ERMƏNİ XƏYANƏTKARLIĞI

Rusiyanın təzyiqi ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin dövründə İrəvanın 9 min kv. kilometr ərazisi ermənilərə güzəştə gedildi. Bundan sonra özlərinə Ermənistan adlı dövlət yaradan ermənilər daha da şirnikləndi və onların Şərur-Dərələyəz, Göyçə ətrafı ərazilərə, sonra isə Qarabağ torpaqlarına olan iddiaları sonu bitməyən milli ədavətə, milli münaqişəyə səbəb oldu. Ermənilərin Dağlıq Qarabağı Azərbaycandan qoparmaq siyasəti sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra daha məqsədyönlü və planlı şəkildə həyata keçirilməyə başlandı. Sovet imperiyası 1920-ci il 28 apreldə Azərbaycanı işğal edərkən ermənilər Qarabağda “sifarişli qiyam” törətmiş, bunun nəticəsində isə XI Qırmızı Ordu Azərbaycanı asanlıqla işğal edə bilmişdi. Bolşevik Rusiyası isə ermənilərin bu “xidməti” müqabilində Qarabağı Azərbaycandan alıb Ermənistana verməli idi.
Ermənilərin torpaqlarımızı ələ keçirmək uğrunda mübarizəsi Rusiyanın dəstəyi ilə həmişə acı nəticələr vermişdir.
Ermənistanın tərkibində Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətini yaratmaq təşəbbüsləri o zaman Azərbaycanın rəhbəri olan Nəriman Nərimanovun sayəsində qətiyyətlə rədd edilmişdi. Bundan sonra Azərbaycanın tərkibində 1923-cü il iyulun 7-də Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti yaradıldı. Ermənilər bu torpaqları ələ keçirmək üçün Moskvada dayanmadan işlər aparırdılar. 50-ci illərin sonu, sonra isə 1965-ci ildə Ermənistanda anti-Azərbaycan əhval-ruhiyyəsi yenidən gücləndi və Qarabağ Komitəsi geniş fəaliyyətə başladı. Lakin Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişi ermənilərin planlarını puça çıxartdı. Ermənilərin “Daşnakstyun” partiyası bundan sonra daha da düşünülmüş planlar həyata keçirməyə başladı. Nəhayət, istəklərinə nail ola bildilər. 1997-ci il Heydər Əliyev Moskvada Mərkəzi Komitədən uzaqlaşdırıldı. Bu hadisəni eşidən böyük şairimiz Bəxtiyar Vahabzadə belə söyləmişdir: ”Ehvay Moskvadakı qalamız yıxıldı”. Daha ətraflı »

23 AVQUST FÜZULİ VƏ CƏBRAYILIN İŞĞALI GÜNÜDÜR

FÜZULİ

Füzuli rayonu 23 avqust 1993-cü ildə erməni-rus hərbi birləşmələri tərəfindən işğal edilib. Ümumi sahəsi 139393 hektar olan Füzuli rayonunun qərb hissəsindən (50 kənd və rayon mərkəzi) 125368 hektar ərazi hələ də erməni işğalı altındadır. Rayonun işğaldan azad olunmuş ərazisində 13 qəsəbə və 20 kənd var.
Qəsəbələrdən 12-si işğaldan azad olunmuş ərazidə yeni salınıb və məcburi köçkün ailələri müvəqqəti olaraq burada yerləşdirilib. Hazırda ərazidə 51 min məcburi köçkün məskunlaşıb. 1988-ci ildən başlayan erməni təcavüzünə qarşı mübarizədə minlərlə füzulili döyüşüb, yüzlərlə rayon sakini şəhid olub, yaralanıb, itkin düşüb. Füzuli rayonu müharibədə 1100-dən çox şəhid verib, 1450 rayon sakini əlil olub. Daha ətraflı »

Bu gün Cəbrayıl rayonunun Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğalından da 26 il ötür. Erməni işğalçıları ilə döyüşlərdə 180 nəfər həlak olub. 14 nəfər polis, 60 nəfər mülki şəxs dünyasını dəyişib, 90 nəfərə yaxın isə əsir və itkin düşüb. Cəbrayıllılar içərisində 180 nəfərə yaxın Qarabağ müharibəsi əlili statusu alıb, 6 nəfər Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı fəxri adına layiq görülüb.
Ərazisi 1050 kvadrat kilometr olan Cəbrayılın erməni-rus hərbi birləşmələri tərəfindən tutulması ilə 72 ümumtəhsil məktəbi, 8 xəstəxana, 5 məscid, 2 muzey, 129 tarixi abidə, 149 mədəniyyət ocağı işğal altında qalıb. Hazırda Cəbrayıl üzrə 351 nəfər şəhid ailəsi var. Cəbrayıldan olan 61100 məcburi köçkün 58 rayonda, daha çox isə Beyləqan, İmişli, Sabirabad, Biləsuvar rayonlarında məskunlaşıb. Daha ətraflı »

QUBADLI

Azərbaycanın Qubadlı rayonunun Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilməsinin 26 ili tamam olur. Qubadlı rayonu 31 avqust 1993-cü ildə ermənilər tərəfindən işğal edilib. İşğal ərəfəsində rayonun əhalisinin sayı 30 min nəfər olub.
Erməni təcavüzü zamanı Qubadlı 5 il müddətində 238 şəhid verib, 146 nəfər əlil olub. Şəhidlərdən Əliyar Əliyev, Vasili Əliyev, Aslan Atakişiyev, Ələkbər Məmmədov, Kərəm Mirzəyev, Aqil Məmmədov, Bəylər Ağayev, Kazımağa Kərimov, Səfa Axundov Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı adına layiq görülüb.
Hazırda 35 min 836 nəfərdən ibarət Qubadlı əhalisi respublikanın 42 rayonunda məcburi köçkün ömrü yaşayır.
Qubadlı rayonu 1930-cu ildə yaradılıb. Ərazisi 802 kv.km-dir. 94 yaşayış məntəqəsi, o cümlədən, 1 şəhər və 93 kəndi var.
İşğala qədər Qubadlının iqtisadiyyatının əsasını taxılçılıq, heyvandarlıq, tütünçülük, baramaçılıq və üzümçülük təşkil edib. 2 üzümün ilkin emalı zavodu, yağ-pendir zavodu, asfalt zavodu, inkubator-quşçuluq fabriki, balıqyetişdirmə vətəgəsi, daş karxanası, mərmər sexi, Azərbaycan “Neftqazavtomat” təcrübə zavodunun filialı və s. fəaliyyət göstərib. Ümumiyyətlə, Qubadlı rayonunda 62 idarə və müəssisə olub.
Qubadlı rayonunda 61 ümum-təhsil məktəbi, o cümlədən, 33 orta, 16 səkkizillik, 12 ibtidai məktəb fəaliyyət göstərib.
Qubadlıda 180-ə qədər mədəni-maarif müəssisəsi olub. 84 kitabxana, 12 mədəniyyət evi və 44 klub, 7 avtoklub əhaliyə xidmət edib. Rayonda 2 uşaq-musiqi məktəbi də fəaliyyət göstərib. Daha ətraflı »

Şair-publisist Tofiq Yusif 8 kitabın müəllifidir. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür, “Qızıl qələm” və “Məmməd Araz” mükafatları laureatıdır.
Hazırda da onun yazıları dövri mətbuatda və elektron saytlarda geniş yayılmaqdadır.
Tofiq Yusifin bir şeiri bu günlərdə Elnur Baxışın dəstəyi ilə “Ədəbi körpü”də həm Azəbaycan, həm də fars dilində çap olunmuşdur.