{"id":4781,"date":"2016-11-08T12:31:30","date_gmt":"2016-11-08T09:31:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=4781"},"modified":"2016-11-08T12:31:30","modified_gmt":"2016-11-08T09:31:30","slug":"m%c9%99kt%c9%99b-laboratoriyalarinda-yangin-t%c9%99hluk%c9%99sizliyi-t%c9%99dbirl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=4781","title":{"rendered":"M\u018fKT\u018fB LABORATOR\u0130YALARINDA YAN\u011eIN T\u018fHL\u00dcK\u018fS\u0130ZL\u0130Y\u0130 T\u018fDB\u0130RL\u018fR\u0130"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-4782 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/emblem-1.jpg\" alt=\"emblem\" width=\"117\" height=\"119\" \/>M\u0259kt\u0259b laboratoriyalar\u0131nda t\u0259yinat\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq yan\u011f\u0131n v\u0259 partlay\u0131\u015f x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri olan m\u00fcxt\u0259lif kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin, reaktivl\u0259rin i\u015fl\u0259dilm\u0259si, saxlanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015fagirdl\u0259r yan\u011f\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi qaydalar\u0131n\u0131 bilm\u0259li, onlara \u0259m\u0259l etm\u0259lidirl\u0259r. Laboratoriyalarda istifad\u0259 olunan kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin, reaktivl\u0259rin \u00e7oxu yan\u011f\u0131n v\u0259 partlay\u0131\u015f t\u0259hl\u00fck\u0259li x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir.<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-4783 alignright\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/00-1.jpg\" alt=\"00\" width=\"163\" height=\"105\" \/> M\u0259s\u0259l\u0259n; bel\u0259 madd\u0259l\u0259r\u0259 anilini, azot-2 oksidi, bariumperoksidi v\u0259 s. g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Bel\u0259 madd\u0259l\u0259rin, reaktivl\u0259rin i\u015fl\u0259dilm\u0259si v\u0259 saxlanmas\u0131 vaxt\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Yan\u011f\u0131n vaxt\u0131 is\u0259 onlar\u0131 kimy\u0259vi v\u0259 mexaniki hava k\u00f6p\u00fckl\u0259ri, \u00e7il\u0259n\u0259n su, su buxar\u0131 v\u0259 t\u0259sirsiz qazlarla s\u00f6nd\u00fcrm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Madd\u0259l\u0259rin v\u0259 materiallar\u0131n birg\u0259 saxlanma qaydalar\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnki onlara \u0259m\u0259l etm\u0259dikd\u0259 yan\u011f\u0131n v\u0259 partlay\u0131\u015f yaranar. Reaktivl\u0259r v\u0259 ba\u015fqa madd\u0259l\u0259rin birg\u0259 saxlanmas\u0131 istilik y\u0131\u011f\u0131m\u0131na v\u0259 \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 al\u0131\u015fmaya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar m\u00fcvafiq yerl\u0259rd\u0259 yanmayan \u015fkaflarda saxlanmal\u0131d\u0131r. Oksidl\u0259\u015fdiricil\u0259ri (bertole duzunu, barium perxlorat\u0131, ammonyak\u0131, natrium-nitrat\u0131 v\u0259 s.) \u015f\u00fc\u015f\u0259, m\u00f6hk\u0259m t\u0131xacl\u0131 bankalarda v\u0259 ya plastik madd\u0259d\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f qablarda saxlamaq laz\u0131md\u0131r. Bu reaktivl\u0259r \u015fkaf\u0131n yuxar\u0131 r\u0259fin\u0259 ayr\u0131ca qoyulmal\u0131d\u0131r.<!--more--> Qat\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f mineral tur\u015fular\u0131 3 litrd\u0259n \u00e7ox olmayan kip t\u0131xacl\u0131 bankalarda saxlama\u011fa icaz\u0259 verilir. Brom v\u0259 xrom anhidridini x\u00fcsusi metal v\u0259 ya \u00e7ini qablarda yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f \u015f\u00fc\u015f\u0259 qablarda saxlamaq laz\u0131md\u0131r. Natrium v\u0259 barium peroksidl\u0259rin kip t\u0131xacl\u0131 \u015f\u00fc\u015f\u0259 bankalarda saxlama\u011fa icaz\u0259 verilir. Bankalar\u0131 metal qablarda yerl\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, \u015f\u00fc\u015f\u0259 qablar\u0131n silk\u0259l\u0259nm\u0259si vaxt\u0131 madd\u0259l\u0259rin t\u00f6k\u00fclm\u0259sin\u0259 yol verilm\u0259sin. Bu madd\u0259l\u0259ri oksidl\u0259r olan \u015fkafda eyni r\u0259fd\u0259 yerl\u0259\u015fdirm\u0259k olar. Bu r\u0259fd\u0259 h\u0259r hans\u0131 ba\u015fqa madd\u0259l\u0259rin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 yol verilmir. Q\u0131rm\u0131z\u0131 fosforu kip qapaqla ba\u011flanm\u0131\u015f \u015f\u00fc\u015f\u0259 v\u0259 ya metal bankalarda saxlamaq olar. M\u0259kt\u0259b kimya laboratoriyalar\u0131nda v\u0259 anbarlarda reaktivl\u0259ri q\u0131f\u0131lla ba\u011flanan \u015fkaflarda saxlamal\u0131, a\u00e7arlar is\u0259 m\u00fc\u0259llim v\u0259 ya laborantda olmal\u0131d\u0131r. Tezal\u0131\u015fan v\u0259 yanar madd\u0259l\u0259ri (benzin, benzol, efir, aseton, toluol, nitroloklar, neft, kerosin, spirt v\u0259 s.) 3 kq-dan \u00e7ox olmayaraq yaln\u0131z q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 cihazlardan uzaqda olan metal qutuda saxlama\u011fa icaz\u0259 verilir. Fizika v\u0259 kimya laboratoriyalar\u0131nda \u015fagirdl\u0259rin reaktivl\u0259rl\u0259, elektrik v\u0259 ba\u015fqa cihazlarla i\u015fl\u0259m\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259llimin v\u0259 ya laborant\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 n\u0259zar\u0259ti olmadan qada\u011fand\u0131r. Laboratoriya i\u015fl\u0259ri icra edil\u0259n zaman \u015fagirdl\u0259r \u0259vv\u0259lc\u0259 yan\u011f\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131rlar. Reaktivl\u0259r olan bankalar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 onlar\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259kil\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumat ver\u0259n etiket yap\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Qabda m\u00fcvafiq yaz\u0131s\u0131 olmayan madd\u0259d\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k olmaz! Ke\u00e7idl\u0259r, \u00e7\u0131x\u0131\u015flar v\u0259 yan\u011f\u0131ns\u00f6nd\u00fcrm\u0259 vasit\u0259l\u0259ri yerl\u0259\u015f\u0259n yer\u0259 ged\u0259n yol a\u00e7\u0131q olmal\u0131d\u0131r. Ya\u011fl\u0131 \u0259skil\u0259r qapaql\u0131 metal qablarda saxlanmal\u0131d\u0131r. Masa v\u0259 dig\u0259r mebell\u0259ri tezal\u0131\u015fan mayel\u0259rl\u0259 silm\u0259k v\u0259 yumaq olmaz! Elektrik q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 cihazlar\u0131 yanmayan altl\u0131ql\u0131 daya\u011fa b\u0259rkidilib istifad\u0259 edilm\u0259lidir. Tezal\u0131\u015fan mayel\u0259rin saxlanmas\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r axma, asan buxarlanma v\u0259 al\u0131\u015fma qabiliyy\u0259tl\u0259ridir. \u018fg\u0259r asan al\u0131\u015fan mayel\u0259rin bir g\u00fcnl\u00fck ehtiyac\u0131 0,5 litrd\u0259n \u00e7oxdursa onlar\u0131 h\u0259min \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc qablarda g\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcalar\u0131ndan v\u0259 q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 cihazlardan uzaqda yerl\u0259\u015f\u0259n \u015fkaflarda v\u0259 ya yanmayan materialdan haz\u0131rlanm\u0131\u015f kip qapaql\u0131 qutularda saxlamaq olar. Laboratoriyalarda bir g\u00fcnd\u0259n art\u0131q saxlanmas\u0131 laz\u0131m olan tezal\u0131\u015fan v\u0259 yanar mayel\u0259ri x\u00fcsusi anbarda yerl\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bel\u0259 mayel\u0259ri nazik divarl\u0131 \u015f\u00fc\u015f\u0259 qabda, oksidl\u0259\u015fdirici v\u0259 a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 madd\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 saxlamaq qada\u011fand\u0131r! Tezal\u0131\u015fan mayel\u0259rl\u0259 i\u015f zaman\u0131 qaz oldu\u011fundan, a\u00e7\u0131q elektrik q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 cihazlardan, kibrit, siqaret, a\u00e7\u0131q alovdan istifad\u0259 etm\u0259k olmaz. Tezal\u0131\u015fan mayel\u0259rin q\u0131zd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyi zaman\u0131 saz v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan qapal\u0131 elektrik q\u0131zd\u0131r\u0131c\u0131 cihazlardan istifad\u0259 edilm\u0259lidir. Laboratoriyalarda yan\u011f\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n zaman m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r tez b\u00fct\u00fcn partlay\u0131\u015f v\u0259 yan\u011f\u0131n xass\u0259li madd\u0259l\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259siz m\u0259kana da\u015f\u0131nmal\u0131 v\u0259 ventilyasiya s\u00f6nd\u00fcr\u00fclm\u0259lidir. D\u0259rhal yan\u011f\u0131ndan m\u00fchafiz\u0259 hiss\u0259sin\u0259 x\u0259b\u0259r verm\u0259li v\u0259 \u0259ld\u0259 olan vasit\u0259l\u0259rl\u0259 yan\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>F\u00f6vq\u0259lad\u0259 Hallar<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong> Nazirliyinin Qaraba\u011f <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Regional M\u0259rk\u0259zi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259kt\u0259b laboratoriyalar\u0131nda t\u0259yinat\u0131ndan as\u0131l\u0131 olaraq yan\u011f\u0131n v\u0259 partlay\u0131\u015f x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri olan m\u00fcxt\u0259lif kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin, reaktivl\u0259rin i\u015fl\u0259dilm\u0259si, saxlanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015fagirdl\u0259r yan\u011f\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi qaydalar\u0131n\u0131 bilm\u0259li, onlara \u0259m\u0259l etm\u0259lidirl\u0259r. Laboratoriyalarda istifad\u0259 olunan kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin, reaktivl\u0259rin \u00e7oxu yan\u011f\u0131n v\u0259 partlay\u0131\u015f t\u0259hl\u00fck\u0259li x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir. M\u0259s\u0259l\u0259n; bel\u0259 madd\u0259l\u0259r\u0259 anilini, azot-2 oksidi, bariumperoksidi v\u0259 s. g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Bel\u0259 madd\u0259l\u0259rin, reaktivl\u0259rin i\u015fl\u0259dilm\u0259si v\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[15],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4781"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4781"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4781\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}