{"id":9075,"date":"2018-03-14T14:38:09","date_gmt":"2018-03-14T11:38:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=9075"},"modified":"2018-03-14T14:47:04","modified_gmt":"2018-03-14T11:47:04","slug":"novruz-ad%c9%99t-%c9%99n%c9%99n%c9%99l%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=9075","title":{"rendered":"NOVRUZ AD\u018fT-\u018fN\u018fN\u018fL\u018fR\u0130"},"content":{"rendered":"<p><strong><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-9076 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/qaranqush2-300x179.jpg\" alt=\"\" width=\"151\" height=\"90\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/qaranqush2-300x179.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/qaranqush2.jpg 558w\" sizes=\"(max-width: 151px) 100vw, 151px\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-9077 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/novruz_125-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"139\" height=\"104\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/novruz_125-300x225.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/novruz_125-768x575.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/novruz_125-1024x766.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/novruz_125.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 139px) 100vw, 139px\" \/>Bu bayram YUNESKO-nun xo\u015fm\u0259raml\u0131 s\u0259firi Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n s\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 YUNESKO-nun qeyri-maddi m\u0259d\u0259ni irs siyah\u0131s\u0131na daxil edilmi\u015fdir<\/strong><br \/>\nArt\u0131q b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada qeyd olunmaqda olan Novruz Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n q\u0259dim bayramlar\u0131ndand\u0131r. H\u0259l\u0259 ke\u00e7mi\u015f zamanlarda bu bayram 12-15 g\u00fcn qeyd olunub. Bayram g\u00fcnl\u0259rinin \u00f6z rituallar\u0131, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri m\u00f6vcuddur. Yaz\u0131l\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 istinad\u0259n dem\u0259k olar ki, Novruz bayram\u0131 eradan \u0259vv\u0259l 505-ci ild\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131r. D\u00fcny\u0259vi \u015fair Nazimilm\u00fclk\u00fcn \u201cSiyas\u0259tnam\u0259\u201dsin d\u0259, \u00d6m\u0259r X\u0259yyam\u0131n \u201cNovruznam\u0259\u201dsind\u0259 v\u0259 dig\u0259r \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 Novruz xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 qeyd etdiyi bayramlardan biri kimi g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. Nizami G\u0259nc\u0259vinin \u201c\u0130sk\u0259nd\u0259rnam\u0259\u201d poemas\u0131nda N\u00fc\u015fab\u0259nin \u0130sg\u0259nd\u0259ri m\u0259hz Novruz bayram\u0131nda qonaq \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 v\u0259 tonqal \u0259traf\u0131nda ona m\u00fcxt\u0259lif c\u00fcr Novruz ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n nem\u0259tl\u0259ri t\u0259qdim etm\u0259si bu bayrama x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verildiyini g\u00f6st\u0259rir.<!--more--><br \/>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-9078 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/bahar_qizi_novruz-300x209.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"139\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/bahar_qizi_novruz-300x209.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/bahar_qizi_novruz.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/>Novruz Bahar\u0131n g\u0259li\u015fi il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. \u201cYeni g\u00fcn\u201d anlam\u0131na g\u0259l\u0259n bu bayram \u0130slam ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 d\u0259 tam uy\u011fundur.<br \/>\nAz\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 Novruzda k\u00fcs\u00fcl\u00fcl\u0259r bar\u0131\u015fmal\u0131, qohumlar bir-birini ziyar\u0259t edib, bayram s\u00fcfr\u0259l\u0259ri a\u00e7mal\u0131d\u0131rlar. \u0130nsanlar bahar\u0131n g\u0259li\u015fi il\u0259 torpa\u011f\u0131n \u0259kib-bec\u0259rilm\u0259sin\u0259 ba\u015flay\u0131r, ba\u011fban meyv\u0259 a\u011faclar\u0131n\u0131 buday\u0131r, u\u015faqlar novruzg\u00fcl\u00fc d\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn da\u011flara, yamaclara, me\u015f\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcz tuturlar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, bayram g\u00fcnl\u0259ri h\u0259r bir k\u0259sin doda\u011f\u0131nda bu misralar s\u0259sl\u0259nir:<br \/>\n<strong>Novruz, Novruz bahara,<\/strong><br \/>\n<strong>G\u00fcll\u0259r, g\u00fcll\u0259r n\u00fcbara,<\/strong><br \/>\n<strong>Ba\u011f\u00e7am\u0131zda g\u00fcl olsun,<\/strong><br \/>\n<strong>G\u00fcl olsun b\u00fclb\u00fcl olsun,<\/strong><br \/>\n<strong>Bahar g\u0259ldi, Bahar g\u0259ldi, xo\u015f g\u0259ldi,<\/strong><br \/>\n<strong>X\u0259st\u0259 k\u00f6n\u00fcl onu g\u00f6rc\u0259k dir\u00e7\u0259ldi.<\/strong><br \/>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-9079 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/ab68be34e62a-1-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"143\" height=\"107\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/ab68be34e62a-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/ab68be34e62a-1.jpg 350w\" sizes=\"(max-width: 143px) 100vw, 143px\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-9080 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/9e1ffe9bb91da5330e254f2ee5c89363-300x221.jpg\" alt=\"\" width=\"143\" height=\"105\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/9e1ffe9bb91da5330e254f2ee5c89363-300x221.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/9e1ffe9bb91da5330e254f2ee5c89363.jpg 720w\" sizes=\"(max-width: 143px) 100vw, 143px\" \/>Bayram\u0131n g\u0259li\u015fi il\u0259 q\u0131z-g\u0259linl\u0259r milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259y\u0259 uy\u011fun libaslar geyinir, evl\u0259r b\u0259z\u0259dilir, palaz-paltar yuyulur, h\u0259y\u0259t-baca s\u00fcp\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k t\u0259mizl\u0259nir. T\u0259bii ki, ax\u015fam vaxt\u0131 qaranl\u0131q d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 b\u00fct\u00fcn el-obada tonqallar qalan\u0131r. Tonqallar\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n h\u0259r k\u0259s \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 uy\u011fun olaraq \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 hoppanmaqla k\u00f6hn\u0259 ilin azar-bezar\u0131n\u0131n el\u0259 k\u00f6hn\u0259 ild\u0259 d\u0259 qalmas\u0131n\u0131 arzulay\u0131r. Tonqal \u00fcst\u00fcnd\u0259n hoppanark\u0259n h\u0259r k\u0259s bu n\u0259\u011fm\u0259ni oxuyur.<br \/>\n<strong>A\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131m, u\u011furlu\u011fum odlara,<\/strong><br \/>\n<strong>Yazda m\u0259nl\u0259 hoppanmayan yadlara.<\/strong><br \/>\n\u018fsas\u0259n d\u0259 yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atan g\u0259nc q\u0131zlar k\u0259nardan onun dedikl\u0259rini e\u015fitm\u0259sinl\u0259r dey\u0259 \u00fcr\u0259kl\u0259rind\u0259 bu n\u0259\u011fm\u0259ni oxuyarlar.<br \/>\n<strong>A\u011fr\u0131m-u\u011frum t\u00f6k\u00fcls\u00fcn,<\/strong><br \/>\n<strong>Oda d\u00fc\u015f\u00fcb k\u00fcl olsun,<\/strong><br \/>\n<strong>Yans\u0131n Alov sa\u00e7\u0131ls\u0131n,<\/strong><br \/>\n<strong>M\u0259nim b\u0259xtim a\u00e7\u0131ls\u0131n.<\/strong><br \/>\nAz\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 v\u0259 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 qeyd etdiyi Novruz bayram\u0131nda s\u00fcfr\u0259l\u0259r\u0259 c\u00fcrb\u0259c\u00fcr x\u00f6r\u0259kl\u0259r, meyv\u0259l\u0259r, \u015firniyyatlar d\u00fcz\u00fcl\u00fcr. S\u00fcfr\u0259nin b\u0259z\u0259yi is\u0259 s\u0259m\u0259ni olur. T\u0259bii ki, bu halda s\u00fcfr\u0259d\u0259n g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259k, su, g\u00fczg\u00fc, q\u0131z\u0131l \u0259\u015fyalar\u0131 da \u0259skik olmur. A\u015f g\u0259tirildikd\u0259 is\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin h\u0259r birinin ad\u0131na \u015famlar yand\u0131r\u0131l\u0131r. Ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259y\u0259 uy\u011fun olaraq bayram g\u00fcn\u00fc h\u0259r k\u0259s \u00f6z evind\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Q\u0259mi-k\u0259d\u0259ri unudub, \u015f\u0259n \u0259hval-ruhiyy\u0259d\u0259 bir-birin\u0259 xo\u015f s\u00f6zl\u0259r dem\u0259lidirl\u0259r.<br \/>\nNovruz bayram\u0131 dem\u0259k olar ki, Az\u0259rbaycanla yana\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rqd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259, M\u0259rk\u0259zi Asiyada, \u0130randa, Pakistanda, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, Qazax\u0131standa, Tacikistanda, \u00d6zb\u0259kistanda, T\u00fcrkm\u0259nistanda, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa x\u00fcsusi t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd olunur. Qon\u015fu d\u00f6vl\u0259t olan G\u00fcrc\u00fcstanda d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 Novruz bayram\u0131na x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verilmi\u015f v\u0259 mart\u0131n 21-i qeyri-i\u015f g\u00fcn\u00fc elan olunmu\u015fdur.<br \/>\nNovruz b\u0259z\u0259n insan\u0131n yaran\u0131\u015f\u0131 il\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Y\u0259ni insan\u0131n d\u00f6rd \u00fcns\u00fcrd\u0259n-su, od, torpaq v\u0259 k\u00fcl\u0259kd\u0259n yarand\u0131\u011f\u0131 qeyd olundu\u011fu kimi, Novruzda da d\u00f6rd \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 m\u00f6vcuddur. H\u0259r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 bir \u00fcns\u00fcrl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. \u0130lk \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 Su-y\u0259ni Bahara do\u011fru \u00e7aylar\u0131n buz ba\u011flayan hiss\u0259si \u0259riyib \u00e7aylara t\u00f6k\u00fcl\u00fcr, torpaq yava\u015f-yava\u015f islanma\u011fa ba\u015flay\u0131r. \u0130kinci \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si adlan\u0131r. Bu anlama g\u00f6r\u0259 Bahara do\u011fru G\u00fcn\u0259\u015f yava\u015f-yava\u015f torpa\u011f\u0131 q\u0131zd\u0131r\u0131r, isindirir, onu oyatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlay\u0131r. Od \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sind\u0259 tonqallar qalay\u0131rlar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Yel \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259sidir. Y\u0259ni yel art\u0131q azac\u0131q oyanm\u0131\u015f torpa\u011f\u0131, t\u0259z\u0259c\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f yaza h\u0259sr\u0259t g\u00fcll\u0259ri t\u0259rp\u0259dir, tumurcuqlanan a\u011faclar\u0131 yell\u0259dir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 is\u0259 Torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si adlan\u0131r. Torpa\u011f\u0131 ana t\u0259bi\u0259t-Allah\u0131m\u0131z su il\u0259 islatd\u0131, G\u00fcn\u0259\u015fl\u0259 isitdi, onu oyatma\u011fa haz\u0131rlad\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ilk yaz \u0259kinini x\u0131\u015fla, kotanla m\u0259hz torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si g\u00fcn\u00fcnd\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. \u00c7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259n vacibi \u0130lax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 hesab olunur. H\u0259min g\u00fcn q\u0259dim \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olur. B\u00fct\u00fcn h\u0259yat t\u0259rzini \u0259hat\u0259 ed\u0259n, t\u0259z\u0259c\u0259 il\u0259 xo\u015f arzular, ail\u0259 s\u0259ad\u0259ti, xo\u015fb\u0259xtlik v\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u0259db\u0259xtlikd\u0259n uzaq olmaq arzulan\u0131r. Su v\u0259 odla ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 maraql\u0131 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. Az\u0259rbaycan odla ba\u011fl\u0131 \u00f6lk\u0259 olaraq onun bu z\u0259ngin \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 malik olmas\u0131 he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcf say\u0131la bilm\u0259z. Od safla\u015fma v\u0259 t\u0259mizl\u0259m\u0259 dem\u0259kdir. Su il\u0259 \u0259laq\u0259dar olan \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycanda t\u0259z\u0259 ill\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. T\u0259z\u0259 ild\u0259 axar suyun \u00fcz\u0259rind\u0259n tullanmaqla \u00f6t\u0259n ilin g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 yumu\u015f olurlar. Bundan ba\u015fqa b\u00fct\u00fcn ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri \u00f6t\u0259n ilin ax\u0131r\u0131nc\u0131 gec\u0259si yatmazdan \u0259vv\u0259l bir-birinin \u00fcst\u00fcn\u0259 su \u00e7il\u0259yirl\u0259r. \u018fg\u0259r t\u0259z\u0259 il ax\u015fam\u0131 h\u0259r k\u0259s bu sudan i\u00e7dis\u0259, onlar t\u0259z\u0259 ild\u0259 b\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n uzaq olurlar. Novruzun \u0259n y\u00fcks\u0259k zirv\u0259si k\u00f6hn\u0259 ilin \u00f6z s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini t\u0259z\u0259 il\u0259 ver\u0259nd\u0259 olur. Bu anda k\u00f6hn\u0259 \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Novruzun \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 top v\u0259 t\u00fcf\u0259ngl\u0259rd\u0259n yayl\u0131m at\u0259\u015fl\u0259ri a\u00e7\u0131l\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, arzu ed\u0259k ki, Novruz yurdumuza bahar t\u0259rav\u0259ti, xo\u015fb\u0259xtlik v\u0259 firavanl\u0131q g\u0259tirsin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu bayram YUNESKO-nun xo\u015fm\u0259raml\u0131 s\u0259firi Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n s\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 YUNESKO-nun qeyri-maddi m\u0259d\u0259ni irs siyah\u0131s\u0131na daxil edilmi\u015fdir Art\u0131q b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada qeyd olunmaqda olan Novruz Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n q\u0259dim bayramlar\u0131ndand\u0131r. H\u0259l\u0259 ke\u00e7mi\u015f zamanlarda bu bayram 12-15 g\u00fcn qeyd olunub. Bayram g\u00fcnl\u0259rinin \u00f6z rituallar\u0131, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri m\u00f6vcuddur. Yaz\u0131l\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 istinad\u0259n dem\u0259k olar ki, Novruz bayram\u0131 eradan \u0259vv\u0259l 505-ci ild\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[32],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9075"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9075"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9075\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}