{"id":7988,"date":"2017-11-20T13:01:09","date_gmt":"2017-11-20T10:01:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=7988"},"modified":"2017-11-20T13:01:09","modified_gmt":"2017-11-20T10:01:09","slug":"28-noyabr-h%c9%99s%c9%99n-b%c9%99y-z%c9%99rdabinin-anim-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=7988","title":{"rendered":"28 noyabr H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><strong>MAAR\u0130F\u00c7\u0130 V\u018fT\u018fNP\u018fRV\u018fR<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-7989 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/Zerdabi1-2.jpg\" alt=\"Zerdabi1\" width=\"94\" height=\"126\" \/>B\u00f6y\u00fck Az\u0259rbaycan ziyal\u0131s\u0131 v\u0259 m\u00fc\u0259llimi, milli m\u0259tbuat v\u0259 teatr\u0131m\u0131z\u0131n banisi, V\u0259t\u0259nimizd\u0259 qad\u0131n t\u0259hsilinin ilk car\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi 1842-ci ild\u0259 \u015eamax\u0131 quberniyas\u0131 G\u00f6y\u00e7ay q\u0259zas\u0131n\u0131n Z\u0259rdab k\u0259ndind\u0259 ziyal\u0131 b\u0259y ail\u0259sind\u0259 do\u011fulmu\u015fdu. H\u0259s\u0259n b\u0259y 7-8 ya\u015flar\u0131ndan m\u0259dr\u0259s\u0259d\u0259 oxusa da ilahiyyata maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259mi\u015fdi. Atas\u0131 S\u0259lim b\u0259y balaca H\u0259s\u0259ni 1852-ci ild\u0259 \u015eamax\u0131dak\u0131 ibtidai rus m\u0259kt\u0259bin\u0259 qoyur. H\u0259s\u0259n b\u0259y burada \u00f6z bilik v\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ham\u0131n\u0131n diqq\u0259tini c\u0259lb edir. Burax\u0131l\u0131\u015f imtahan\u0131nda \u00f6z istedad\u0131 il\u0259 Qafqaz T\u0259hsil idar\u0259si m\u00fcdirini heyran qoyan H\u0259s\u0259n b\u0259y onun t\u0259qdimat\u0131 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti hesab\u0131na 1-ci Tiflis gimnaziyas\u0131na q\u0259bul edilir. 1861-ci ild\u0259 oran\u0131 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 bitirdikd\u0259n sonra Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetinin fizika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sinin t\u0259bi\u0259t elml\u0259ri \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 daxil olur. Q\u0131sa vaxtda u\u011furlar\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc statusuna yiy\u0259l\u0259nir. 1865-ci ild\u0259 oran\u0131 namiz\u0259d diplomu il\u0259 bitir\u0259n ilk az\u0259rbaycanl\u0131 olur.<!--more--><br \/>\n1869-cu ild\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259 Bak\u0131 realn\u0131 gimnaziyas\u0131na t\u0259bi\u0259t tarixi m\u00fc\u0259llimi t\u0259yin olunur. Bununla da onun h\u0259yat\u0131nda yeni d\u00f6vr ba\u015flay\u0131r. Qafqazda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n 10 gimnaziyada \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fc\u0259lliml\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 yegan\u0259 ali t\u0259hsilli az\u0259rbaycanl\u0131 idi. H\u0259s\u0259n b\u0259y xalq\u0131n \u00f6vladlar\u0131n\u0131n maarifl\u0259nm\u0259si, savadlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, ana dilind\u0259 t\u0259hsil u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r, az\u0259rbaycanl\u0131 u\u015faqlar\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259 c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn xalq aras\u0131nda t\u0259bli\u011fat aparmaqdan yorulmur.<br \/>\n\u0130lk d\u0259f\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259yin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 1873-c\u00fc ild\u0259 \u201cHac\u0131 Qara\u201d (Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259) \u0259s\u0259ri tama\u015faya qoyulur. Buradan toplanan v\u0259sait yoxsul \u015fagirdl\u0259rin t\u0259hsil x\u0259rcl\u0259rin\u0259 s\u0259rf olunur. Bununla da Az\u0259rbaycan\u0131n milli teatr\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na nail olur. \u00c7ox \u00e7\u0259kmir ki, ana dilli q\u0259zetin \u00e7ap edilm\u0259si il\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131n t\u0259m\u0259lini qoyur v\u0259 1875-ci il iyulun 22-d\u0259 Bak\u0131da \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zeti \u00e7apdan \u00e7\u0131x\u0131r. \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zeti f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi m\u00fcdd\u0259td\u0259 xalq\u0131n maarifl\u0259nm\u0259sin\u0259 l\u0259yaq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t edir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n korifey maarif\u00e7isi H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi 1907-ci il noyabr\u0131n 28-d\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi. Ert\u0259si g\u00fcn onun c\u0259naz\u0259si b\u00f6y\u00fck bir izdihamla \u00e7iyinl\u0259rd\u0259 da\u015f\u0131naraq Bak\u0131da Bibiheyb\u0259t q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda d\u0259fn olundu.<br \/>\nXalq\u0131m\u0131z\u0131n maarifp\u0259rv\u0259r ziyal\u0131s\u0131 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n uzun ill\u0259r \u00f6t\u00fcr. H\u0259r il noyabr\u0131n 28-d\u0259 an\u0131m g\u00fcn\u00fc qeyd olunaraq onun mill\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 xidm\u0259tl\u0259ri yada sal\u0131n\u0131r. Bu xidm\u0259tl\u0259r h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 jurnalistin f\u0259aliyy\u0259-tind\u0259 m\u0259kt\u0259b rolunu oynay\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>\u201cYeni T\u0259rt\u0259r\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MAAR\u0130F\u00c7\u0130 V\u018fT\u018fNP\u018fRV\u018fR B\u00f6y\u00fck Az\u0259rbaycan ziyal\u0131s\u0131 v\u0259 m\u00fc\u0259llimi, milli m\u0259tbuat v\u0259 teatr\u0131m\u0131z\u0131n banisi, V\u0259t\u0259nimizd\u0259 qad\u0131n t\u0259hsilinin ilk car\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi 1842-ci ild\u0259 \u015eamax\u0131 quberniyas\u0131 G\u00f6y\u00e7ay q\u0259zas\u0131n\u0131n Z\u0259rdab k\u0259ndind\u0259 ziyal\u0131 b\u0259y ail\u0259sind\u0259 do\u011fulmu\u015fdu. H\u0259s\u0259n b\u0259y 7-8 ya\u015flar\u0131ndan m\u0259dr\u0259s\u0259d\u0259 oxusa da ilahiyyata maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259mi\u015fdi. Atas\u0131 S\u0259lim b\u0259y balaca H\u0259s\u0259ni 1852-ci ild\u0259 \u015eamax\u0131dak\u0131 ibtidai rus m\u0259kt\u0259bin\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[32],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7988"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7988"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7988\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7988"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7988"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7988"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}