{"id":9106,"date":"2018-03-29T10:36:39","date_gmt":"2018-03-29T07:36:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=9106"},"modified":"2018-03-29T10:36:51","modified_gmt":"2018-03-29T07:36:51","slug":"ibad%c9%99tgahlarimiz-v%c9%99-ziyar%c9%99tgahlarimiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=9106","title":{"rendered":"\u0130BAD\u018fTGAHLARIMIZ V\u018f Z\u0130YAR\u018fTGAHLARIMIZ"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-9107 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/132121-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"143\" height=\"95\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-9108 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/20180303_134809-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"163\" height=\"92\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/20180303_134809-300x169.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/20180303_134809-768x432.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/20180303_134809-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/20180303_134809.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 163px) 100vw, 163px\" \/>\u0130bad\u0259tgah Yaradana ibad\u0259t olunan v\u0259 dualar oxunan m\u00fcq\u0259dd\u0259s yerl\u0259rdir.<br \/>\nZiyar\u0259tgah is\u0259 insanlar\u0131n ziyar\u0259t etdikl\u0259ri inanc yerl\u0259ri v\u0259 inand\u0131qlar\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259kanlard\u0131r. \u0130bad\u0259t v\u0259 ziyar\u0259t etm\u0259k, n\u0259zir-niyaz verm\u0259k b\u0259\u015f\u0259rin yaran\u0131\u015f\u0131ndan \u015f\u00fcurlarda formala\u015fan bir m\u0259ziyy\u0259tdir. \u0130nsan n\u0259y\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n inan\u0131rsa, bu inama varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011flan\u0131r v\u0259 bu inanca g\u00f6r\u0259 onun niyy\u0259tl\u0259ri \u0259ks\u0259r\u0259n yerin\u0259 yetirilir.<br \/>\n<strong>\u018fhvalat. Bir din adam\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259nir. Hara gedirs\u0259, kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirs\u0259 naxo\u015flu\u011funun \u0259lac\u0131 tap\u0131lm\u0131r.<\/strong><br \/>\n<strong> Onda bir m\u0259\u015fhur t\u0259bibin bu m\u0259r\u0259zi m\u00fctl\u0259q sa\u011faldaca\u011f\u0131 haqq\u0131nda d\u0259rin inam oyad\u0131rlar. Ki\u015fi uzaqda ya\u015fayan h\u0259min lo\u011fman\u0131n yan\u0131na getm\u0259yi q\u0259rara al\u0131r v\u0259 bel\u0259 d\u0259 edir. Lo\u011fman bu din adam\u0131n\u0131 yoxlad\u0131qdan sonra ona t\u0259bii bitkil\u0259rin qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan bir d\u0259rman haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259yin v\u0259 otlar\u0131n siyah\u0131s\u0131n\u0131 verir. <!--more-->Din adam\u0131 ka\u011f\u0131z\u0131 al\u0131b, dinm\u0259z-s\u00f6yl\u0259m\u0259z evin\u0259 d\u00f6n\u00fcr v\u0259 el\u0259 bilir ki, bu resept bir duad\u0131r. Lo\u011fman\u0131n ka\u011f\u0131z\u0131n\u0131 bir dol\u00e7a suya qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131b i\u00e7ir. Onda sa\u011falaca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 lo\u011fmana qar\u015f\u0131 o q\u0259d\u0259r inam yaranm\u0131\u015fd\u0131 ki, dua bilib qar\u0131\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 suyu i\u00e7\u0259nd\u0259n sonra bu adam sa\u011fal\u0131r v\u0259 o t\u0259bib\u0259 \u00f6mr\u00fc boyu minn\u0259tdar olur.<\/strong><br \/>\nB\u0259li, inam h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00f6c\u00fcz\u0259l\u0259r yarad\u0131r. \u0130nsan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc d\u0259 el\u0259 bir m\u00f6c\u00fcz\u0259dir.<br \/>\n\u00dcr\u0259kd\u0259n inan\u0131b ziyar\u0259tgahlara ged\u0259nl\u0259rin niyy\u0259tl\u0259ri \u00e7ox vaxt hasil olur. Bu, zaman-zaman bel\u0259 olmu\u015fdur, indi d\u0259 bel\u0259-dir. \u018flb\u0259tt\u0259, xurafatla m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259kanlara inam\u0131 eynil\u0259\u015fdirm\u0259k olmaz.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 xeyli ziyar\u0259tgah vard\u0131r. Bunlara pir v\u0259 ocaq da deyirl\u0259r. B\u0259z\u0259n seyid q\u0259birl\u0259ri d\u0259 ziyar\u0259tgaha \u00e7evrilir.<br \/>\nT\u0259rt\u0259r rayonunda da h\u0259m q\u0259dim, h\u0259m d\u0259 m\u00fcasir ibad\u0259t v\u0259 ziyar\u0259t yerl\u0259ri m\u00f6vcuddur. Bunlar ciddi elmi ara\u015fd\u0131rmalar t\u0259l\u0259b edir. Onlar\u0131n kiml\u0259rin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olduqlar\u0131, tarixl\u0259ri, yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri bir \u00e7oxlar\u0131na m\u0259lum deyil. Halbuki h\u0259r bir ibad\u0259tgah v\u0259 ziyar\u0259tgah ayr\u0131ca t\u0259dqiqat m\u0259kan\u0131d\u0131r.<br \/>\nTarixi qaynaqlara \u0259sas\u0259n T\u0259rt\u0259r rayonunun \u0259razisind\u0259 d\u0259 m\u0259scid v\u0259 t\u00fcrb\u0259l\u0259r kimi ibad\u0259t v\u0259 ziyar\u0259t yerl\u0259ri m\u00f6vcuddur. Onlardan b\u0259zil\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f olaq.<br \/>\n<strong>T\u0259rt\u0259r \u201cC\u00fcm\u0259\u201d m\u0259scidi<\/strong><br \/>\nM\u0259scid qo\u015fa minar\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 XIX \u0259srd\u0259 \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisinin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 tikilmi\u015fdir. M\u0259scidin avadanl\u0131qla t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 \u018fli\u015f adl\u0131 bir n\u0259f\u0259r yerin\u0259 yetirmi\u015fdir. \u00c7il\u00e7\u0131ra\u011f\u0131 M\u0259\u015f\u0259di Topu\u015f t\u0259r\u0259find\u0259n Var\u015favadan al\u0131n\u0131b m\u0259scid\u0259 h\u0259diyy\u0259 edilmi\u015fdir. M\u0259scidin iki ota\u011f\u0131, bir b\u00f6y\u00fck ibad\u0259t zal\u0131 sonralar d\u0259rman anbar\u0131, pioner evi, \u015fahmat m\u0259kt\u0259bi v\u0259 tarix-diyar\u015f\u00fcnasl\u0131q muzeyi kimi istifad\u0259 olunmu\u015fdur.<br \/>\n1990-c\u0131 ild\u0259 v\u0259 sonralar m\u0259scidd\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bura d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qorunur.<br \/>\nHaz\u0131rda axundu Hac\u0131 Sadiq C\u0259f\u0259rovdur.<br \/>\n<strong>Qarada\u011fl\u0131 k\u0259ndind\u0259ki m\u0259scid<\/strong><br \/>\nM\u0259scid XIX \u0259srin sonunda \u2013 1890-c\u0131 ild\u0259 in\u015fa olunmu\u015fdur. Ya\u015fl\u0131 adamlar\u0131n dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259 k\u0259ndin a\u011fsaqqal\u0131 Z\u0259k\u0259riyy\u0259 adl\u0131 bir n\u0259f\u0259rin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 il\u0259 tikilmi\u015fdir.<br \/>\nDeyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n g\u0259lmi\u015f bir t\u00fcrk v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 bu m\u0259scidd\u0259 k\u0259nd u\u015faqlar\u0131na d\u0259rs demi\u015fdir. Sonralar m\u0259scidd\u0259n MTS, m\u0259kt\u0259b, tibb m\u0259nt\u0259q\u0259si kimi istifad\u0259 olunmu\u015fdur. D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qorunur.<br \/>\nQaynaq k\u0259ndind\u0259ki m\u0259scid<br \/>\nM\u0259scid XIX \u0259srd\u0259 k\u0259nd \u0259halisinin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 in\u015fa edilib. Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0130randan g\u0259lmi\u015f bir n\u0259f\u0259r burada d\u0259rs demi\u015fdir. M\u0259scid 4 otaqdan v\u0259 ibad\u0259t zal\u0131ndan ibar\u0259tdir. D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qorunur.<br \/>\n<strong>Azadqaraqoyunlu k\u0259ndind\u0259ki m\u0259scid<\/strong><br \/>\nDeyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 bu m\u0259scid Azad a\u011fan\u0131n o\u011flu Behbud a\u011fan\u0131n xahi\u015fi il\u0259 tikilmi\u015fdir. M\u0259scidin qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 da\u015f kitab\u0259l\u0259rd\u0259 tarixl\u0259r v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif yaz\u0131lar var. Sonralar m\u0259scid kolxoz idar\u0259si, anbar, m\u0259kt\u0259b binas\u0131 kimi istifad\u0259 olunmu\u015fdur.<br \/>\nM\u0259scidin milli n\u0259qqa\u015fl\u0131q \u00fcsl\u00fcbunda olan xarici b\u0259z\u0259kl\u0259ri, taxta s\u00fctunlar \u00fcz\u0259rind\u0259ki oymalar indi d\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Binan\u0131n giri\u015f qap\u0131s\u0131n\u0131n sa\u011f v\u0259 sol t\u0259r\u0259fl\u0259rind\u0259 2 da\u015f kitab\u0259 var. Birinci kitab\u0259d\u0259 \u201c1895-ci ild\u0259 tikilib. Azad a\u011fa Cavan\u015fir\u201d yaz\u0131l\u0131b. \u0130kinci kitab\u0259d\u0259 is\u0259 \u201cMemar K\u0259lb\u0259layi S\u0259fixan\u201d yaz\u0131l\u0131b. Azadqaraqoyunlu, \u0130lx\u0131\u00e7\u0131lar, Qapanl\u0131 k\u0259ndl\u0259rinin \u0259halisinin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 tikilmi\u015fdir.<br \/>\nDivar\u0131n eni 65 santimetrdir.<br \/>\nD\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qorunur.<br \/>\n* * *<br \/>\nH\u0259m\u00e7inin, son ill\u0259rd\u0259 rayon \u0259razisind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259scid f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b.<br \/>\nBuna misal olaraq Hac\u0131q\u0259rv\u0259nd k\u0259nd sakini Suqra xan\u0131m\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 yax\u0131ndan k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 tikilib istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f m\u0259scidi (haz\u0131rda m\u00fct\u0259v\u0259llidi, y\u0259ni dini r\u0259hb\u0259ri Ramiz \u018fliyevdir), Qaynaq k\u0259nd m\u0259scidi (q\u0259dimi tikili) (dini r\u0259hb\u0259ri N\u0259riman \u018fliyevdir).<br \/>\n\u018fskipara k\u0259ndind\u0259 k\u0259nd sakini Hac\u0131 F\u0259rhad\u0131n yax\u0131ndan d\u0259st\u0259yi il\u0259 in\u015fa edilmi\u015f, m\u00fcasir \u00fcslubda tikilib k\u0259nd dindarlar\u0131n\u0131n istifad\u0259sin\u0259 verilmi\u015f m\u0259scidi (dini r\u0259hb\u0259ri Saleh \u018fdilovdur) g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<br \/>\nRayonumuzun \u0259razisind\u0259 ibad\u0259t yerl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, m\u0259\u015fhur ziyar\u0259tgahlar \u2013 ocaqlar da m\u00f6vcuddur. Bu m\u0259kanlara insanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck inanclar\u0131 vard\u0131r.<br \/>\n<strong>K\u0259ng\u0259rli k\u0259ndind\u0259ki t\u00fcrb\u0259 \u2013\u201c\u018fl\u0259m Oca\u011f\u0131\u201d<\/strong><br \/>\nYerli \u0259halinin dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259 T\u00fcrb\u0259 1883-c\u00fc ild\u0259 \u018fc\u0259b adl\u0131 bir qad\u0131n\u0131n v\u0259saiti hesab\u0131na M\u0259h\u0259mm\u0259d adl\u0131 bir b\u0259nna t\u0259r\u0259find\u0259n tikilmi\u015fdir. \u018fvv\u0259ll\u0259r t\u00fcrb\u0259nin yerind\u0259 q\u0259bir olub. Sonralar q\u0259birin \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131landa oradan \u0259l\u0259m v\u0259 \u00e7oxlu Quran kitablar\u0131 \u00e7\u0131x\u0131b. H\u0259min vaxtdan da \u201c\u018fl\u0259m Oca\u011f\u0131\u201d kimi ziyar\u0259tgaha \u00e7evrilib.<br \/>\n1987-ci ild\u0259 K\u0259ng\u0259rli k\u0259nd sakini M\u0259h\u0259rr\u0259m \u018fziz o\u011flu Allahverdiyev t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00fcrb\u0259 yenid\u0259n b\u0259rpa olunub. Rayonda ziyar\u0259tgah kimi tan\u0131n\u0131r.<br \/>\nHal-haz\u0131rda d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qorunur.<br \/>\n\u201c\u00c7\u0131qqanax Oca\u011f\u0131\u201d. Tarixi 200 ild\u0259n \u00e7oxdur. D\u00fcy\u0259rli k\u0259nd q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n ziyar\u0259tgahd\u0131r.<br \/>\n\u201cMir Qafar a\u011fan\u0131n Oca\u011f\u0131\u201d. Rayonumuzun Seydimli k\u0259ndind\u0259dir. Tarixi son d\u00f6vrl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir.<br \/>\n\u201cK\u0259l\u0259 Seyidin Oca\u011f\u0131\u201d. Rayonumuzun Hac\u0131q\u0259rv\u0259nd \u0130\u018fD-nin \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015fir.<br \/>\n\u018flb\u0259tt\u0259, bizim bilm\u0259diyimiz ibad\u0259tgah v\u0259 ziyar\u0259tgahlar\u0131m\u0131z da vard\u0131r. Onlar\u0131 axtar\u0131b tapmaq v\u0259 tarixini \u00f6yr\u0259nm\u0259k h\u0259r bir t\u0259rt\u0259rlinin borcudur.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Tofiq YUS\u0130F<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130bad\u0259tgah Yaradana ibad\u0259t olunan v\u0259 dualar oxunan m\u00fcq\u0259dd\u0259s yerl\u0259rdir. Ziyar\u0259tgah is\u0259 insanlar\u0131n ziyar\u0259t etdikl\u0259ri inanc yerl\u0259ri v\u0259 inand\u0131qlar\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259kanlard\u0131r. \u0130bad\u0259t v\u0259 ziyar\u0259t etm\u0259k, n\u0259zir-niyaz verm\u0259k b\u0259\u015f\u0259rin yaran\u0131\u015f\u0131ndan \u015f\u00fcurlarda formala\u015fan bir m\u0259ziyy\u0259tdir. \u0130nsan n\u0259y\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n inan\u0131rsa, bu inama varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011flan\u0131r v\u0259 bu inanca g\u00f6r\u0259 onun niyy\u0259tl\u0259ri \u0259ks\u0259r\u0259n yerin\u0259 yetirilir. \u018fhvalat. Bir din adam\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259nir. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[32],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9106"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9106"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9106\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}