{"id":7060,"date":"2017-07-28T11:52:27","date_gmt":"2017-07-28T08:52:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=7060"},"modified":"2017-07-28T11:55:46","modified_gmt":"2017-07-28T08:55:46","slug":"rauf-h%c9%99s%c9%99nzad%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=7060","title":{"rendered":"Rauf H\u0259s\u0259nzad\u0259"},"content":{"rendered":"<p><strong><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-7061 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/01-23-300x196.jpg\" alt=\"01\" width=\"398\" height=\"260\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/01-23-300x196.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/01-23-768x502.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/01-23-1024x669.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/01-23.jpg 1461w\" sizes=\"(max-width: 398px) 100vw, 398px\" \/>SATQINLI\u011eIN ANATOM\u0130YASI<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Tariximizi n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox ara\u015fd\u0131r\u0131b t\u0259bli\u011f ed\u0259 bils\u0259k, onun bir o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck tarix\u0259 malik oldu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rik<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.<strong>Unutsaq unudular\u0131q<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Az\u0259rbaycan o\u011fullar\u0131, bu torpaqlar sizi g\u00f6zl\u0259yir<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>S\u0259n yanmasan, m\u0259n yanmasam, z\u00fclm\u0259ti kim i\u015f\u0131qland\u0131rar?<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>( N. Hikm\u0259t)<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Xank\u0259ndi \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a01923-1991 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0La\u00e7\u0131n \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 18.05.92<br \/>\n\u018fsg\u0259ran \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 1923-1991 \u00a0 \u00a0 \u00a0 K\u0259lb\u0259c\u0259r\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a002.04.93<br \/>\nA\u011fd\u0259r\u0259 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 1923-1993 \u00a0 \u00a0 \u00a0 A\u011fdam \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a023.07.93<br \/>\nHadrut \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 1923-1993 \u00a0 \u00a0 \u00a0 F\u00fczuli \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 23.08.93<br \/>\nXocav\u0259nd \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a01923-1993 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0C\u0259bray\u0131l \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a023.08.93<br \/>\nXocal\u0131 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a026.02.92\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Qubadl\u0131 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 31.08.93<br \/>\n\u015eu\u015fa \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 08.05.92 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Z\u0259ngilan \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a029.10.93.<\/p>\n<p>L\u0259zgil\u0259r \u015eilda k\u0259ndin\u0259 basq\u0131n ed\u0259rk\u0259n k\u0259ndin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Dodayevin evin\u0259 soxulurlar. Bu adam\u0131n Yefrem Sukyazov adl\u0131 bir erm\u0259ni katibi varm\u0131\u015f. D\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn \u015fidd\u0259tli yerind\u0259 o xilas olmaq arzusu il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00fcl\u00fcy\u0259 vurub yer\u0259 y\u0131x\u0131l\u0131r. L\u0259zgil\u0259rd\u0259n biri t\u0259sad\u00fcf\u0259n ona ili\u015fir v\u0259 onun sol qolunu k\u0259sir. Erm\u0259ni qorxusundan c\u0131nq\u0131r\u0131n\u0131 da c\u0131xarm\u0131r. L\u0259zgi \u00e7\u00f6l\u0259 \u00e7\u0131xark\u0259n s\u0259hvini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr, sol \u0259li k\u0259sdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259kir. Qay\u0131d\u0131b erm\u0259ninin sa\u011f \u0259lini d\u0259 k\u0259sir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Aleksandr D\u00fcma <\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>&#8220;Qafqaz s\u0259f\u0259ri&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259n<\/em><\/strong><!--more--><\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259r Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131 \u201c\u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirm\u0259k\u201d fikrini ir\u0259li s\u00fcrs\u0259l\u0259r d\u0259 arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda h\u0259r bir yalan v\u0259 uydurma \u00e7ox c\u0131l\u0131z v\u0259 m\u0259nas\u0131z g\u00f6rs\u0259nir.<br \/>\nArxiv s\u0259n\u0259di el\u0259 bir m\u0259nb\u0259dir ki, onun qar\u015f\u0131s\u0131nda he\u00e7 bir tarix\u00e7i, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 alim saxtakarl\u0131\u011fa yol ver\u0259 bilm\u0259z.<br \/>\nArxivin elmi m\u0259lumat kitabxanas\u0131n\u0131n r\u0259fl\u0259rind\u0259 m\u00fchafiz\u0259 edil\u0259n Sergey Qulikonun 1831-ci ild\u0259 Moskvada n\u0259\u015fr olunmu\u015f \u201cPereselenie armyan v predel\u0131 Rossii\u201d kitab\u0131nda t\u0259kzibedilm\u0259z r\u0259q\u0259m v\u0259 faktlar \u0259sl h\u0259qiq\u0259td\u0259n x\u0259b\u0259r verir. 148 s\u0259hif\u0259d\u0259n ibar\u0259t bu kitab \u0259vv\u0259ld\u0259n ax\u0131ra q\u0259d\u0259r erm\u0259nil\u0259rin \u0130randan k\u00f6c\u00fcr\u00fcl\u00fcb Az\u0259rbaycan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f hiss\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015fdir. Kitabda qeyd edilir ki, 1828-ci ild\u0259 T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si ba\u011flan\u0131r v\u0259 Qafqaz cani\u015fini general qraf Paskevi\u00e7 \u0259sl\u0259n erm\u0259ni olan polkovnik Lazarevi \u0130randa muv\u0259kkil t\u0259yin edir v\u0259 ona tap\u015f\u0131r\u0131r ki, \u0130randa olan erm\u0259nil\u0259ri k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcb Az\u0259rbaycan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f torpaqlar\u0131nda m\u0259skunla\u015fd\u0131rs\u0131n. K\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259nin gedi\u015fi haqq\u0131nda h\u0259r 15 g\u00fcnd\u0259n bir cani\u015fin\u0259 m\u0259lumat versin. Polkovnik Lazarev da\u015f\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u0259mlak\u0131n d\u0259y\u0259rini hesablay\u0131r v\u0259 h\u0259r erm\u0259ni ail\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bir araba v\u0259 iki at ay\u0131r\u0131r. \u00dcc ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 80 min erm\u0259ni ail\u0259si Araz\u0131n b\u0259ri tay\u0131na ko\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcr v\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilir. Kitabda qeyd edilir ki, k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 haqq\u0131nda x\u00fcs\u00fcsi t\u0259limat haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 izah edilirdi ki, &#8220;sizin \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7\u00f6r\u0259kli torpaq yerl\u0259ri ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r&#8221;.<br \/>\nDaha bir m\u0259nb\u0259:<br \/>\n\u201cStatisti\u00e7eskoe opisanie Nax\u00e7ivanskoy provinsii\u201d kitab\u0131d\u0131r ki, orda qeyd edilir ki, 1828-ci ilin yay\u0131nda \u0130randan Nax\u00e7\u0131van \u0259yal\u0259tin\u0259 2551 erm\u0259ni ail\u0259si k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bunlardan 416 ail\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259, 1869-u Nax\u00e7\u0131van nahiy\u0259-sind\u0259, 260-\u0131 Ordubad nahiy\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<br \/>\nG\u00f6st\u0259ril\u0259n ill\u0259rd\u0259 t\u0259kc\u0259 Qaraba\u011fa v\u0259 Nax\u00e7\u0131vana, \u0130r\u0259van v\u0259 G\u0259nc\u0259 quberniyalar\u0131na deyil, Bak\u0131 quberniyas\u0131n\u0131n \u015eamax\u0131 q\u0259zas\u0131na, \u015e\u0259ki v\u0259 \u015eirvan\u0131n \u0259n m\u0259hsuldar torpaqlar\u0131na xeyli erm\u0259ni k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nK\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259 i\u015fl\u0259rinin t\u0259\u015fkilind\u0259 erm\u0259ni kils\u0259si f\u0259al i\u015ftirak etmi\u015fdir.<br \/>\nH\u00f6kmdar-z\u00fclmkara, talan\u00e7\u0131 q\u0259sbkara qar\u015f\u0131 ard\u0131-aras\u0131 k\u0259silm\u0259y\u0259n d\u00f6y\u00fcsl\u0259rd\u0259 h\u0259lak olmu\u015f \u015f\u0259hid babalar\u0131m\u0131z\u0131n min-min ruhu indi d\u0259 q\u0259dimd\u0259n b\u0259ri eyni yerd\u0259n boylanan Erm\u0259nistan, \u0130r\u0259van da\u011flar\u0131n\u0131n \u0259t\u0259kl\u0259rind\u0259 dola\u015fmaqdad\u0131r. Bunu hec kim inkar ed\u0259 bilm\u0259z ki, ot\u0259n d\u00f6vrl\u0259r h\u0259l\u0259 bir yana, Erm\u0259nistan Rusiyan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 daxil olanda \u0130r\u0259vanda t\u0259qri-b\u0259n on minlik \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisinin 7 min n\u0259f\u0259rind\u0259n \u00e7oxu az\u0259rbaycanl\u0131 olmu\u015fdur.<br \/>\n19-cu \u0259srin sonunda Erm\u0259nistan quberniyas\u0131 Qafqazda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n say\u0131 bax\u0131m\u0131ndan Bak\u0131 v\u0259 Yelizavetpol (G\u0259nc\u0259) quberniyalar\u0131ndan sonra \u00fcc\u00fcnc\u00fc yeri tutmu\u015fdur. Rusiya imperiyas\u0131nda birinci d\u0259f\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u0259halinin siyah\u0131ya al\u0131nmas\u0131na g\u00f6r\u0259 1897-ci ild\u0259 burada 313178 az\u0259rbaycanl\u0131 ya\u015fam\u015fd\u0131r. Burada az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259t t\u0259\u015fkil etdiyini s\u00fcbuta yetir\u0259n daha bir fakt, yaxud 1410-ci ild\u0259n 1828-ci il\u0259d\u0259k \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kiml\u0259r idar\u0259 etmi\u015fl\u0259r sual\u0131na kahin Hovhannes \u015eahxatunan\u0131n t\u0259rtib etdiyi a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 siyah\u0131 cavab verir:<br \/>\n1.\u018fmir S\u0259d 14-c\u00fc \u0259srin ax\u0131r\u0131 1410<br \/>\n2.Pir H\u00fcseyn-\u018fmir S\u0259din o\u011flu 1410-cu ild\u0259n sonra<br \/>\n3.Pir Yaqub Pir H\u00fcseynin oglu 1420<br \/>\n4.\u018fbd\u00fcl-Pir H\u00fcseynin oglu 1430-cu ill\u0259rd\u0259<br \/>\n5.Uzun H\u0259s\u0259n 1471<br \/>\n6.Yaqub b\u0259y- Cahan \u015fah\u0131n \u0259mri il\u0259 1440<br \/>\n7.H\u0259s\u0259n \u018fli Qaraqoyunlu 1460-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n<br \/>\n8. H\u0259s\u0259nb\u0259y Bayandurun n\u0259v\u0259si 1475<br \/>\n9.Div Sultan Ruml\u0131 1515-ci ild\u0259n<br \/>\n10. H\u00fcseynxan Sultan 1550- ci il\u0259d\u0259k<br \/>\n11. \u015eahqulu Sultan Ustacl\u0131 1550-75 ill\u0259r<br \/>\n12.Lala pa\u015fa \u201cQara Mustafa\u201d adl\u0131 Sultan murad d\u00f6vr\u00fc 1577<br \/>\n13. Mahmudxan \u201ctoxmaq\u201d Xudav\u0259nd \u015fah d\u00f6vr\u00fc 1576-83<br \/>\n14. F\u0259rhad pa\u015fa (Sultan<br \/>\nMurad d\u00f6vr\u00fc) 1583<br \/>\n15.M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015e\u0259rif pa\u015fa<br \/>\n1604-c\u00fc il\u0259d\u0259k<br \/>\n16. \u018fmirquna Xan Qacar (\u015eah Abbas d\u00f6vr\u00fc) 1605-25<br \/>\n17. T\u0259hm\u0259zqulu. (\u018fmirqunan\u0131n o\u011flu) 1635<br \/>\n18.Murtuza pa\u015fa (Sultan Murad b\u0259y d\u00f6vr\u00fc) 1635<br \/>\n19. K\u0259lb\u0259li xan 1636-48<br \/>\n20. M\u0259mm\u0259dxan &#8220;Cagata K\u00f6t\u00fck\u201d 1639-48<br \/>\n21. Xosrov xan. 1648-52<br \/>\n22. M\u0259h\u0259m\u0259dqulu xan 1652- 56<br \/>\n23.N\u0259c\u0259fqulu xan 1656-1663<br \/>\n24. Abasqulu xan (\u018fmirqu-nan\u0131n o\u011flu) 1663-66<br \/>\n25.S\u0259fiqulu xan 1666-74<br \/>\n26.Sar\u0131xan b\u0259y- iki il \u0259v\u0259z edir- 1674-75<br \/>\n27. S\u0259fiqulu xan (T\u0259brizli R\u00fcst\u0259m xan\u0131n oglu) 1675-79<br \/>\n28. Zal xan 1679-88<br \/>\n29. Murtuzaqulu-(Nax\u00e7\u0131vanl\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259drza xan\u0131n o\u011flu) 1688- 91<br \/>\n30. M\u0259mm\u0259dqulu xan-1691-94<br \/>\n31. Z\u00f6hrab xan 1691<br \/>\n32. Mehr\u0259li xan 1709-19<br \/>\n33. Z\u00f6hr\u0259b xan -1700 -05, \u018fbd\u00fcl M\u0259h\u0259mm\u0259dxan &#8211; 1705-09<br \/>\n34. Mehr\u0259li xan -1709-19<br \/>\n35. Allahqulu xan &#8211; 1719-25<br \/>\n36. R\u0259c\u0259b pa\u015fa- 1725-28<br \/>\n37. \u0130brahim v\u0259 Mustafa pasa-lar -1728-34<br \/>\n38. \u018fI\u0130 pa\u015fa -1734<br \/>\n39.Hac\u0131 H\u00fcseyn pa\u015fa &#8211; \u018fli pa\u015fan\u0131n m\u00fcavini-1734<br \/>\n40.M\u0259mm\u0259dqulu xan- 1735- 36<br \/>\n41.Pirm\u0259h\u0259mm\u0259d xan-1736<br \/>\n42. X\u0259lil xan-1752-55<br \/>\n43. H\u0259s\u0259n\u0259li xan Qacar -1755- 62<br \/>\n44. H\u00fcseyn\u0259ii xan (H\u0259s\u0259n\u0259li xan\u0131n qarda\u015f\u0131) -1762-83<br \/>\n45. Qulam\u0259li xan-(Huseyn\u0259li xan\u0131n o\u011flu)- 1783-84<br \/>\n46. M\u0259h\u0259mm\u0259d xan (Qula-m\u0259li xan\u0131n qarda\u015f\u0131)- 1784-1805<br \/>\n47. Mehdiqulu xan-1805-06<br \/>\n48. M\u0259h\u0259mm\u0259d xan Mara\u011fal\u0131- 1806-07<br \/>\n49. H\u00fcseyn xan Qacar qarda\u015f\u0131 H\u0259s\u0259n xanla &#8211; 1807-1827<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SATQINLI\u011eIN ANATOM\u0130YASI Tariximizi n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox ara\u015fd\u0131r\u0131b t\u0259bli\u011f ed\u0259 bils\u0259k, onun bir o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck tarix\u0259 malik oldu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rik &#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;.Unutsaq unudular\u0131q Az\u0259rbaycan o\u011fullar\u0131, bu torpaqlar sizi g\u00f6zl\u0259yir S\u0259n yanmasan, m\u0259n yanmasam, z\u00fclm\u0259ti kim i\u015f\u0131qland\u0131rar? ( N. Hikm\u0259t) Xank\u0259ndi \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a01923-1991 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0La\u00e7\u0131n \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[20],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7060"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7060"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7060\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7060"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7060"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7060"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}