Zərifə Əziz qızı Əliyeva 1923-cü il aprelin 28-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Şərur rayonunun Şahtaxtı kəndində anadan olmuşdur.

Zərifə xanım 1942-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olur və 1947-ci ildə institutu əla qiymətlərlə bitirir.

1949-cu ildən başlayaraq Zərifə Əliyeva Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Göz Xəstəlikləri İnstitutunda elmi işçi kimi fəaliyyətə başlayır, 1950-ci ildə isə aspiranturaya daxil olur, praktik əməli həkim fəaliyyəti ilə yanaşı elmi axtarışlarını davam etdirir.

1960-1967-ci illərdə Zərifə xanım Oftalmologiya İnstitutunda böyük elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. 1963-cü ildə SSRİ Ali Attestasiya Komissiyası ona “Oftalmologiya” ixtisası üzrə böyük elmi işçi adı vermişdir.

XX əsrin qırxıncı illərinin sonunda Azərbaycanda gözü zədələyən və ağır nəticəyə, hətta tam korluğa səbəb olan traxoma infeksion xəstəliyi geniş yayılmışdı. Ona görə də bu infeksiya və onun ağır nəticələri ilə effektiv mübarizə təkcə oftalmologiya elmi üçün deyil, bütövlükdə respublikanın səhiyyəsi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyırdı. Belə bir dövrdə Zərifə xanım traxoma xəstəliyinə qarşı aparılan müalicəvi və profilaktik tədbirlərin təşkilində və keçirilməsində fəal iştirak edir, Azərbaycanda traxoma xəstəliyinin daha geniş yayıldığı rayonlara gedir, həkim-oftalmoloqlara məruzələr oxuyur.

Traxoma ilə yanaşı Zərifə Əliyeva qlaukoma xəstəliyinin öyrənilməsi ilə bağlı bir sıra tədqiqat işləri aparır. Daha ətraflı »

15 aprel Azərbaycan tibb elminin görkəmli nümayəndəsi, tanınmış alim və akademik Zərifə Əliyevanın anım günüdür. Bu tarix yalnız bir alimin xatirəsinin yad edilməsi deyil, eyni zamanda Azərbaycan səhiyyəsinin inkişafına böyük töhfələr vermiş bir şəxsiyyətin həyat və fəaliyyətinə ehtiramın ifadəsidir.

Zərifə xanım Əliyeva 1923-cü ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. O, görkəmli dövlət xadimi Əziz Əliyevin ailəsində böyümüş, erkən yaşlarından elmə və təhsilə böyük maraq göstərmişdir. Orta təhsilini başa vurduqdan sonra Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunda təhsil almış və həkim-oftalmoloq ixtisasına yiyələnmişdir.

Akademik Zərifə Əliyeva Azərbaycan oftalmologiya elminin inkişafında mühüm rol oynamışdır. O, xüsusilə göz xəstəliklərinin diaqnostikası və müalicəsi sahəsində mühüm elmi tədqiqatlar aparmış, peşə xəstəlikləri nəticəsində yaranan görmə problemlərinin öyrənilməsinə böyük töhfə vermişdir. Onun araşdırmaları kimya sənayesində çalışan işçilərdə göz xəstəliklərinin profilaktikasına dair yeni yanaşmaların formalaşmasına səbəb olmuşdur.

Akademik Zərifə Əliyevanın elmi fəaliyyəti təkcə Azərbaycanla məhdudlaşmamış, o, keçmiş Sovet məkanında da tanınan alimlərdən biri olmuşdur. O, SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının mükafatlarına layiq görülmüş, bir çox nüfuzlu elmi jurnallarda məqalələrlə çıxış etmişdir. Zərifə Əliyeva həm də yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanmasında böyük xidmətlər göstərmiş, uzun illər pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur.

Onun həyat yoldaşı, Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyev ilə birlikdə keçdiyi həyat yolu da daim diqqət mərkəzində olmuşdur. Bu ailə Azərbaycan tarixində həm dövlətçilik, həm də elm sahəsində mühüm iz qoymuşdur. Zərifə Əliyeva eyni zamanda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin anasıdır.

Zərifə xanım Əliyevanın fəaliyyəti dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. O, bir sıra orden və medallarla təltif olunmuş, Azərbaycan elminin inkişafında göstərdiyi xidmətlərə görə akademik adına layiq görülmüşdür. Onun adı bu gün də müxtəlif tibb müəssisələrinə, məktəblərə və elmi mərkəzlərə verilmişdir. Xüsusilə Akademik Zərifə Əliyeva adına Milli Oftalmologiya Mərkəzi onun irsinin yaşadılmasının bariz nümunəsidir.

15 aprel – Zərifə Əliyevanın anım günü ölkə üzrə geniş qeyd olunur. Bu gün münasibətilə elmi konfranslar, tədbirlər, xatirə gecələri təşkil edilir, onun həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş çıxışlar səsləndirilir. Tibb işçiləri və gənc həkimlər üçün Zərifə Əliyevanın həyat yolu örnək kimi təqdim edilir.

Bu böyük şəxsiyyətin zəngin elmi irsi və mənəvi dəyərləri Azərbaycan xalqının yaddaşında daim yaşayacaqdır. Zərifə Əliyeva yalnız görkəmli alim kimi deyil, həm də yüksək mənəviyyata malik ziyalı qadın kimi tarixdə özünəməxsus yer tutmuşdur. Onun həyat yolu elmə, insanlığa və vətənə xidmətin parlaq nümunəsidir.

Eldar Əsədov,

YAP Tərtər rayon təşkilatının sədri

2026-cı il aprelin 6-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Gürcüstana reallaşdırdığı rəsmi səfər iki qardaş ölkə arasındakı münasibətlərin dinamik inkişafının növbəti təsdiqi olmuşdur. Səfər çərçivəsində dövlət başçısının mətbuata verdiyi bəyanatda səslənən fikirlər həm ikitərəfli əlaqələrin dərinliyini, həm də Cənubi Qafqazın gələcək inkişaf modelini əks etdirir.

Azərbaycan və Gürcüstan arasındakı əlaqələr əsrlər boyu xalqlarımızın dostluq və qardaşlıq şəraitində yaşamasına söykənir.

Bu tarixi zəmin bu gün iki müstəqil dövlət üçün sarsılmaz təməl rolunu oynayır. Prezident İlham Əliyev öz bəyanatında Gürcüstanın əldə etdiyi uğurları yüksək qiymətləndirərək, bu nailiyyətlərin təməlində siyasi sabitliyin dayandığını xüsusi vurğulamışdır. Ölkədəki müsbət investisiya mühiti və həyata keçirilən düzgün siyasi xətt regional tərəfdaşlığımızı daha da stimullaşdırır. İki ölkə bütün beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində bir-birini hər zaman dəstəkləyir. Xüsusilə dövlətlərin ərazi bütövlüyü, suverenliyi və sərhədlərin toxunulmazlığı məsələlərində Azərbaycan və Gürcüstan vahid mövqedən çıxış edir. Bu prinsipial yanaşma regionda beynəlxalq hüququn aliliyinin qorunması baxımından müstəsna əhəmiyyət kəsb edir. Daha ətraflı »

 Möhtərəm Prezidentimiz cənab  İlham Əliyevin 6 aprel 2026-cı il tarixində Gürcüstana reallaşdırdığı dövlət səfəri, regionun geopolitik mənzərəsi və iki qardaş ölkə arasındakı strateji müttəfiqlik baxımından tarixi bir addım kimi qiymətləndirilir. Tbilisidə keçirilən görüşlərdən sonra dövlət başçısının mətbuata verdiyi bəyanat həm ikitərəfli əlaqələrin gələcəyi, həm də Cənubi Qafqazda dayanıqlı sülhün formalaşması üçün mühüm mesajlarla zəngin olmuşdur.

Gürcüstanda  yüksək səviyyədə qarşılanan dövlət başçısı Gürcüstanın Baş naziri İrakli Kobaxidze və Prezident Mixeil Kavelaşvili ilə keçirdiyi görüşlərdən sonra mətbuata geniş bəyanatla çıxış etdi. Bu bəyanat təkcə iqtisadi əməkdaşlığı deyil, həm də regionun təhlükəsizlik arxitekturasını əhatə edən strateji yol xəritəsi xarakteri daşıyırdı.

Cənab İlham Əliyev öz çıxışında Azərbaycan və Gürcüstanın hər zaman bir-birinin yanında olduğunu xüsusi vurğuladı. O qeyd etdi ki, bu səfər iki qardaş ölkə arasındakı münasibətlərə yeni bir impuls verəcəkdir. Dövlət başçısı bildirdi ki, bu gün müzakirə etdiyimiz məsələlər bir daha göstərir ki, Azərbaycan və Gürcüstan, hər zaman olduğu kimi, bir yerdədir və bir-birinin milli maraqlarını qətiyyətlə dəstəkləyir. Daha ətraflı »

Azərbaycan xalqının tarixində 31 Mart sadəcə bir təqvim günü deyil, bütöv bir millətin varlığına qəsd edilən, insanlıq əleyhinə yönəlmiş ən amansız cinayətlərdən birinin simvoludur. 1918-ci ilin mart-aprel aylarında Bakıda və Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində törədilən kütləvi qırğınlar, erməni millətçilərinin “Böyük Ermənistan” xülyasını reallaşdırmaq üçün həyata keçirdikləri sistemli soyqırımı siyasətinin qanlı zirvəsi idi.

Ermənilərin Azərbaycan torpaqlarına qarşı iddiaları və kütləvi qırğınları XIX əsrin əvvəllərində çar Rusiyasının bu bölgəyə köçürmə siyasəti ilə başlamışdı. Lakin 1917-ci il Rusiya inqilabları nəticəsində yaranan xaos, erməni daşnak dəstələrinə öz mənfur planlarını həyata keçirmək üçün unikal şans verdi.

Bakı Sovetinin rəhbəri Stepan Şaumyan, Azərbaycanın müstəqilliyinə can atan milli qüvvələri zəiflətmək üçün erməni silahlı birləşmələrindən istifadə etdi. Şaumyan etiraf edirdi ki, bu qırğınlar olmasaydı, Bakı Azərbaycanın paytaxtı olaraq Rusiyanın nəzarətindən çıxacaqdı. Bu, sadəcə siyasi hakimiyyət davası deyil, Bakının neftini ələ keçirmək və bölgənin demoqrafik tərkibini zorla dəyişmək üçün həyata keçirilən “təmizləmə” idi. Daha ətraflı »

Xalqımıza qarşı erməni təcavüzünün qanlı səhifəsi

Ulu Öndər Heydər Əliyev deyib: “1998-ci ildən başlayaraq hər il 31 mart azərbaycanlıların soyqırımı günü kimi dövlət səviyyəsində qeyd olunur. Həmin gün soyqırımı qurbanlarının anma tədbirləri keçirilir, dünya ictimaiyyətinin diqqəti xalqımıza qarşı aparılan cinayətkar siyasətə cəlb olunur. Həm də qeyd olunmalıdır ki, xalqımıza qarşı yeridilmiş soyqırımı siyasətinin uzun tarixi olsa da, bu barədə əsl həqiqətlər yalnız Azərbaycan rəhbərliyinin qətiyyəti sayəsində son illərdə dünya ictimai fikrinə çatdırılmağa başlamışdır. Bu işdə Azərbaycan vətəndaşlarının, ictimaiyyətin, xarici ölkələrdəki azərbaycanlı icmalarının üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Xalqımıza qarşı törədilmiş soyqırımı haqqında həqiqətləri real faktlar, dəlillər əsasında dünya dövlətlərinə, nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlara çatdırmaq, saxta erməni təbliğatı nəticəsində formalaşmış yalan təsəvvürləri dəyişdirmək, ona hüquqi-siyasi qiymət verdirmək nə qədər çətin olsa da, şərəfli və müqəddəs bir iş kimi bu gün də, gələcəkdə də davam etdirilməlidir. Bu, soyqırımı qurbanlarının xatirəsi qarşısında indiki nəslin müqəddəs borcudur.”

Prezident İlham Əliyev deyib: “31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü münasibətilə Azərbaycan xalqına müraciətində deyb: “Tarixi Azərbaycan torpaqları olan Qarabağ və Zəngəzura XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq erməni əhalisinin yerləşdirilməsi, demoqrafik vəziyyətin zorla dəyişdirilməsi, 1905, 1918-ci illərdə azərbaycanlı əhalini qorxutmaq və qovmaq məqsədi güdən kütləvi qırğınlar, 1920-ci illərdə Zəngəzurun Ermənistana verilməsi, 1948-1953-cü illərdə yüz minlərlə azərbaycanlının indiki Ermənistan ərazisindəki əzəli yurdlarından köçürülməsi xalqımıza qarşı erməni təcavüzünün qanlı səhifələridir.” Daha ətraflı »

Biz Sizin səfərinizə çox böyük önəm veririk. Əminəm ki, o, xüsusən də indiki dövrdə çox uğurla inkişaf edən ikitərəfli əlaqələrimizin daha da inkişaf etdirilməsində mühüm rol oyanacaq. Bizim çox fəal dialoqumuz var. Avropa Komissiyasının üzvləri ötən il və bu il dəfələrlə bizə səfər ediblər. Beləliklə, biz müxtəlif səviyyələrdə tərəfdaşlığın fəal mərhələsindəyik. Mən bəzi iqtisadi göstəricilərə nəzər saldım və gördüm ki, bu ilin yanvarında ticari dövriyyəmizin 50 faizi Avropa İttifaqı ilə bağlı olub. Ötən il dövriyyə bir az aşağı olmuşdur, lakin o, həqiqətən göstərir ki, Avropa İttifaqı bizim üçün bir nömrəli ticari tərəfdaşdır. Əminəm ki, yeni layihələr və yeni investisiya imkanları ilə sərmayələr iki istiqamətdə yatırılacaq. Hazırda biz, həmçinin Avropada fəal şəkildə sərmayə yatırırıq. Ticari dövriyyəmiz birmənalı olaraq artacaq. Tərəfdaşlığımızın mühüm hissəsi hər zaman enerji əməkdaşlığı olub, var və birmənalı olaraq olacaq. Bu, xüsusən də 2022-ci ildə Enerji sahəsində Strateji Tərəfdaşlıq haqqında sənədi Avropa Komissiyası ilə imzaladığımızdan sonra müşahidə olunur;

Həmin vaxtdan etibarən biz həm həcm, həm də ölkələrin sayı baxımından Avropa ölkələrinə qaz ixracımızı artırmışıq. Bu gün Avropa İttifaqının 10 üzvü Azərbaycandan qazı qəbul edir və ölkələrin ümumi sayı 16-ya çatıb. Bu göstəriciyə görə biz dünyada boru kəməri ilə qazı təchiz edən bir nömrəli ölkəyik. On altı ölkə bu gün Azərbaycan qazını alır və beləliklə, bir çox ölkələrin enerji təhlükəsizliyində oynadığımız rol artır. Daha ətraflı »

İndi heç vaxt olmadığı qədər aydındır ki, təhlükəsizlik, sabitlik və müdafiə məsələləri hər bir ölkənin gündəliyində bir nömrəli prioritet olmalıdır.Builki forumun gündəliyi çox genişdir. Forum bir çox məsələləri əhatə edir, lakin əminəm ki, müzakirələr zamanı xüsusi diqqət bölgəmizdəki və dünyadakı mövcud vəziyyətə yönələcək. Zənnimcə, indi heç vaxt olmadığı qədər aydındır ki, təhlükəsizlik, sabitlik və müdafiə məsələləri hər bir ölkənin gündəliyində bir nömrəli prioritet olmalıdır. Çünki bunlar olmadan qalan bütün məsələlər tamamilə mənasızdır. Öz inkişafı uğrunda illər, onilliklər ərzində səy göstərmiş ölkələr indi ciddi risklərlə üzləşirlər. Təhlükəsizlik əsas amildir və biz səylərimizi məhz bu istiqamətdə birləşdirməliyik;

Çünki mən Bakıda bir çox forumlardakı çıxışlarımda qeyd etmişəm ki, işğal dövründə bizim üçün sülh və suverenliyimizin bərpası hər zaman gündəliyimizin əsas prioriteti olub. Xoşbəxtlikdən, biz artıq sülh şəraitində yaşayırıq, hələlik cəmi yeddi aydır. Bu, bir daha göstərir ki, sülh və ədalət uğrunda güclü siyasi iradə, cəsarət və sadiqlik nümayiş etdirmək kifayətdir ki, məqsədə nail olunsun. Bizə gəldikdə, suverenliyimizin və ərazi bütövlüyümüzün bərpası illər, təqribən 30 il çəkdi. Bunu BMT Nizamnaməsi, onun 51-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş özünü müdafiə hüququ çərçivəsində həyata keçirdik; Daha ətraflı »

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemi sürətli və mürəkkəb transformasiya dövrünü yaşayır. Qlobal güc balansının dəyişməsi, regional münaqişələrin davam etməsi, iqtisadi və enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı risklərin artması dövlətlər arasında əməkdaşlıq mexanizmlərinin yenidən nəzərdən keçirilməsini zəruri edir. Məhz belə bir şəraitdə 12 mart 2026-cı ildə Bakı şəhərində keçirilən XIII Qlobal Bakı Forumu çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev “Keçid dövründə olan dünyada fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması” mövzusunda geniş məzmunlu çıxış edib. Dövlət başçısının nitqi qlobal siyasi gündəmin aktual problemlərinə toxunmaqla yanaşı, beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi istiqamətində mühüm mesajlarla yadda qalıb.

Möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyev cənabları  çıxışında vurğulayıb ki, hazırda dünya yeni geosiyasi mərhələyə qədəm qoyur və bu mərhələ həm risklər, həm də yeni imkanlarla müşayiət olunur. Onun sözlərinə görə, dövlətlər arasında etimadın azalması, beynəlxalq hüququn selektiv tətbiqi və ikili standartların mövcudluğu qlobal sabitliyə ciddi təhdid yaradır. Bu baxımdan beynəlxalq münasibətlərdə suverenliyə, ərazi bütövlüyünə və qarşılıqlı hörmət prinsipinə əsaslanan yanaşmanın vacibliyi xüsusi qeyd edilib.

Cənab Prezident  bildirib ki, fikir ayrılıqları müasir dünyanın qaçılmaz reallığıdır. Lakin bu ayrılıqların qarşıdurmaya çevrilməməsi üçün dialoq və çoxtərəfli əməkdaşlıq əsas vasitə kimi çıxış etməlidir. Prezident Azərbaycanın müxtəlif beynəlxalq platformalarda sülh və əməkdaşlıq təşəbbüsləri ilə çıxış etdiyini, regionda sabitliyin möhkəmləndirilməsinə və iqtisadi inteqrasiyanın genişləndirilməsinə töhfə verdiyini diqqətə çatdırıb. Daha ətraflı »

2026-cı il martın 11-də Bakıda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Costa arasında keçirilən görüş və verilən bəyanatlar Azərbaycan–Avropa İttifaqı münasibətlərində mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilir. Bu səfər tərəflər arasında strateji tərəfdaşlığın dərinləşdirilməsi, enerji, təhlükəsizlik, nəqliyyat və regional əməkdaşlıq sahələrində yeni perspektivlərin müəyyənləşdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Möhtərəm Prezidentimiz  İlham Əliyev cənabları mətbuata çıxış edərkən qeyd edib ki,  Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında münasibətlər son illər ərzində uğurla inkişaf edir və bu əlaqələr qarşılıqlı hörmət, bərabərlik və qarşılıqlı fayda prinsiplərinə əsaslanırki,  tərəflər arasında fəal siyasi dialoq mövcuddur və son illərdə keçirilən görüşlər əməkdaşlığın daha da genişlənməsi üçün möhkəm zəmin yaradıb. Daha ətraflı »