{"id":8021,"date":"2017-11-30T11:03:09","date_gmt":"2017-11-30T08:03:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=8021"},"modified":"2017-11-30T11:09:50","modified_gmt":"2017-11-30T08:09:50","slug":"1-dekabr-umumdunya-qics-l%c9%99-mubariz%c9%99-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=8021","title":{"rendered":"1 dekabr \u00dcmumd\u00fcnya Q\u0130\u00c7S-l\u0259  M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><strong>SA\u011eLAMLIQ H\u018fR \u015eEY DEY\u0130L, SA\u011eLAMLI\u011eI \u0130T\u0130RM\u018fK \u0130S\u018f H\u018fR \u015eEY\u0130 \u0130T\u0130RM\u018fK DEM\u018fKD\u0130R<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-8023 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/qics-foto-son-380x250-300x197.jpg\" alt=\"qics-foto-son-380x250\" width=\"149\" height=\"98\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/qics-foto-son-380x250-300x197.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/qics-foto-son-380x250.jpg 380w\" sizes=\"(max-width: 149px) 100vw, 149px\" \/>H\u0259r il dekabr\u0131n 1-i \u00dcmumd\u00fcnya Q\u0130\u00c7S-l\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. (\u201c\u0130\u0130V\u201d infeksiyas\u0131) Q\u0130\u00c7S pandemiyas\u0131 d\u00fcnya s\u0259hiyy\u0259sinin infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259r sah\u0259sind\u0259 \u0259n ciddi probleml\u0259rind\u0259n biridir. D\u00fcnyada t\u0259xmin\u0259n 40 milyona yax\u0131n insan \u0130\u0130V da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Qazan\u0131lm\u0131\u015f \u0130mmun \u00c7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 Sindromu (Q\u0130\u00c7S) insan\u0131n sonrak\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u201cqazand\u0131\u011f\u0131\u201d, bil\u0259r\u0259kd\u0259n v\u0259 ya bilm\u0259y\u0259r\u0259kd\u0259n tutuldu\u011fu b\u0259lad\u0131r.<br \/>\n1988-ci ild\u0259 \u0259halinin immun \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar ke\u00e7irilmi\u015f d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin S\u0259hiyy\u0259 Nazirl\u0259rinin Sammitind\u0259n sonra BMT-in d\u0259st\u0259yi il\u0259 h\u0259r il dekabr\u0131n 1-i \u00dcmumd\u00fcnya Q\u0130\u00c7S-l\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc elan edildi. Bununla d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 \u0259halinin diqq\u0259ti bu problem\u0259 y\u00f6n\u0259ldilir, insanlar maarifl\u0259ndirilir.<br \/>\nAz\u0259rbaycanda da problem ak-tual olaraq daim S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin n\u0259zar\u0259tind\u0259dir. Q\u0130\u00c7S-l\u0259 m\u00fcbariz\u0259 istiqam\u0259tind\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n Az\u0259rbaycan \u0130\u0130V-l\u0259 yoluxma s\u0259viyy\u0259si a\u015fa\u011f\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r v\u0259 burada epidemiya \u0259sas\u0259n infeksion narkotik istifad\u0259\u00e7il\u0259ri aras\u0131nda yay\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycanda ilk d\u0259f\u0259 1987-ci ild\u0259 virus da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 a\u015fkarlan\u0131b.<!--more--><br \/>\nBMT-nin \u0130\u0130V\/Q\u0130\u00c7S proqram\u0131n\u0131n yeni hesabat\u0131nda bildirilir ki, 2016-c\u0131 ilin sonunda d\u00fcnyada \u0130\u0130V-l\u0259 ya\u015fayan insanlar\u0131n say\u0131 36,7 milyon t\u0259\u015fkil edib ki, onlardan 2,1 milyonu son bir ild\u0259 yoluxanlard\u0131r. \u0130\u0130V-l\u0259 ya\u015fayan insanlar\u0131n 34,9 milyonu ya\u015fl\u0131lar, 1,8 milyonu 15 ya\u015f\u0131ndan ki\u00e7ik olan \u015f\u0259xsl\u0259rdir. Antivirus terapiya q\u0259bul ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 18,2 milyon n\u0259f\u0259r olub ki, onlardan 910 mini u\u015faqlard\u0131r.<br \/>\nQazan\u0131lm\u0131\u015f \u0130mmun \u00c7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 Sindromu olan x\u0259st\u0259lik insanlar\u0131n \u0130\u0130V-\u0259 yoluxmas\u0131 il\u0259 ba\u015flay\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 insan\u0131n immun m\u00fcdafi\u0259 sistemi k\u0259skin z\u0259ifl\u0259yir v\u0259 onlar bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 asanl\u0131qla tutulurlar.<br \/>\nD\u00fcnyada apar\u0131lan epidemioloji t\u0259dqiqatlar \u0130\u0130V infeksiyas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259 yolunu a\u015fkar etdi: cinsi, qan vasit\u0259sil\u0259 (donor, tibbi m\u00fcdaxil\u0259 v\u0259 s.) v\u0259 anadan k\u00f6rp\u0259y\u0259.<br \/>\n\u0130\u0130V v\u0259 Q\u0130\u00c7S ad\u0259t\u0259n qorxu v\u0259 narahatl\u0131q do\u011furur. \u0130nsanlar adi m\u0259i\u015f\u0259t kontakt\u0131 zaman\u0131 \u0130\u0130V-\u0259 yoluxmadan qorxurlar, \u0259slind\u0259 bu, \u0259sass\u0131zd\u0131r. Yoluxmu\u015f insanlarla adi kontakt tamamil\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizdir.<br \/>\n\u0130\u0130V infeksiyas\u0131n\u0131n m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn antivirus d\u0259rmanlar\u0131ndan istifad\u0259 olunur. Onlar virusu tam yox etmir, lakin onun \u00e7oxalmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r, \u0130\u0130V v\u0259 Q\u0130\u00c7S-l\u0259 ya\u015fayan insanlar\u0131n h\u0259yatlar\u0131n\u0131n bir ne\u00e7\u0259 onillikl\u0259rl\u0259 uzad\u0131lmas\u0131na imkan yarad\u0131r, onlar\u0131n y\u00fcks\u0259k h\u0259yat keyfiyy\u0259tini, \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tlini v\u0259 \u00f6z ail\u0259l\u0259rinin qay\u011f\u0131s\u0131na qalmaq imkan\u0131n\u0131 qoruyub saxlay\u0131r.<br \/>\nBu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 bu virus haqq\u0131nda m\u0259lumatland\u0131rma\u011fa, bununla da h\u0259yatlar\u0131n\u0131, \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 sa\u011flaml\u0131qlar\u0131n\u0131 qoruma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q. Unutmayaq ki, sa\u011flaml\u0131q h\u0259r \u015fey deyil, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 itirm\u0259k h\u0259r \u015feyi itirm\u0259k dem\u0259kdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>\u0130rad\u0259 H\u00dcSEYNOVA,<\/strong><br \/>\n<strong>T\u0259rt\u0259r MRX-n\u0131n \u0130nfeksion \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SA\u011eLAMLIQ H\u018fR \u015eEY DEY\u0130L, SA\u011eLAMLI\u011eI \u0130T\u0130RM\u018fK \u0130S\u018f H\u018fR \u015eEY\u0130 \u0130T\u0130RM\u018fK DEM\u018fKD\u0130R H\u0259r il dekabr\u0131n 1-i \u00dcmumd\u00fcnya Q\u0130\u00c7S-l\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. (\u201c\u0130\u0130V\u201d infeksiyas\u0131) Q\u0130\u00c7S pandemiyas\u0131 d\u00fcnya s\u0259hiyy\u0259sinin infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259r sah\u0259sind\u0259 \u0259n ciddi probleml\u0259rind\u0259n biridir. D\u00fcnyada t\u0259xmin\u0259n 40 milyona yax\u0131n insan \u0130\u0130V da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Qazan\u0131lm\u0131\u015f \u0130mmun \u00c7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 Sindromu (Q\u0130\u00c7S) insan\u0131n sonrak\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u201cqazand\u0131\u011f\u0131\u201d, bil\u0259r\u0259kd\u0259n v\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[16],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8021"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8021"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8021\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}