{"id":9967,"date":"2018-07-20T10:32:50","date_gmt":"2018-07-20T07:32:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=9967"},"modified":"2018-07-20T10:35:24","modified_gmt":"2018-07-20T07:35:24","slug":"gender-b%c9%99rab%c9%99rliyi-v%c9%99-m%c9%99is%c9%99t-zorakiligi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=9967","title":{"rendered":"GENDER B\u018fRAB\u018fRL\u0130Y\u0130 V\u018f  M\u018f\u0130\u015e\u018fT ZORAKILI\u011eI"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-9972 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/beating-your-wife-belt-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"253\" height=\"168\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/beating-your-wife-belt-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/beating-your-wife-belt-768x511.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/beating-your-wife-belt.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 253px) 100vw, 253px\" \/>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisi olan m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n l\u0259\u011fvi, onlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyin\u0259 dair m\u00fch\u00fcm beyn\u0259lxalq konvensiyalara qo\u015fulub.<br \/>\nIslam dini d\u0259 qad\u0131nlara h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir. Lakin t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 bu sah\u0259d\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallara rast g\u0259lirik. X\u00fcsusil\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha geni\u015f yay\u0131lan bir hald\u0131r.<br \/>\nH\u0259yatda rast g\u0259lin\u0259n hadis\u0259l\u0259rd\u0259n bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k olar ki, bunlar \u0259sas\u0259n erk\u0259n nikahlar zaman\u0131 ba\u015f verir. Ona g\u00f6r\u0259 ki, m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259hsili, h\u0259yat t\u0259cr\u00fcb\u0259si, m\u0259i\u015f\u0259t v\u0259rdi\u015fl\u0259ri olmayan q\u0131zlar ail\u0259 h\u0259yat\u0131nda rast g\u0259ldikl\u0259ri \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 d\u00f6z\u0259 bilmirl\u0259r. Bu zaman m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r yaran\u0131r, n\u0259tic\u0259d\u0259 qad\u0131na qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131 ba\u015f verir.<br \/>\nM\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 probleminin h\u0259lli h\u0259rt\u0259r\u0259fli yana\u015fma v\u0259 m\u0259qs\u0259dli t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir.<!--more--><br \/>\nYax\u0131n ill\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259i\u015f\u0259t z\u0259minind\u0259 ba\u015f ver\u0259n zorak\u0131l\u0131qlara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 yaln\u0131z cinay\u0259t t\u0259qibini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nirdi. Lakin m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259kc\u0259 kriminal xarakterli deyildir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 yaln\u0131z cinay\u0259t qanunvericiliyi il\u0259 apar\u0131la bilm\u0259z. 2010-cu ilin 22 iyun tarixind\u0259 \u201cM\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu q\u0259bul edilmi\u015fdir. Bu Qanun m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 z\u0259minind\u0259 ba\u015f ver\u0259n zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 mexanizml\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259nziml\u0259nm\u0259si m\u0259qs\u0259dini g\u00fcd\u00fcr.<br \/>\nSon zamanlar olk\u0259mizd\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyi v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u00f6vzusunda geni\u015f maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. Qad\u0131nlar \u00f6zl\u0259ri bu i\u015f\u0259 f\u0259al sur\u0259td\u0259 qo\u015fularaq, erk\u0259n ya\u015flardan q\u0131zlara h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 izah etm\u0259y\u0259, \u00e7\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n qad\u0131nlar\u0131 bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xarma\u011fa, onlar\u0131 ictimai i\u015fl\u0259r\u0259 c\u0259lb etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<br \/>\nAil\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 qad\u0131nlarla g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irilir, onlar\u0131n probleml\u0259ri \u00f6yr\u0259nilir v\u0259 laz\u0131mi k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rilir. Qad\u0131nlar\u0131n m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yard\u0131m m\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaqlar yarad\u0131l\u0131r.<br \/>\nYard\u0131m m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r:<br \/>\nz\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri h\u00fcquqi v\u0259 tibbi yard\u0131mla t\u0259min etm\u0259k.<br \/>\nz\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin i\u015fl\u0259 t\u0259min edilm\u0259sin\u0259, yeni pe\u015f\u0259l\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259k,<br \/>\nz\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn psixoloji reabilitasiya kursu t\u0259\u015fkil etm\u0259k,<br \/>\nz\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin sosial m\u00fcdafi\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq s\u0259n\u0259dl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131nda v\u0259 ya sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259rin al\u0131nmas\u0131nda k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259k,<br \/>\nz\u0259ruri hallarda z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri m\u00fcv\u0259qq\u0259ti s\u0131\u011f\u0131nacaqla t\u0259min etm\u0259k,<br \/>\nz\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin ail\u0259l\u0259rind\u0259 normal h\u0259yat t\u0259rzinin b\u0259rpa edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259k,<br \/>\nm\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k.<br \/>\nYetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmam\u0131\u015f z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r yard\u0131m m\u0259rk\u0259zind\u0259 3 ay m\u00fcdd\u0259tin\u0259d\u0259k, dig\u0259r z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 is\u0259 2 ay m\u00fcdd\u0259tin\u0259d\u0259k z\u0259ruri hallarda s\u0131\u011f\u0131nacaqla t\u0259min oluna bil\u0259rl\u0259r.<br \/>\nMaarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131na qad\u0131nlar\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 yaranm\u0131\u015f bir s\u0131ra qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 da qo\u015fulublar. Bununla bel\u0259, qad\u0131n zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t ail\u0259nin v\u0259 m\u0259kt\u0259bin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.<br \/>\nAnaya, bac\u0131ya h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fma\u011f\u0131 u\u015faqlar ail\u0259d\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259lidirl\u0259r. \u00d6z\u00fc d\u0259 bu, onlara s\u00f6zl\u0259 yox, atan\u0131n \u015f\u0259xsi n\u00fcmun\u0259si il\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. M\u0259kt\u0259b psixoloqlar\u0131 da u\u015faqlarla m\u00fcnt\u0259z\u0259m m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131d\u0131rlar.<br \/>\nAz\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n mentalitetin\u0259 ail\u0259y\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fmaq, onun m\u00f6hk\u0259mliyini qorumaq xasd\u0131r. Bu, d\u0259d\u0259-babalar\u0131n yolu, ail\u0259 xo\u015fb\u0259xtliyin\u0259 aparan yoldur.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Svetlana BA\u011eIROVA<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisi olan m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n l\u0259\u011fvi, onlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyin\u0259 dair m\u00fch\u00fcm beyn\u0259lxalq konvensiyalara qo\u015fulub. Islam dini d\u0259 qad\u0131nlara h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir. Lakin t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 bu sah\u0259d\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallara rast g\u0259lirik. X\u00fcsusil\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha geni\u015f yay\u0131lan bir hald\u0131r. H\u0259yatda rast g\u0259lin\u0259n hadis\u0259l\u0259rd\u0259n bel\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[32],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9967"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9967"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9967\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9967"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9967"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9967"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}