{"id":9208,"date":"2018-04-09T10:46:40","date_gmt":"2018-04-09T07:46:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=9208"},"modified":"2018-04-09T10:47:36","modified_gmt":"2018-04-09T07:47:36","slug":"ail%c9%99-milli-m%c9%99n%c9%99vi-d%c9%99y%c9%99rl%c9%99rin-dasiyicisidir-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=9208","title":{"rendered":"A\u0130L\u018f M\u0130LL\u0130-M\u018fN\u018fV\u0130 D\u018fY\u018fRL\u018fR\u0130N DA\u015eIYICISIDIR"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-9209 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/aile-reformunda-hazirliklar-tamamlandi-9990687_7204_o-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"158\" height=\"105\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/aile-reformunda-hazirliklar-tamamlandi-9990687_7204_o-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/aile-reformunda-hazirliklar-tamamlandi-9990687_7204_o.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 158px) 100vw, 158px\" \/>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r h\u0259r zaman m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edib. El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 ail\u0259 tarix\u0259n h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcq\u0259dd\u0259s hesab olunub. Ail\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qoruyucusu olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 genofondumuzun da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 kimi inki\u015faf\u0131m\u0131zda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131b.<br \/>\nAil\u0259l\u0259rin sa\u011flam v\u0259 xo\u015fb\u0259xt ya\u015famalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onun \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda s\u0259mimiyy\u0259t olmal\u0131, valideyn-\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri d\u00fczg\u00fcn qurulmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan ail\u0259si h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizi \u00f6z\u00fcnd\u0259 ya\u015fatmal\u0131d\u0131r. B\u00f6y\u00fcy\u0259 h\u00f6rm\u0259t, milli d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q bu t\u0259rbiy\u0259nin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. M\u0259d\u0259niyy\u0259t, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 bu h\u00f6rm\u0259td\u0259n do\u011fan davran\u0131\u015f qaydalar\u0131 ail\u0259 m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Yad, mill\u0259timiz\u0259 xas olmayan ideyalar\u0131n, davran\u0131\u015f t\u0259rzl\u0259rinin t\u0259bli\u011fi b\u00f6y\u00fcm\u0259kd\u0259 olan n\u0259sl\u0259 b\u0259z\u0259n yanl\u0131\u015f yol g\u00f6st\u0259rir. C\u0259miyy\u0259t bu yad meyill\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 almal\u0131, milli d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131, itm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcc s\u0259rf etm\u0259lidir.<br \/>\nLakin \u00e7ox zaman ail\u0259nin milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r sistemind\u0259 oynad\u0131\u011f\u0131 rol d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirilmir v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onun m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyin\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259lir, bununla da bo\u015fanmalar\u0131n v\u0259 da\u011f\u0131lan ail\u0259l\u0259rin say\u0131 azalmaq bilmir.<!--more--><br \/>\nD\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sin\u0131n m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n respublikam\u0131zda son zamanlar h\u0259r il evl\u0259n\u0259n h\u0259r 4 adamdan t\u0259qrib\u0259n biri bo\u015fan\u0131r. T\u0259rt\u0259r rayonunda is\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 daha ciddidir. 2017-ci ild\u0259 203 nikah qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 halda, 122 bo\u015fanma hal\u0131 ba\u015f vermi\u015fdir ki, bu da h\u0259r iki ail\u0259d\u0259n birinin da\u011f\u0131lmas\u0131 dem\u0259kdir. Y\u0259ni il \u0259rzind\u0259 nikah\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nanlar\u0131n 60 faizini t\u0259\u015fkil edir. Ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259tdir. Bu is\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir ki, insanlarda ail\u0259 m\u0259suliyy\u0259ti ilb\u0259il azal\u0131r.<br \/>\nAra\u015fd\u0131rmalar zaman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir ki, bo\u015fananlar aras\u0131nda nikah\u0131n ilk be\u015filliyind\u0259 olanlar \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir.<br \/>\nOnlar aras\u0131nda 3 il\u0259 q\u0259d\u0259r ail\u0259 quranlar daha \u00e7oxdur. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, g\u0259ncl\u0259r bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 daha d\u00f6z\u00fcms\u00fcz yana\u015f\u0131rlar. Bizd\u0259 evl\u0259n\u0259nl\u0259rin \u00e7oxu evl\u0259nm\u0259y\u0259 sad\u0259c\u0259 toy etm\u0259k kimi bax\u0131rlar. Evl\u0259nm\u0259y\u0259 ail\u0259 qurmaq kimi baxm\u0131rlar. Ail\u0259 qurma\u011f\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 bir \u00e7ox d\u0259y\u0259rl\u0259r var ki, onlar\u0131 d\u0259rk etm\u0259k, \u0259m\u0259l etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bunlar olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, bir m\u00fcdd\u0259t sonra ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ri olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bo\u015fan\u0131rlar. Bu, \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biridir.<br \/>\nPsixoloqlar deyirl\u0259r ki, bo\u015fanmalar\u0131n daha \u00e7ox 3-5 il\u0259 q\u0259d\u0259r olan evlilikl\u0259rd\u0259 ya\u015fanmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi is\u0259 f\u0259rdl\u0259rin bir-birinin xarakterl\u0259rin\u0259 d\u00f6z\u0259 bilm\u0259m\u0259si, bir-biril\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 s\u0259brli olmamalar\u0131d\u0131r. Burada \u00fcnsiyy\u0259t faktoru da \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131r: Xo\u015fag\u0259lm\u0259z bir hal olan kimi, s\u0259hvl\u0259ri ba\u011f\u0131\u015flam\u0131rlar, q\u0259bul etmirl\u0259r. Y\u0259ni \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri he\u00e7 k\u0259s g\u00f6z\u0259 almaq ist\u0259mir. C\u00fctl\u00fckl\u0259rin \u00fcnsiyy\u0259t probleml\u0259ri var. \u0130nsanlar bir-birini t\u0259nqid etdikd\u0259 davran\u0131\u015f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc pisl\u0259mir, adam\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tini al\u00e7ald\u0131r, \u015f\u0259xsiyy\u0259tini t\u0259ndiq edirl\u0259r. Bu da b\u00f6y\u00fck bir u\u00e7uruma s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nSon vaxtlar sosial-psixoloji faktorlar da bo\u015fanmalar \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi bir s\u0259b\u0259bdir: \u201c\u018fvv\u0259ll\u0259r qad\u0131nlar i\u015fl\u0259y\u0259r\u0259k ail\u0259y\u0259 d\u0259st\u0259k olurdular. \u0130ndi qad\u0131n art\u0131q \u00f6z\u00fc pul qazana bilirs\u0259 v\u0259 ya ki\u015fid\u0259n bir az \u00e7ox pul qazan\u0131rsa, ona qar\u015f\u0131 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck n\u00fcmayi\u015f etdirir.<br \/>\nAil\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin \u0130nformasiya v\u0259 Analitik Ara\u015fd\u0131rmalar \u015f\u00f6b\u0259sinin ba\u015f m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Aynur Veys\u0259lovan\u0131n fikrinc\u0259, bo\u015fanmalar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn valideyn v\u0259 m\u0259kt\u0259b faktorunun z\u0259ruriliyi vacibdir:<br \/>\nMilli-n\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan ail\u0259l\u0259rin da\u011f\u0131lmas\u0131nda h\u0259m d\u0259 maddi durum v\u0259 erk\u0259n nikahlar \u0259sas amill\u0259r say\u0131l\u0131r. Lakin f\u0259rdl\u0259rin d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzl\u0259ri \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fcs\u0259rs\u0259, bel\u0259 probleml\u0259ri vaxt\u0131nda h\u0259ll etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>\u201cYeni T\u0259rt\u0259r\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r h\u0259r zaman m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edib. El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 ail\u0259 tarix\u0259n h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcq\u0259dd\u0259s hesab olunub. Ail\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qoruyucusu olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 genofondumuzun da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 kimi inki\u015faf\u0131m\u0131zda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131b. Ail\u0259l\u0259rin sa\u011flam v\u0259 xo\u015fb\u0259xt ya\u015famalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onun \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda s\u0259mimiyy\u0259t olmal\u0131, valideyn-\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri d\u00fczg\u00fcn qurulmal\u0131d\u0131r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[32],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9208"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9208"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9208\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}