{"id":7725,"date":"2017-10-20T10:27:40","date_gmt":"2017-10-20T07:27:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=7725"},"modified":"2017-10-20T10:27:40","modified_gmt":"2017-10-20T07:27:40","slug":"danisan-daslar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=7725","title":{"rendered":"DANI\u015eAN DA\u015eLAR"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-7726 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/800px-Azokh_Cave3-300x200.jpg\" alt=\"800px-Azokh_Cave3\" width=\"150\" height=\"100\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/800px-Azokh_Cave3-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/800px-Azokh_Cave3-768x512.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/800px-Azokh_Cave3.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/>F\u00fczuli rayonu Quru\u00e7ay d\u0259r\u0259si: T\u0259xmin\u0259n bir milyon il \u0259vv\u0259l&#8230;<br \/>\nAz\u0131x ma\u011faras\u0131 bu \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015fir v\u0259 n\u0259inki Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnyadak\u0131 \u0259n q\u0259dim insan izl\u0259rind\u0259n birinin tap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerdir.<br \/>\n\u201cAz\u0131x\u201d t\u00fcrk l\u0259hc\u0259sind\u0259 \u201cAy\u0131\u201d m\u0259nas\u0131n\u0131 verir. Ma\u011fara 800 kvad-ratmetr sah\u0259y\u0259 malik, h\u0259r biri 600 metr uzunlu\u011funda 8 d\u0259hlizd\u0259n ibar\u0259tdir. 1960-c\u0131 ild\u0259 akademik M\u0259mm\u0259d\u0259li H\u00fcseynov t\u0259r\u0259find\u0259n a\u015fkar edilmi\u015f Az\u0131x ma\u011faras\u0131 10 t\u0259b\u0259q\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir. Ma\u011faradan tap\u0131lm\u0131\u015f k\u00fcl qal\u0131qlar\u0131 700 min il \u0259vv\u0259l\u0259 aid edilir. Az\u0131x adam\u0131n\u0131n (Az\u0131xantrop) ya\u015f\u0131 is\u0259 350-400 min ildir. 1968-ci ilin iyun ay\u0131nda M\u0259mm\u0259d\u0259li H\u00fcseynovun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Paleolit arxeoloji ekspedisiyas\u0131 Az\u0131x d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sinin V t\u0259b\u0259q\u0259sinin III lay\u0131nda da\u015f m\u0259mulat\u0131 v\u0259 heyvan s\u00fcm\u00fckl\u0259ri il\u0259 b\u0259rab\u0259r q\u0259dim insana m\u0259xsus alt \u00e7\u0259n\u0259 a\u015fkar etmi\u015fdir. Tarixi b\u00f6lg\u00fcy\u0259 g\u00f6r\u0259 da\u015f d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259n q\u0259dim m\u0259rh\u0259l\u0259si olan Alt Paleolit d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid edil\u0259n tap\u0131nt\u0131 50-60 ya\u015flar\u0131nda bir qad\u0131n\u0131n alt \u00e7\u0259n\u0259 s\u00fcm\u00fcy\u00fcd\u00fcr.<br \/>\nMa\u011faran\u0131n divar\u0131nda rast g\u0259lin\u0259n v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259n tap\u0131lan ay\u0131 k\u0259ll\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 primitiv r\u0259sm cizgil\u0259rinin olmas\u0131 ibtidai inc\u0259s\u0259n\u0259tin g\u00f6st\u0259ricisi say\u0131l\u0131r.<!--more--> Onlar ma\u011fara daxilind\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f \u015f\u0259raitin\u0259 xas d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r etmi\u015fl\u0259r ki, bu da onlar\u0131n ibtidai tikinti v\u0259rdi\u015fin\u0259 malik olduqlar\u0131n\u0131 s\u00fcbut edir. Qeyd olundu\u011fu kimi, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nind\u0259n tap\u0131lan ocaq izl\u0259ri daha q\u0259dim tarix\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Bu onu s\u00fcbut edir ki, m\u0259hz 700 min il \u0259vv\u0259l k\u00f6\u00e7 ed\u0259n b\u00f6y\u00fck bir icman\u0131n yolu torpaqlar\u0131m\u0131zdan ke\u00e7mi\u015fdir.\u00a0\u0130ndi torpaq alt\u0131nda yatan bu arxeoloji s\u0259rv\u0259t 100 min ill\u0259r boyunca Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 q\u0259dim insan sivilizasiyas\u0131n\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf olsun ki, haz\u0131rda bu q\u0259dim m\u0259sk\u0259n erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. Ma\u011farada \u201ce\u015f\u0259l\u0259n\u0259n\u201d b\u0259zi erm\u0259ni \u201ct\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u201d tarixi saxtala\u015fd\u0131rmaq ist\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259 h\u0259qiq\u0259t silinmir. Abid\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n arxeoloji s\u0259rv\u0259ti olaraq q\u0259bul edilir. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, tezlikl\u0259 i\u015f\u011fal edilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z azad edil\u0259c\u0259k v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n q\u0259dim insan m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n biri olan Az\u0131x ma\u011faras\u0131 yenid\u0259n tarix\u00e7il\u0259rin ara\u015fd\u0131rma obyektin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>R\u0259\u015fad QARAYEV,<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Qara\u011fac\u0131 k\u0259nd tam orta m\u0259kt\u0259binin tarix m\u00fc\u0259llimi:<\/em> <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F\u00fczuli rayonu Quru\u00e7ay d\u0259r\u0259si: T\u0259xmin\u0259n bir milyon il \u0259vv\u0259l&#8230; Az\u0131x ma\u011faras\u0131 bu \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015fir v\u0259 n\u0259inki Az\u0259rbaycanda, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnyadak\u0131 \u0259n q\u0259dim insan izl\u0259rind\u0259n birinin tap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerdir. \u201cAz\u0131x\u201d t\u00fcrk l\u0259hc\u0259sind\u0259 \u201cAy\u0131\u201d m\u0259nas\u0131n\u0131 verir. Ma\u011fara 800 kvad-ratmetr sah\u0259y\u0259 malik, h\u0259r biri 600 metr uzunlu\u011funda 8 d\u0259hlizd\u0259n ibar\u0259tdir. 1960-c\u0131 ild\u0259 akademik M\u0259mm\u0259d\u0259li H\u00fcseynov t\u0259r\u0259find\u0259n a\u015fkar edilmi\u015f Az\u0131x [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[20],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7725"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7725"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7725\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7725"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}