{"id":7923,"date":"2017-11-10T13:06:13","date_gmt":"2017-11-10T10:06:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=7923"},"modified":"2017-11-10T13:06:13","modified_gmt":"2017-11-10T10:06:13","slug":"erm%c9%99nil%c9%99rin-az%c9%99rbaycana-qarsi-%c9%99razi-iddialarini-ifsa-ed%c9%99n-abid%c9%99-maraga-150","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=7923","title":{"rendered":"ERM\u018fN\u0130L\u018fR\u0130N AZ\u018fRBAYCANA QAR\u015eI \u018fRAZ\u0130 \u0130DD\u0130ALARINI \u0130F\u015eA ED\u018fN AB\u0130D\u018f: \u201cMARA\u011eA\u2013150\u201d"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-7924 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/332086-300x225.jpg\" alt=\"332086\" width=\"172\" height=\"129\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/332086-300x225.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/332086-768x576.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/332086.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 172px) 100vw, 172px\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-7925 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/DSC_7755-\u041a\u043e\u043f\u0438\u0440\u043e\u0432\u0430\u0442\u044c-300x200.jpg\" alt=\"DSC_7755 (\u041a\u043e\u043f\u0438\u0440\u043e\u0432\u0430\u0442\u044c)\" width=\"158\" height=\"105\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/DSC_7755-\u041a\u043e\u043f\u0438\u0440\u043e\u0432\u0430\u0442\u044c-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/DSC_7755-\u041a\u043e\u043f\u0438\u0440\u043e\u0432\u0430\u0442\u044c-768x512.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/DSC_7755-\u041a\u043e\u043f\u0438\u0440\u043e\u0432\u0430\u0442\u044c-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/DSC_7755-\u041a\u043e\u043f\u0438\u0440\u043e\u0432\u0430\u0442\u044c.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 158px) 100vw, 158px\" \/>Erm\u0259nil\u0259rin Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sini s\u00fcbut ed\u0259n tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n biri \u201cMara\u011fa\u2013150\u201d abid\u0259sidir. T\u0259rt\u0259r rayonunun \u015e\u0131xarx q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259ki \u201cMara\u011fa\u2013150\u201d abid\u0259si 1978-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u00f6zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130ran Mara\u011fas\u0131ndan Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259l\u0259rinin 150 illiyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar in\u015fa edilib. XX \u0259srin sonlar\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n torpaqlar\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti \u0259razi iddialar\u0131 ba\u015flayanda \u201cMara\u011fa\u2013150\u201d abid\u0259si erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259sd\u0259n da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. \u00c7\u00fcnki bu abid\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 olan Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sinin s\u00fcbutu idi.<br \/>\nH\u0259myerlimiz tarix\u00e7i T\u00fcrkan Qas\u0131mova bildirib ki, erm\u0259nil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qaraba\u011fda yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si Rusiya-\u0130ran v\u0259 Rusiya-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 XIX \u0259srin 20-30-cu ill\u0259rind\u0259n ba\u015flay\u0131b. 1828-ci ilin fevral\u0131n 10-da T\u0259briz yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay k\u0259ndind\u0259 Rusiya v\u0259 \u0130ran aras\u0131nda imzalanan m\u00fcqavil\u0259d\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 ba\u015fland\u0131.<!--more--> T\u0259kc\u0259 1828-1829-cu ill\u0259rd\u0259 \u0130randan 40-50 min, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n is\u0259 90 min erm\u0259ni Az\u0259rbaycana k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fc. Miqrasiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Qaraba\u011fda s\u00fcni \u00e7oxald\u0131lmas\u0131 sonradan Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131n\u0131n ba\u015f qald\u0131rmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi.<br \/>\n1978-ci ild\u0259 \u201cMara\u011fa\u2013150\u201d abid\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 xat\u0131rlayanlardan biri d\u0259 T\u0259rt\u0259r rayon sakini \u0130lqar Qas\u0131movdur. Bu ba-r\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fan \u0130lqar Qas\u0131mov deyib: \u201cO zaman 16 ya\u015f\u0131m vard\u0131. Atamla Umudlu k\u0259ndin\u0259 ged\u0259rk\u0259n erm\u0259nil\u0259rin abid\u0259nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 etdikl\u0259rini g\u00f6rd\u00fck. S\u00f6z\u00fcged\u0259n abid\u0259 adi q\u0131rma \u00e7ay da\u015flar\u0131ndan, t\u0259xmin\u0259n 30 kvadratmetr sah\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u0259razid\u0259 r\u0259ngli mozaikadan, \u201cQ\u0131zlar bulaq ba\u015f\u0131nda\u201d kompozisiyas\u0131ndan ibar\u0259t idi. Kompozisiyada eni 1,5 metr, h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 3 metr\u0259d\u0259k olan \u0259sas abid\u0259, sa\u011f v\u0259 sol t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259 m\u0259rm\u0259r s\u00fctun bulaqlar vard\u0131. M\u0259rm\u0259r s\u00fctunlar\u0131n\u0131n birinin \u00fcz\u0259rind\u0259 yuxar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru 1828, dig\u0259rinin \u00fcz\u0259rind\u0259 is\u0259 1978 r\u0259q\u0259ml\u0259ri yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Abid\u0259nin bu formada \u015f\u0259kli m\u0259rhum akademikimiz \u0130man Mustafayev t\u0259r\u0259find\u0259n lent\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb. 1988-ci ild\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259r kobud tarixi s\u0259hv buraxd\u0131qlar\u0131n\u0131 d\u0259rk ed\u0259r\u0259k, abid\u0259nin \u00f6n divar\u0131nda x\u0131rda a\u011f r\u0259ngli \u00e7ay da\u015flar\u0131 il\u0259 yazd\u0131qlar\u0131 \u201cMara\u011fa-150\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6k\u00fcb, \u201cs\u0259hvl\u0259rini\u201d, y\u0259ni tarixi h\u0259qiq\u0259ti yox etdil\u0259r\u201d.<br \/>\nT\u0259rt\u0259r rayon sakini bildirib ki, 1828-ci il T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259rin Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sini s\u00fcbut ed\u0259n analoji abid\u0259l\u0259r Xank\u0259ndi \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 T\u0259rt\u0259r rayonunun \u00c7ayl\u0131 k\u0259ndl\u0259rind\u0259 d\u0259 in\u015fa olunmu\u015fdu. Lakin erm\u0259nil\u0259rin \u0259razi iddialar\u0131 ba\u015flayanda bu abid\u0259l\u0259r d\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131laraq yox edilib.<br \/>\nErm\u0259nil\u0259rin \u0259razi iddialar\u0131n\u0131 if\u015fa ed\u0259n \u201cMara\u011fa-150\u201d abid\u0259sinin qal\u0131qlar\u0131 haz\u0131rda T\u0259rt\u0259r \u015f\u0259h\u0259rinin bir ne\u00e7\u0259 kilometrli-yind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u015e\u0131xarx q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259dir. Erm\u0259ni m\u0259krini v\u0259 yalan\u0131n\u0131 if\u015fa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn tutarl\u0131 vasit\u0259 olan abid\u0259 m\u00fch\u00fcm si-yasi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir.<br \/>\nM\u0259nfur d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rimizin \u0259razi iddialar\u0131na tutarl\u0131 cavab olan bu abid\u0259nin tarixi-siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq Prezident \u0130lham \u018fliyevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n v\u0259 M\u0259cburi K\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u0130\u015fl\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n onun \u0259traf\u0131nda abadl\u0131q i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131b, yer\u0259 tamet d\u00f6\u015f\u0259nib, \u0259raziy\u0259 hasar \u00e7\u0259kilib, i\u015f\u0131qland\u0131rma sistemi qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Erm\u0259nil\u0259rin Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259l\u0259rini s\u00fcbut ed\u0259n, h\u0259m\u00e7inin \u201cMara\u011fa-150\u201d abid\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 tarixi s\u0259n\u0259d, m\u0259lumat v\u0259 fotolar D\u00f6vl\u0259tqa\u00e7q\u0131nkom t\u0259r\u0259find\u0259n arxivl\u0259rd\u0259n toplanaraq, Az\u0259rbaycan, rus v\u0259 ingilis dill\u0259rind\u0259 stendl\u0259r qurulub. Erm\u0259ni yalan\u0131n\u0131 if\u015fa ed\u0259n bu abid\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 s\u0259f\u0259r\u0259 g\u0259l\u0259n insanlara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n s\u0259firl\u0259r\u0259, xarici m\u0259tbuat n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nil\u0259rin Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sini s\u00fcbut ed\u0259n tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n biri \u201cMara\u011fa\u2013150\u201d abid\u0259sidir. T\u0259rt\u0259r rayonunun \u015e\u0131xarx q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259ki \u201cMara\u011fa\u2013150\u201d abid\u0259si 1978-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u00f6zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u0130ran Mara\u011fas\u0131ndan Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259l\u0259rinin 150 illiyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar in\u015fa edilib. XX \u0259srin sonlar\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n torpaqlar\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti \u0259razi iddialar\u0131 ba\u015flayanda \u201cMara\u011fa\u2013150\u201d abid\u0259si erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259sd\u0259n da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. \u00c7\u00fcnki bu abid\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 olan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[20],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7923"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7923"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7923\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}