{"id":6855,"date":"2017-07-10T10:11:36","date_gmt":"2017-07-10T07:11:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=6855"},"modified":"2017-07-10T10:11:36","modified_gmt":"2017-07-10T07:11:36","slug":"az%c9%99rbaycan-xalq-cumhuriyy%c9%99tinin-100-illiyi-qarsisinda-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=6855","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin 100 illiyi qar\u015f\u0131s\u0131nda"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130ST\u0130QLAL M\u00dcCAH\u0130DL\u018fR\u0130N\u0130N XAT\u0130R\u018fS\u0130 Q\u018fLB\u0130M\u0130ZD\u018f YA\u015eAYIR<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-6856 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/Azeriflag-300x280.jpg\" alt=\"Azeriflag\" width=\"159\" height=\"148\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/Azeriflag-300x280.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/Azeriflag.jpg 381w\" sizes=\"(max-width: 159px) 100vw, 159px\" \/>1918-ci ilin may\u0131ndan 1920-ci ilin aprelin\u0259 q\u0259d\u0259rki tarixi d\u00f6vr Az\u0259rbaycan tarixinin \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n birini t\u0259\u015fkil edir. Bu d\u00f6vr bizim istiqlal tariximizdir. M\u0259hz 99 il \u00f6nc\u0259 M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 bir qrup Az\u0259rbaycan ziyal\u0131lar\u0131 yoxdan bir d\u00f6vl\u0259t qurdular. \u015e\u0259rqd\u0259 v\u0259 m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda ilk demokratik bir d\u00f6vl\u0259t.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin istiqlaliyy\u0259tini ilk olaraq 1918-ci il 4 iyun Batumi m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 tan\u0131d\u0131. 1918-ci il 16 iyunda AXC Tiflisd\u0259n G\u0259nc\u0259y\u0259, sentyabr\u0131n 15-17-d\u0259 is\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259n Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7d\u00fc. AXC-in s\u00fcqutuna q\u0259d\u0259r d\u0259 bundan sonra Bak\u0131da f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdi. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015fu parlamentli resbublika idi. AXC-nin d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu sah\u0259sind\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n biri 1918-ci il 27 iyunda Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili elan edilm\u0259si oldu.<br \/>\n1918-ci il noyabr\u0131n 9-da M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 deyils\u0259, t\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, m\u00fcasir Avropa demokratiyas\u0131n\u0131 v\u0259 m\u00fcs\u0259lman sivilizasiyas\u0131n\u0131 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdir\u0259n \u00fc\u00e7r\u0259ngli, ayl\u0131-ulduzlu bayraq r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 kimi q\u0259bul edildi. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 ordu quruculu\u011funa ba\u015fland\u0131.<!--more--><br \/>\n1918-ci il dekabr\u0131n 7-d\u0259 \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovun s\u0259drliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan parlamenti \u00f6z i\u015fin\u0259 ba\u015flad\u0131. M\u00f6vcud oldu\u011fu m\u00fcdd\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan parlamenti 145 iclas ke\u00e7irmi\u015f, 200-d\u0259n \u00e7ox qanunu m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fdir.<br \/>\nAXC f\u0259aliyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 diplomatik \u0259laq\u0259l\u0259r qurmu\u015fdur. Xarici siyas\u0259tin \u0259n b\u00f6y\u00fck u\u011furlar\u0131ndan biri is\u0259 Paris s\u00fclh konfrans\u0131nda Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin Az\u0259rbaycan\u0131n istiqlaliyy\u0259tinin de-fakto tan\u0131nmas\u0131na nail olunmas\u0131 oldu. Bel\u0259likl\u0259 g\u0259nc d\u00f6vl\u0259ti beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 tan\u0131d\u0131lar v\u0259 q\u0259bul etdil\u0259r. Lakin siyasi hadis\u0259l\u0259rin sonrak\u0131 gedi\u015fi v\u0259ziyy\u0259ti k\u00f6k\u00fcnd\u0259n d\u0259yi\u015fdi. Bir siyasi rejimin dig\u0259ri il\u0259 \u0259v\u0259z edildiyi Rusiya d\u00f6vl\u0259ti t\u0259bii ki, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi il\u0259 bar\u0131\u015fa bilm\u0259zdi. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 1920-ci ilin aprelind\u0259 Sovet Rusiyas\u0131na m\u0259xsus XI Ordu Bak\u0131ya gir\u0259r\u0259k AXC-nin siyasi istiqlaliyy\u0259tin\u0259 son qoydu. 1918-cil ild\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n \u0259sar\u0259tind\u0259n xilas olan Az\u0259rbaycan xalq\u0131 1920-ci ild\u0259 Sovet Rusiyas\u0131n\u0131n yenid\u0259n \u0259sar\u0259ti alt\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fc v\u0259 71 illik yeni m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik d\u00f6vr\u00fc ba\u015flad\u0131<br \/>\nXalq\u0131m\u0131za istiqlal\u0131 dad\u0131zd\u0131ran o b\u00f6y\u00fck istiqlal m\u00fccahidl\u0259rinin xatir\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259lbind\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 ya\u015fay\u0131r v\u0259 d\u00f6vl\u0259timiz t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyev 2017-ci il may\u0131n 16-da 2018-ci il may\u0131n 28-d\u0259 AXC-nin yaranmas\u0131n\u0131n 100 illiyinin d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qeyd olunmas\u0131 haqq\u0131nda f\u0259rman imzalam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>R\u00fchan\u0259 Mirz\u0259yeva,<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Hac\u0131q\u0259rv\u0259nd k\u0259nd tam orta m\u0259kt\u0259bind\u0259 tarix m\u00fc\u0259llimi<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ST\u0130QLAL M\u00dcCAH\u0130DL\u018fR\u0130N\u0130N XAT\u0130R\u018fS\u0130 Q\u018fLB\u0130M\u0130ZD\u018f YA\u015eAYIR 1918-ci ilin may\u0131ndan 1920-ci ilin aprelin\u0259 q\u0259d\u0259rki tarixi d\u00f6vr Az\u0259rbaycan tarixinin \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n birini t\u0259\u015fkil edir. Bu d\u00f6vr bizim istiqlal tariximizdir. M\u0259hz 99 il \u00f6nc\u0259 M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 bir qrup Az\u0259rbaycan ziyal\u0131lar\u0131 yoxdan bir d\u00f6vl\u0259t qurdular. \u015e\u0259rqd\u0259 v\u0259 m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda ilk demokratik bir d\u00f6vl\u0259t. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin istiqlaliyy\u0259tini ilk olaraq [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[20],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6855"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6855"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6855\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6855"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}