəncəvinin dediyi kimi: “hər bir kitab elmə yiyələnmək istəyən şəxs üçün bir xəzinədir”.
Kitabları oxuduqca elmin sirlərinə daha yaxından bələd oluruq. İnsan təfəkkürünün məhsulu olan kitabın yaranmasına səbəb yazı materialları olub.
Müasir dövrdə bütün məlumatların elektronlaşması sayəsində insanlar az mütaliə edirlər. Hər hansı bir əsəri kitabdan oxuyarkən insanın təfəkkürü zənginləşir, dünyagörüşüşü artır. Psixoloqlar insanın kitab oxumaqla stresdən xilas olduqlarını deyirlər. İnsanın yaradıcılıq qabiliyyətinin artmasında kitabların böyük rolu vardır.
Keçmişdə avam insanların təbiət hadisələrini şər qüvvələrlə əlaqələndirməsi onların təbiət elmlərindən bixəbər olmasının nəticəsi idi.
Kitablar bizim həyatımızın bəzəyidir. Daha ətraflı »

ÇARƏSİZLİK

“Yeni Tərtər” qəzetinə abunə yazılışı başlayanda dostumuz “Bala Kirpi”nin də qarnı sancılanır: “Görəsən, bu dəfə necə olacaq?! Yazılacaqlarmı, yazılmayacaqlarmı?! Yazılmasalar, necə olacaq?!”…
“Bala Kirpi” bu fikir-xəyalın içində gözünü açdı ki, gəlib durub redaksiyanın qapısının ağzında. İstədi geri qayıtsın. Sonra fikirləşdi ki, əşi, ta bura qədər gəlmişəm, içəri girim, bir hal-xoş eləyim, həm də görüm nə var, nə yox?
İçəri girdi. Gördü ki, 4-5 nəfər işçi yığı-şıbdı baş redaktorun otağına, hamısının da qaş-qabağı yer süpürür.
Salamsız-kalamsız soruşdu:
– Nə olub?! Qalan işçilər hanı? 13 nəfər deyildinizmi?
Baş redaktor cavab verdi:
–Qalanı ixtisara düşdü.
–Niyə?
–Vəsait çatışmadı, əməkhaqqı verə bilmədik, ona görə. Belə olsa qalan bu 4-5 nəfərin 2-si–3-ü də gedəcək.
“Bala Kirpi”nin marağını görüb, baş redaktor əlavə izahat verdi:
–Minumum əmək haqqı 130-dan 180-ə qalxdı, DSMF-nin 22 faiz məcburi sosial-sığortası da bu hesaba artdı, çap xərci, işıq, qaz, dəftərxana ləvazimatı, kompyuterlərin saxlanması, tutulmalar, ödənişlər, Mətbuat Şurasına, elektron saytımıza üzvlük haqları, plyus nəzərdə tutulmayan xərclər, daha nələr… nələr… Hamısı artdı, abunə yazılışı isə, əksinə, azaldı. Bilmədik nə edək?!
Yuxarı əlaqədar təşkilatlar üstümüzü kəsiblər ki, Prezidentin sərəncamıdır, mütləq yerinə yetirilməlidir, tez eləyin, artırın, yoxsa heç bir sənədiniz qəbul olunmayacaq, ya da… İşləməyin demək nə təhər olur?!
Bu tərəfdən də bir mənbəmiz yoxdur ki, vəsait əldə edək, əmək haqqıları artıraq. Deyəndə də, cavab verirlər ki, özünüz bilərsiniz, biz onu bilirik ki, sərəncam var, onu yerinə yetirmək lazımdır, vəssəlam!
Yazıq rayon qəzetləri! Di gəl “paraya dəymə, bütövə dəymə, doğra, doyunca ye”. Bu necə olur?!
“Bala Kirpi” baş redaktorun əsəbləşdiyini görüb, ortaya “məzə qatmaq” istədi: Daha ətraflı »

Azərbaycan müasir güclü dövlətə çevrilməlidir. Bunu etmək üçün bizim bütün imkanlarımız var. Həm iqtisadi, həm siyasi imkanlar, həm də insanların intellektual səviyyəsi, dövlət siyasəti, dövlətin iradəsi və açıq-aydın görünən gələcəyin üfüqləri.

İlham ƏLİYEV,
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

MƏTBUATIN HƏYATIMIZDAKI ROLU

Mən istəyirəm ki, jurnalistlərlə bizim dostluğumuz daimi olsun. Bilin ki, mən jurnalistləri həmişə sevmişəm.
                                                                                                                                Heydər ƏLİYEV
Azərbaycanda mətbuatın əsası Həsən bəy Zərdabinin təşəbbüsü sayəsində 1875-ci ildə “Əkinçi”nin nəşrə başlaması ilə qoyuldu. Onun ətrafında Nəcəf bəy Vəzirov, Mirzə Fətəli Axundzadə, Əsgər ağa Gorani, Seyid Əzim Şirvani kimi mütəfəkkirlər toplaşdılar.
Həsən bəy Zərdabi deyib: “Hər bir vilayətin qəzeti gərək o vilayətin aynası olsun”.
Qəzet bizim keçmişimizi və bu günümüzü əks etdirən güzgüdür. Mətbuat insanın maariflənməsində böyük rol oynayır. O elə bir informasiya vasitəsidir ki, görülən işlərin işıqlandırılmasında və mövcud nöqsanların aradan qaldırılmasında böyük əhəmiyyət kəsb edir.
“Əkinçi”nin sələflərindən biri olan “Yeni Tərtər” qəzeti də çox kəşməkeşli tarixi yol keçib. Bu qəzet 85 ildir ki, Tərtərin tarixi salnaməsini yazır. Bu gün də ayda 3 dəfə 1500 nüsxə ilə vaxtlı-vaxtında nəşr olunmaqla fəaliyyət göstərir. Bu mətbuat orqanı səhiyyə, mədəniyyət, təhsil, idman, ədəbiyyat və kənd təsərrüfatı, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və digər sahələrdə məlumatları oxucuya çatdırır. Daha ətraflı »

DÜNYANIN TALEYİ EKOLOJİ TARAZLIQDAN ASILIDIR

TƏBİƏTƏ ZİYAN VURMAQ OLMAZ

“Mən dəfələrlə demişəm, bir də deyirəm, kim hansı bir sağlam ağacı kəsirsə hesab edirəm ki, o, mənim qolumu, barmaqlarımı kəsir… İnsan qurmalıdır, yaratmalıdır… Mən istəyirəm ki, hamınız təbiəti qoruyanlar olasınız. Təbiətə zərər vuranlar, təbiəti çirkləndirənlər, korlayanlar cəmiyyətimizin, hamımızın düşmənidir”.

Heydər ƏLİYEV

Dünyada ekoloji tarazlığı qorumaq, ətraf mühiti mühafizə etmək Yer kürəsini, həmçinin burada mövcud olan bütün canlı və cansız aləmi məhv olmaqdan xilas etmək deməkdir. Hazırda baş verən qlobal təbii proseslər və onların fəsadları da birbaşa, ya da dolayısı yolla təbiətə insanların münasibəti, ətraf mühitə vurduğu zərərlə əlaqədardır. Yəni çox şey özümüzdən asılıdır. Sağlam və rahat ömür sürmək istəyiriksə, təbii fəlakətlərdən xilas yolu axtarırıqsa, təbiəti qorumalı, ətraf mühiti çirkləndirməməliyik. Onsuz da dünyadakı müharibələr, texnoloji proseslər ekologiyaya ağır zərbələr vurmaqdadır.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev deyib: “İnsanın yaxşı həyatını təmin edən amillərdən biri də ekoloji vəziyyət, sağlamlıq və təbiətin, ətraf mühitin qorunmasıdır. İnsanların sağlamlığına, ekoloji vəziyyətə, udduğumuz havaya, içdiyimiz suya bütün bunlara biz çox böyük diqqət göstərməliyik”.

DÖVLƏT QAYĞISI

“İnsan təbiətdən öyrənir, onun havası ilə pərvəriş tapır, ağıla dolur, zənginləşir, təzələnir, təmizlənir”.

Heydər ƏLİYEV

Son illər Azərbaycanda təbiətə dövlət səviyyəsində çox yüksək qayğı göstərilir. Müxtəlif layihələr hazırlanıb, həyata keçirilir. Bunun nəticəsidir ki, ölkəmizdə yaşıllıq sahələri xeyli genişlənmiş, meşələr bərpa olunmuş, yeni meşə zolaqları salınmış, ətraf mühitin sağlamlaşdırılması üçün əsaslı tədbirlər görülmüşdür. Daha ətraflı »

KÖVRƏK QƏLBİN DÖYÜNTÜLƏRİ

Hər bir yaranmışın–xüsusilə insanın əvvəli və sonu vardır. Bu iki məfhum arasında olanlar, ötüb-keçənlər bir həyat tarixçəsi hesab olunur. Yəni, yaşanmış keşməkeşli, acılı-şirinli günlərin xatirələrinə çevrilir. Bu xatirələr ömrü boyu insanı izləyir. Bəzən onları bölüşmək, paylaşmaq istəyi yaranır, ehtiyacı duyulur. Bu zaman bir parça kağız-qələm köməyə gəlir və xatirələrlə baş-başa qalırsan. Çalışırsan elə yazasan ki, oxuyan bir təskinlik tapsın.
Qarşımda dəftər vərəqinə qısa yazılmış tərcümeyi-halı xatırladan kövrək bir qəlbin çırpıntıları var. Burada atalı-analı günlərin həsrəti duyulur, ömür-gün yoldaşına vəfalılıq, Vətən-Yurd məhəbbəti uyuyur.
Bu xatirələri dilə gətirən hamımızın yaxşı tanıdığı, camaat arasında böyük hörmətə layiq, ağsaqqal, həlim təbiətli bir insan olan Zakir Bağırovdur.
Zakir müəllimə olan hörmətdən dolayı onun xatirələrinə heç bir əlavə etmədən istədim dərd sahibinin öz dili ilə oxucuya çatdırılsın. Zakir müəllim ötən günlərini belə xatırlayır:
–Atam Mehdiyev Bağır Tağı oğlu 1925-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonunun Nənəcir kəndində anadan olub. Uşaq vaxtlarında atası ilə anası ayrıldıqdan sonra anasının himayəsində Vedibasar rayonunun Xalisə kəndində boya-başa çatmışdır.
1943-1945-ci illərdə Böyük Vətən Müharibəsinin iştirakçısı olub.
1946-cı ildə müharibədən qayıtdıqdan sonra əslən Vedibasar rayonunun Qaraqoyunlu kəndindən olan 1929-cu il təvəllüdlü Mehdiyeva Maral Mövlanverdi qızı ilə ailə həyatı qurub, həmin kənddə yaşamışlar. Anam Kolanlı kəndində 7-ci sinfi qurtardıqdan sonra həmin rayonun Baxçacıq kəndində ibtidai sinif müəllimi işləmişdir. Bu, 1941-1945-ci illərə təsadüf olunur.
Anam ailə həyatı qurduğu üçün müəllimlik fəaliyyətini dayandırır. 1949-cu ildə Stalin–Mikoyan cütlüyünün verdiyi əmrə əsasən ailəmiz, o cümlədən, Qarabağlar rayonunun Çığındərə deyilən kəndi Azərbaycan Respublikasına deportasiya edilmiş, mal-qara ilə birlikdə yük daşınan vaqonlarda Salyan rayonunun Xıllı qəsəbəsində məskunlaşmışlar. Daha ətraflı »