Son illərdə ölkəmizdə kənd təsərrüfatı sürətlə inkişaf edərək, qeyri-neft iqtisadiyyatının mühüm sahələrindən birinə çevrilmişdir. Aqrar sektorda həyata keçirilən islahatlar və yeni çağırışlara uyğun strateji hədəflərin müəyyənləşdirilməsi kənd təsərrüfatının davamlı inkişafına əhəmiyyətli təsir göstərmişdir. Bu çərçivədə elektronlaşmanın tətbiqi, dövlət xidmətlərinin optimallaşdırılması, eləcə də səmərəli idarəetmə sisteminin qurulması aqrar sahədə keyfiyyət dəyişikliyini şərtləndirmiş və bu sahənin inkişafı üçün əlverişli imkanlar yaratmışdır.
Aqrar sektorun aparıcı və həlledici sahəsi olan kənd təsərrüfatında aparılmış islahatlar və görülmüş işlər öz bəhrəsini verməkdədir. Belə ki, kənd təsərrüfatının şaxələndirilməsi, spesifik və ixrac yönümlü məhsulların yetişdirilməsi, əkinçiliyin və heyvandarlığın inkişafı istiqamətində atılan addımlar, xüsusən bir sıra ənənəvi sahələrin, məsələn, baramaçılıq, tütünçülük, üzümçülük, pambıqçılıq və bu kimi sahələrin yenidən dirçəldilməsi kənd təsərrüfatının yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymasına imkan verib.
2024-cü ildə rayonda kənd təsərrüfatı məhsulunun həcmi 112331,1 min manat olmuş, əvvəli ilə nisbətən 6,1 faiz azlmışdır. Kənd təsərrüfatı məhsulunun 61112,3 min manatı və ya 54,4 faizi bitkiçilik sahəsinin hesabına formalaşmışdır.
Rayon üzrə 2024-cü ilin məhsulu üçün kənd təsərrüfatı bitkilərinin əkin sahəsi 23136,2 hektar olmuşdur. Kənd təsərrüfatı bitkilərinin əkin sahəsi 2023-cü ilə nisbətən 1149,4 hektar və ya 4,7 faiz azalmışdır. Əkin sahəsinin 7978 hektarını və yaxud 34,5 faizini dənli və dənli paxlalı bitkilər, 4611,7 hektarını və yaxud 20 faizini texniki bitkilər, 1466 hektarını və yaxud 6,3 faizini kartof, bostan və tərəvəz bitkiləri, 9080,5 hektarını və yaxud 39,2 faizini yem bitkiləri təşkil etmişdir.
2024-cü ildə dənli və dənli paxlalı bitkilərin əkini əvvəlki ilə nisbətən 1163,9 hektar və yaxud 12,7 faiz, o cümlədən buğda əkini 1533,2 hektar və yaxud 29,2 faiz, digər dənli və dənli paxlalılar əkini 31 hektar və yaxud 14,6 faiz azalmış, arpa əkini 400,3 hektar və yaxud 10,9 faiz artmışdır.
2024-cü ildə qarğıdalı nəzərə alınmaqla ilkin çəkidə 24752,9 ton dənli və dənli paxlalı bitkilərin məhsulu toplanmışdır. Bu isə əvvəlki ilin göstəricisindən 15444,7 ton və ya 38,4 faiz azdır. Dənli və dənli paxlalıların tərkibində payızlıq buğda əsas yer tutur. Belə ki, istehsal olunmuş taxıl məhsulunun 47 faizini və ya 11628,7 tonunu buğda təşkil etmişdir. Dənli və dənli paxlalıların 48,7 faizi və ya 12047,3 tonu arpa, 4 faizi və ya 1001,5 tonu qarğıdalının, 0,3 faizi və ya 75,4 tonu digər taxıl məhsullarının payına düşür. Əvvəlki ilə nisbətən 2024-cü ildə buğda istehsalı 50 faiz, arpa istehsalı 23 faiz, dən üçün qarğıdalı istehsalı 12,6 faiz, lobya istehsalı 40,7 faiz, noxud istehsalı 89,9 faiz azalmışdır. 2024-cü ildə dənli və dənli paxlalı bitkilərin hər hektarının orta hesabla məhsuldarlığı 30,5 sentner, o cümlədən buğdanın məhsuldarlığı 31,3 sentner, arpanın məhsuldarlığı 29,5 sentner, qarğıdalının məhsuldarlığı 33,7 sentner, noxudun məhsuldarlığı 26 sentner, lobyanın məhsuldarlığı 58 sentner olmuşdur. 2023-cü ilə nisbətən dənli və dənli paxlalı bitkilərin məhsuldarlığı 13,2 sentner, buğdanın məhsuldarlığı 13 sentner, arpanın məhsuldarlığı 13,0 sentner, qarğıdalının məhsuldarlığı 19,6 sentner azalmış, noxudun məhsuldarlığı 0,2 sentner, lobyanın məhsuldarlığı 0,8 sentner artmışdır. 2024-cü ildə təkrar əkindən 448,7 ton dənli və dənli paxlalılar istehsal olunmuşdur ki, onun 424,9 tonu dən üçün qarğıdalı, 20,3 tonu darı, 3,5 tonu lobya olmuşdur.
2024-cü ildə 2306,5 hektar sahədə pambıq əkilmişdir. 2023-cü ilə nisbətən pambıq əkini 2,9 faiz artmışdır. İl ərzində 6737,5 ton pambıq tədarük edilmişdir. Hər hektar pambıq sahəsində orta məhsuldarlıq 29,7 sentner olmuşdur. 2023-cü ilə nisbətən pambığın hər hektarından orta məhsuldarlıq 1,5 sentner və ya 5,3 faiz artmışdır.
2024-cü ildə rayonda kondinsiya çəkidə 4606 ton şəkər çuğunduru istehsal edilmişdir. Hər hektardan orta məhsuldarlıq 2023-cü ilə nisbətən 49,2 faiz azalaraq 282,2 sentner olmuşdur.
2024-cü ildə rayonda 2142 hektar dən üçün günəbaxan əkilmişdir. İl ərzində 4884,8 ton günəbaxan istehsal olunmuşdur ki, onun da 79 tonu təkrar əkinin məhsuludur. Hər hektardan orta məhsuldarlıq əvvəlki ilə nisbətən 5,4 sentner azalaraq 22,4 sentner olmuşdur.
Kartof kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalında mühüm yer tutur. 2024-cü ildə 388 hektar kartof sahəsindən 5150,7 ton kartof istehsal edilmişdir. Hər hektar kartof sahəsindən orta məhsuldarlıq 2023-cü ilə nisbətən 16 sentner azalaraq 132,8 sentner olmuşdur.
2024-cü ildə rayonun təsərrüfatlarında 15239,4 ton müxtəlif növ tərəvəz istehsal edilmişdir. Onun 15012,1 tonu əsas əkindən (1078 hektar), 152,3 tonu təkrar əkindən (51 hektar), 75 tonu istixana komplekslərində istehsal edilmişdir. Hər hektar tərəvəz sahəsindən orta məhsuldarlıq əvvəlki ilə nisbətən 2,3 sentner və ya 1,6 faiz azalaraq 139,4 sentner olmuşdur.
2024-cü ildə 216,9 hektar yeni salınmış meyvə bağları və giləmeyvə əkmələri də nəzərə alınmaqla 2142,8 hektar, o cümlədən bar verən yaşda 1829,3 hektar meyvə bağları və giləmeyvə əkmələri mövcud olmuşdur ki, həmin meyvə bağlarından 18445,5 ton meyvə və giləmeyvə toplanmışdır. Yeni salınmış meyvə bağlarının 166,8 hektarı intensiv üsulla becərilən bağlardır.
Hesabat ilində rayonda 7,1 hektar üzümlük mövcud olmuşdur ki, onun ha-mısı bar verən yaşdadır. Həmin sahələrdən (talvar üzümü də daxil olmaqla) 585,4 ton üzüm yığılmışdır.
Rayonda heyvandarlığın inkişafını təmin etmək üçün təsərrüfatlarda 9080,5 hektar yem bitkiləri əkilmişdir. Yem bitkilərinin 9080,5 hektarı çoxillik otlar olmuşdur. 2024-cü ildə 111525,1 ton quru ot və 69,5 ton yaşıl kütlə tədarük edilmişdir. Çoxillik otların hər hektardan orta məhsuldarlığı əvvəlki ilə nisbətən 0,7 sentner artaraq 121,7 sentner olmuşdur.
Bundan başqa 2024-cü ildə rayonun təsərrüfatlarında 2468 min ədəd meyvə və 844 min ədəd dekorativ bitki tingləri yetişdirilmişdir.
2024-cü ildə rayonda 424,1 hektar sahədə təkrar əkin aparılmışdır ki, onun 204,7 hektarı dənli və dənli paxlalı bitkilər, 73,5 hektarı texniki bitkilər, 51 hektarı müxtəlif növ tərəvəz bitkiləri, 94,9 hektarı yem bitkiləri olmuşdur. Həmin təkrar əkin sahələrindən 448,7 ton dənli və dənli paxlalılar, 79 ton texniki bitkilər, 152,3 ton müxtəlif növ tərəvəz, 998,5 ton quru ot və 69,5 ton yem üçün ya-şıl kütlə istehsal edilmişdir.
Tərtər Rayon
Statistika İdarəsi