{"id":4720,"date":"2016-10-29T10:46:52","date_gmt":"2016-10-29T07:46:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=4720"},"modified":"2016-10-29T10:46:52","modified_gmt":"2016-10-29T07:46:52","slug":"q%c9%99biristanliq-qargalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=4720","title":{"rendered":"\u201cQ\u018fB\u0130R\u0130STANLIQ QAR\u011eALARI\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-4721 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/04-4-300x214.jpg\" alt=\"04\" width=\"157\" height=\"112\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/04-4-300x214.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/04-4-768x548.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/04-4-1024x730.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/04-4.jpg 1500w\" sizes=\"(max-width: 157px) 100vw, 157px\" \/>\u201cQuran t\u0259fsiri islam al\u0259mind\u0259 \u0259n \u00e7\u0259tin elm hesab olunur. T\u0259fsir\u0259 yaln\u0131z elmd\u0259 m\u00fcct\u0259hidlik m\u0259rt\u0259b\u0259sin\u0259 yeti\u015f\u0259n alim c\u00fcr\u0259t ed\u0259 bil\u0259r. Qurani-k\u0259rimi t\u0259fsir etm\u0259y\u0259 giri\u015f\u0259n m\u00fcct\u0259hid iyirmi ana (\u0259sas) elmi v\u0259 ondan ayr\u0131lan altm\u0131\u015f qolu m\u00fck\u0259mm\u0259l bilm\u0259lidir ki, bunlar\u0131n da m\u0259cmuu s\u0259ks\u0259n elm t\u0259\u015fkil edir. H\u0259min elml\u0259r\u0259 d\u0259rind\u0259n yiy\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsin etdiyi Quran t\u0259fsiri yar\u0131m\u00e7\u0131q, naqisdir ki, bu da b\u00f6y\u00fck g\u00fcnah say\u0131l\u0131r\u201d.<\/strong><br \/>\n<strong> Qurani-K\u0259rimin t\u0259rc\u00fcm\u0259sin\u0259 <\/strong><br \/>\n<strong> yaz\u0131lm\u0131\u015f \u201c\u00d6n s\u00f6z\u201dd\u0259n<\/strong><br \/>\nBel\u0259 fikirl\u0259ri oxuyanda adam Quran\u0131n n\u0259inki sur\u0259l\u0259rind\u0259n, h\u0259tta ay\u0259l\u0259rind\u0259n bel\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa c\u00fcr\u0259t el\u0259mir, qorxur. \u00c7\u00fcnki adi bir yanl\u0131\u015fl\u0131q b\u00f6y\u00fck g\u00fcnahlara yol a\u00e7a bil\u0259r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 C\u0259h\u0259nn\u0259min \u0259zablar\u0131na d\u00fc\u00e7ar olarsan. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ya bildiyini dan\u0131\u015f, ya da dinm\u0259.<br \/>\nAmma bizim b\u0259zi \u201cmollalar\u201d \u00f6zl\u0259rini m\u00fcct\u0259hidl\u0259rd\u0259n d\u0259 savadl\u0131 bilir v\u0259 pulun x\u0259trin\u0259 o d\u00fcnyan\u0131n z\u00fcl\u00fcm-zill\u0259tini bu d\u00fcnyada qazanm\u0131\u015f olurlar. \u018fr\u0259b \u0259lifbas\u0131n\u0131 h\u0131qq\u0131na-h\u0131qq\u0131na, zorla, birt\u0259h\u0259r, alayar\u0131m\u00e7\u0131q \u00f6yr\u0259ndikd\u0259n sonra ba\u015flar\u0131na bir f\u0259s qoyub, q\u0259fild\u0259n olurlar \u201cmolla\u201d. Halbuki d\u00fcn\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r \u201calka\u015fl\u0131q\u201d el\u0259yir, qumar oynay\u0131r, bir s\u00f6zl\u0259, y\u00fcz hoqqadan \u00e7\u0131xan bu yaramaz islam al\u0259mind\u0259n bix\u0259b\u0259r ola-ola, \u00f6z\u00fcn\u00fc c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u201cdin adam\u0131\u201d kimi s\u0131r\u0131ma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<br \/>\nT\u0259rt\u0259rd\u0259 d\u0259 bel\u0259 \u201cmollalar\u201d var. He\u00e7 bir dini t\u0259hsil almayan, a\u011f\u0131zdan-a\u011f\u0131za e\u015fitdikl\u0259rini \u00f6z\u00fc bildiyi kimi \u0259zb\u0259rl\u0259y\u0259n, \u0259r\u0259b s\u00f6zl\u0259rini h\u00f6cc\u0259l\u0259y\u0259-h\u00f6cc\u0259l\u0259y\u0259 oxuyan, islam dininin elmi \u0259saslar\u0131na nab\u0259l\u0259d olan, h\u0259r Quran k\u0259lm\u0259sini q\u0259l\u0259tl\u0259 t\u0259l\u0259ff\u00fcz ed\u0259n bel\u0259 \u201cdin xadiml\u0259ri\u201d \u00e7ox yerd\u0259 \u0259sil mollalar\u0131n ad\u0131na l\u0259k\u0259 g\u0259tirirl\u0259r.<!--more--><br \/>\nAtalar deyib ki, utanmasan, oynama\u011fa n\u0259 var? Bel\u0259 adamlar utanc hissi n\u0259dir, bilm\u0259zl\u0259r, n\u0259 Allahdan qorxarlar, n\u0259 b\u0259nd\u0259l\u0259rd\u0259n, n\u0259 \u00f6zl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t ed\u0259rl\u0259r, n\u0259 d\u0259 \u00f6l\u00fc sahibl\u0259rin\u0259. Bel\u0259l\u0259rind\u0259n is\u0259 n\u0259 pis \u0259m\u0259l des\u0259n, \u00e7\u0131xar. \u0130nsan\u0131n \u00fcz\u00fcnd\u0259 ab\u0131r-h\u0259ya yax\u015f\u0131 \u015feydir.<br \/>\n<strong>\u018fhvalat: Bir ki\u015fi o\u011flunu a\u015f\u0131\u011f\u0131n yan\u0131na g\u0259tirib deyir:<\/strong><br \/>\n<strong>\u2013\u2013Bu u\u015fa\u011f\u0131 \u015f\u0259yirdliy\u0259 g\u00f6t\u00fcr. \u0130st\u0259yir\u0259m o, a\u015f\u0131q olsun.<\/strong><br \/>\n<strong>A\u015f\u0131q u\u015fa\u011f\u0131 yoxlamadan ke\u00e7irib deyir ki, bu, \u00e7ox utancaqd\u0131r, a\u015f\u0131q g\u0259r\u0259k h\u0259yas\u0131z ola. Apar bunu bir az s\u0131rt\u0131lt, sonra g\u0259tir.<\/strong><br \/>\n<strong>Ki\u015fi u\u015fa\u011f\u0131 \u00f6z\u00fc il\u0259 qaytar\u0131b apar\u0131r. Bir ne\u00e7\u0259 aydan sonra yen\u0259 g\u0259lirl\u0259r a\u015f\u0131\u011f\u0131n yan\u0131na. A\u015f\u0131q u\u015fa\u011f\u0131 t\u0259z\u0259d\u0259n yoxlay\u0131r v\u0259 deyir: <\/strong><br \/>\n<strong>\u2013\u2013Pahooo! S\u0259n bu u\u015fa\u011f\u0131 h\u0259ddind\u0259n \u00e7ox s\u0131rt\u0131ltm\u0131san! \u0130ndi bundan a\u015f\u0131q yox, yax\u015f\u0131 bir molla olar.<\/strong><br \/>\nYuxar\u0131da s\u00f6hb\u0259t a\u00e7d\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u201cmollalar\u201d a\u015f\u0131\u011f\u0131n dediyi o \u201cmolla\u201dlardand\u0131r.<br \/>\n\u201cQara bayram\u201d dediyimiz g\u00fcnl\u0259rd\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015f adamlar\u0131n qohum-\u0259qrabas\u0131 onlar\u0131n q\u0259birl\u0259ri \u00fcst\u00fcnd\u0259 ruhlar\u0131na dua oxutma\u011f\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 borc bilirl\u0259r. R\u0259hm\u0259t\u0259 ged\u0259nl\u0259r\u0259 Quran sur\u0259l\u0259ri oxumaq \u00fc\u00e7\u00fcn molla axtar\u0131b tapmaq laz\u0131m g\u0259lir.<br \/>\n\u201cQara bayram\u201d g\u00fcnl\u0259ri T\u0259rt\u0259rin q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131 \u201cmolla\u201d v\u0259 dil\u0259n\u00e7il\u0259rl\u0259 do-lu olur.<br \/>\nBir d\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u0259n \u00f6mr\u00fcnd\u0259 mollal\u0131q etm\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259 papaqlar\u0131n\u0131 qoltuqlar\u0131na vurub, g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcl\u0259r q\u0259biristanl\u0131qlara. \u00c7\u00fcnki \u00f6l\u00fc sahibl\u0259ri Quran sur\u0259sini oxuyan mollan\u0131n cibin\u0259 el\u0259 oradaca 3-d\u0259n, 5-d\u0259n m\u00fctl\u0259q qoyurlar.<br \/>\nG\u00f6zl\u0259rimin \u015fahidiy\u0259m, puldan \u00f6tr\u00fc bu q\u0259brin \u00fcst\u00fcnd\u0259n o biri q\u0259brin \u00fcst\u00fcn\u0259 qa\u00e7an, Quran sur\u0259sini (h\u0259tta ay\u0259l\u0259ri d\u0259) alayar\u0131m\u00e7\u0131q oxuyub, \u00f6zl\u0259rini a\u011f\u0131r g\u00fcnaha bat\u0131ran bu \u201cq\u0259biristanl\u0131q qar\u011falar\u0131\u201d dinimiz\u0259 v\u0259 iman\u0131m\u0131za h\u00f6rm\u0259tsizlik g\u0259tirirl\u0259r. Qaran\u0259f\u0259s q\u0259birl\u0259rin aras\u0131nda ora-bura \u015f\u00fct\u00fcy\u0259n, g\u00f6zl\u0259ri buz \u00fcst\u00fcn\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f danan\u0131n g\u00f6zl\u0259rin\u0259 ox\u015fayan bu \u201cdin xadiml\u0259ri\u201d bel\u0259 anlarda n\u0259 q\u0259d\u0259r c\u0131l\u0131z, n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fcl\u00fcnc v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r r\u00fcsvay\u00e7\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u0259r!<br \/>\nBir d\u0259 bax\u0131rsan ki, bu g\u00fcn tan\u0131ya bilm\u0259diyin bir \u201cq\u0259biristanl\u0131q qar\u011fas\u0131\u201d d\u00fcn\u0259n bazarda kartof-so\u011fan sat\u0131rd\u0131. V\u0259 yaxud, bu g\u00fcn q\u0259birl\u0259rin \u00fcst\u00fcnd\u0259 \u201cdua oxuyan\u201d bu adam d\u00fcn\u0259n xaltura edirdi, saatsaz idi, televizor ustas\u0131yd\u0131, \u201cyeyib-i\u00e7\u0259n o\u011flan\u201d\u0131yd\u0131, bir s\u00f6zl\u0259, dind\u0259n ba\u015fqa h\u0259r i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olurdu. (Olurlar olsunlar. H\u0259r k\u0259s ail\u0259sin\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k qazanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Amma&#8230;). Bu g\u00fcn is\u0259 \u201cdindar\u201d olub. G\u00f6r\u00fcn kiml\u0259r bizim \u00f6l\u00fcl\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn Quran sur\u0259l\u0259ri oxuyurlar?!<br \/>\nBir aforizm var: \u201cO xalq xo\u015fb\u0259xtdir ki, h\u0259r k\u0259s \u00f6z bildiyi i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur\u201d. Bizd\u0259 is\u0259 bu, b\u0259z\u0259n t\u0259rsin\u0259 olur\u2013kim n\u0259yi bilmir, kim n\u0259yi bacarm\u0131r, gedib o i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur, \u201cq\u0259biristanl\u0131q qar\u011falar\u0131\u201d kimi.<br \/>\nT\u0259rt\u0259r rayon yeridir, ham\u0131 biri-birini tan\u0131y\u0131r. Bu yaz\u0131da ona g\u00f6r\u0259 ad \u00e7\u0259kmir\u0259m ki, onlar\u0131n da ail\u0259si, u\u015fa\u011f\u0131, qohum-\u0259qrabas\u0131 var, o mollac\u0131\u011fazlar\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 niy\u0259 bunlar utan\u0131b, x\u0259cal\u0259t \u00e7\u0259km\u0259lidirl\u0259r?! Amma g\u0259r\u0259k h\u0259min \u201cqar\u011falar\u201d\u0131n da \u00fczl\u0259rind\u0259 ab\u0131r-h\u0259ya olsun!<br \/>\nBunlar bir yana. H\u0259rd\u0259n e\u015fidirik ki, mollalar biri-biri il\u0259 tuta\u015f\u0131b. G\u00f6r\u0259s\u0259n niy\u0259? N\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259z mallar\u0131 var? (Adam\u0131n a\u011fl\u0131na qara-qura fikirl\u0259r g\u0259lir). Molla el adam\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Onun davran\u0131\u015f\u0131, dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, h\u0259yat t\u0259rzi, \u0259xlaq\u0131 insanlara n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir. Amma, bu, b\u0259z\u0259n bel\u0259 olmur.<br \/>\nT\u0259rt\u0259rd\u0259 bir \u201cmolla\u201d da var. Ham\u0131 onu yax\u015f\u0131 tan\u0131y\u0131r. Gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz i\u015fi-pe\u015f\u0259si danosbazl\u0131qdan ibar\u0259tdir. Hara qalm\u0131r ki, yazmas\u0131n. Axunddan yaz\u0131r, \u201cmolla\u201d yolda\u015flar\u0131ndan yaz\u0131r, onun-bunun qab\u0131r\u011fas\u0131na d\u00f6\u015f\u0259 ki, d\u00f6\u015f\u0259y\u0259s\u0259n! \u018friz\u0259l\u0259rin\u0259 cavab yazmaqdan yorulublar. Dey\u0259nd\u0259 ki, ay qa\u011fa, mollasan, get mollal\u0131\u011f\u0131n\u0131 el\u0259, daha bu yaz\u0131-pozu n\u0259y\u0259 g\u0259r\u0259kdir? El\u0259 bilirs\u0259n yazmaqla adam\u0131 axund qoyurlar? \u0130nciyir.<br \/>\nT\u0259rt\u0259rin \u201cmollalar\u0131\u201d biri-biril\u0259rinin ayaqlar\u0131ndan \u00e7\u0259km\u0259kd\u0259n bezmirl\u0259r. O, bunu pisl\u0259yir, bu , onu pisl\u0259yir. \u018fslind\u0259 is\u0259 el\u0259 h\u0259r ikisi pisdir.<br \/>\nDini radikalizmin v\u0259 ziyanl\u0131 dini c\u0259r\u0259yanlar\u0131n geni\u015fl\u0259ndiyi beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 h\u0259r bir din adam\u0131n\u0131n \u0259n vacib v\u0259zif\u0259-sind\u0259n biri d\u0259 odur ki, \u0259hali aras\u0131nda maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fi apars\u0131n, islam\u0131 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 geni\u015f t\u0259bli\u011f etsin, n\u0259inki biri-birin\u0259 t\u0259pik ats\u0131n. Mollalar h\u0259mi\u015f\u0259 geni\u015f auditoriyada, camaat aras\u0131nda, yas m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 olurlar. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn t\u0259bli\u011fat\u0131 h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259fs\u0259ldir.<br \/>\nT\u0259rt\u0259rd\u0259 d\u0259 ziyanl\u0131 dini c\u0259r\u0259yan\u0131\u2013vahabiliyi yayanlar v\u0259 bu c\u0259r\u0259yana qo\u015fulanlar var. Bizim \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259r \u015fey azadd\u0131r\u2013din azadl\u0131\u011f\u0131, dil azadl\u0131\u011f\u0131, s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, h\u0259r c\u00fcr azadl\u0131q m\u00f6vcuddur. M\u0259hz el\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131 tolerantl\u0131q m\u0259kan\u0131 kimi tan\u0131y\u0131r, multikulturalizmin Az\u0259rbaycan modelini q\u0259bul edirl\u0259r.<br \/>\nAzadl\u0131q is\u0259 \u201cn\u0259 bilirs\u0259n onu el\u0259\u201d dem\u0259k deyil. Y\u0259ni h\u0259r hans\u0131 dini c\u0259r\u0259yan c\u0259miyy\u0259t\u0259 ziyan vurursa, ona qar\u015f\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259, m\u00fcbariz\u0259 aparmaq laz\u0131md\u0131r. O c\u00fcml\u0259d\u0259n vahabiliy\u0259 qar\u015f\u0131. Bunu is\u0259 \u0259sas din adamlar\u0131 etm\u0259lidirl\u0259r. M\u00fcbariz\u0259 is\u0259 yaln\u0131z \u0259halinin maarifl\u0259ndirilm\u0259si yolundan ke\u00e7ir. Bizim \u201cmollalar\u201dsa biri-biri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r, gah yas yerinin \u00fcst\u00fcnd\u0259, gah h\u0259r hans\u0131 \u201cpostu\u201d tutmaq u\u011frunda dala\u015f\u0131rlar. Bel\u0259 \u201cmollalar\u201da h\u0259m m\u0259scidin axundu, h\u0259m d\u0259 \u0259laq\u0259dar v\u0259zif\u0259 sahibl\u0259ri ciddi v\u0259 s\u0259rt m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259lidirl\u0259r, qanunlar\u0131m\u0131z\u0131n icaz\u0259 verdiyi b\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r onlara qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Tofiq Yusif<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cQuran t\u0259fsiri islam al\u0259mind\u0259 \u0259n \u00e7\u0259tin elm hesab olunur. T\u0259fsir\u0259 yaln\u0131z elmd\u0259 m\u00fcct\u0259hidlik m\u0259rt\u0259b\u0259sin\u0259 yeti\u015f\u0259n alim c\u00fcr\u0259t ed\u0259 bil\u0259r. Qurani-k\u0259rimi t\u0259fsir etm\u0259y\u0259 giri\u015f\u0259n m\u00fcct\u0259hid iyirmi ana (\u0259sas) elmi v\u0259 ondan ayr\u0131lan altm\u0131\u015f qolu m\u00fck\u0259mm\u0259l bilm\u0259lidir ki, bunlar\u0131n da m\u0259cmuu s\u0259ks\u0259n elm t\u0259\u015fkil edir. H\u0259min elml\u0259r\u0259 d\u0259rind\u0259n yiy\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsin etdiyi Quran t\u0259fsiri yar\u0131m\u00e7\u0131q, naqisdir ki, bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[32],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4720"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4720"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4720\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}