{"id":4327,"date":"2016-09-07T11:02:20","date_gmt":"2016-09-07T08:02:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=4327"},"modified":"2016-09-07T11:04:17","modified_gmt":"2016-09-07T08:04:17","slug":"2016-ci-il-multikulturalizm-ilidir-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=4327","title":{"rendered":"2016-c\u0131 il \u201cMULT\u0130KULTURAL\u0130ZM \u0130L\u0130\u201dD\u0130R"},"content":{"rendered":"<p><strong>MULT\u0130KULTURAL\u0130ZM HAQQINDA F\u0130K\u0130RL\u018fR\u0130M, YAXUD MAKS\u0130M QORK\u0130N\u0130N \u201cDANKO HAQQINDA \u018fFSAN\u018f\u201dS\u0130<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-4328 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/428317_447778-300x248.jpg\" alt=\"428317_447778\" width=\"167\" height=\"138\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/428317_447778-300x248.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/428317_447778.jpg 364w\" sizes=\"(max-width: 167px) 100vw, 167px\" \/>Rus m\u00fct\u0259f\u0259kkir yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Maksim Qorkinin romantik bir hekay\u0259si var: \u201cDanko haqq\u0131nda \u0259fsan\u0259\u201d. \u018fs\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, \u00f6z yurdunda sa\u011flam v\u0259 firavan ya\u015fayan xo\u015fb\u0259xt bir tayfa vard\u0131. Bir g\u00fcn daha g\u00fccl\u00fc bir tayfa onlara h\u00fccum \u00e7\u0259kdi, onlar\u0131 g\u00fcn\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131 bel\u0259 g\u00f6rm\u0259y\u0259n z\u00fclm\u0259t bir yer\u0259 qovdu, do\u011fma yurd-yuvalar\u0131ndan did\u0259rgin sald\u0131. Torpa\u011f\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r is\u0259 xo\u015fb\u0259xt ola bilm\u0259zl\u0259r. Sar\u0131 b\u00fclb\u00fcl haqq\u0131nda deyimd\u0259 oldu\u011fu kimi: Sar\u0131 b\u00fclb\u00fcl\u0259 \u015fah saray\u0131nda q\u0131z\u0131ldan q\u0259f\u0259s d\u00fcz\u0259ltmi\u015fdil\u0259r. Lakin o oxumur, el\u0259 hey g\u00f6z ya\u015f\u0131 t\u00f6k\u00fcr, ahu-zar edirdi. \u015eah b\u00fclb\u00fcl\u00fc q\u0259f\u0259sd\u0259n buraxd\u0131rd\u0131 v\u0259 onu izl\u0259m\u0259yi \u0259mr etdi. B\u00fclb\u00fcl u\u00e7ub gedib boz bir biyabanda qaratikan koluna qondu. \u201cOxqay, v\u0259t\u0259n\u0259 g\u0259ldim, imana g\u0259ldim\u201d, \u2013 dedi v\u0259 c\u0259h-c\u0259h vurma\u011fa ba\u015flad\u0131.<br \/>\nYaxud bizim m\u0259\u015fhur xalq bayat\u0131s\u0131nda deyildiyi kimi:<br \/>\n<em><strong>\u018fzizim, v\u0259t\u0259n yax\u015f\u0131,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Geym\u0259y\u0259 k\u0259tan yax\u015f\u0131.<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>G\u0259zm\u0259y\u0259 q\u0259rib \u00f6lk\u0259,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u00d6lm\u0259y\u0259 v\u0259t\u0259n yax\u015f\u0131.<\/strong><\/em><br \/>\nM\u0259n, ke\u00e7mi\u015f DQMV-nin A\u011fd\u0259r\u0259 rayonunun Umudlu k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fam. K\u0259ndimiz erm\u0259nil\u0259rin \u0259hat\u0259-sind\u0259 yerl\u0259\u015firdi. Biz, az\u0259rbaycanl\u0131lar, rayonda azl\u0131q t\u0259\u015fkil edirdik, rayon r\u0259hb\u0259rliyind\u0259 yaln\u0131z partiya v\u0259 komsomol komit\u0259l\u0259rinin ikinci katibl\u0259ri il\u0259 t\u0259msil olunurduq.<br \/>\n1992-ci ilin fevral\u0131nda uzunm\u00fcdd\u0259tli blokadadan sonra k\u0259ndimiz i\u015f\u011fal olundu. Biz did\u0259rgin d\u00fc\u015fd\u00fck&#8230;<br \/>\nEl\u0259 bil Qorkinin hekay\u0259sini ya\u015fay\u0131rd\u0131q. D\u00fcn\u0259n bir tayfan\u0131n dig\u0259rin\u0259 etdiyini bu g\u00fcn bir mill\u0259t dig\u0259rin\u0259 etdi. <!--more-->B\u0259s b\u0259\u015f\u0259rin evolyusiyas\u0131, sivilizasiyas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 t\u0259r\u0259qqisi harda qald\u0131&#8230; Bu \u201ct\u0259r\u0259qqiy\u0259mi\u201d nail oldu b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t XX \u0259srin son onilliyind\u0259 v\u0259 n\u0259hay\u0259t, XXI \u0259srd\u0259, hans\u0131 ki m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131 od-alov i\u00e7\u0259risind\u0259dir (d\u00fcn\u0259n biz\u0259 ya\u015fam, firavanl\u0131q g\u0259tir\u0259n od bu g\u00fcn at\u0259\u015f \u015f\u0259klind\u0259 ba\u015f\u0131m\u0131za ya\u011f\u0131r. \u0130ncim\u0259zmi bizd\u0259n Prometey?!). M\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259ri viran\u0259y\u0259 \u00e7evrilir, dinc \u0259hali q\u0131r\u0131l\u0131r, m\u0259d\u0259ni Avropa is\u0259 qa\u00e7q\u0131n dal\u011fas\u0131na bel\u0259 d\u00f6zm\u00fcr, s\u0259rh\u0259dl\u0259rini ba\u011flay\u0131r, haray salaraq multikulturalizmin Avropada iflasa u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan edir.<br \/>\nBir did\u0259rgin olaraq h\u0259r gec\u0259 yuxular\u0131mda k\u0259ndimizi g\u00f6r\u00fcr\u0259m. S\u0259h\u0259r is\u0259 m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcm\u00fcd\u0259rkl\u0259 ba\u015flay\u0131r: M\u0259n haradayam? Niy\u0259 buradayam?<br \/>\nCavab is\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7ox g\u00f6zl\u0259tmir: S\u0259n did\u0259rgins\u0259n, \u00f6z yurdunda-yuvanda deyils\u0259n.<br \/>\nH\u0259r g\u00fcn\u00fc bel\u0259 ba\u015flamaq el\u0259 d\u0259 asan v\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil.<br \/>\n\u00c7ox d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m bu bar\u0259d\u0259: niy\u0259 b\u0259\u015f\u0259r \u201cinsan insana dost, yolda\u015f v\u0259 qarda\u015fd\u0131r\u201d prinsipind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k; h\u0259r c\u00fcr kin \u2013 k\u00fcdur\u0259t\u0259, nifr\u0259t\u0259, m\u00fcharib\u0259l\u0259r\u0259, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 insan ad\u0131na yara\u015fmayan b\u00fct\u00fcn antipatiyalara son qoyaraq, yaln\u0131z ehtiyaca, x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259, t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apararaq, d\u00fcnya xalqlar\u0131n\u0131n dinc, firavan, xo\u015f-b\u0259xt ya\u015fayacaqlar\u0131, formaca milli, m\u0259zmunca humanist olan bir sivilizasiya formala\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131r.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn s\u0259mavi dinl\u0259rin k\u00f6kl\u0259ri eynidir v\u0259 bu dinl\u0259r insanlar\u0131 d\u00fczl\u00fcy\u0259, haqqa, \u0259dal\u0259t\u0259, insafa, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r, n\u0259inki qar\u015f\u0131durmalara.<br \/>\nBu bax\u0131mdan \u00f6z xalq\u0131mla f\u0259xr edir\u0259m. \u018fsrl\u0259r boyu Az\u0259rbaycanda m\u00fcxt\u0259lif xalqlar\u0131n, dinl\u0259rin, m\u0259zh\u0259bl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u0259min-arxay\u0131nl\u0131qla ya\u015fay\u0131blar v\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. Ana Torpaq bizim ham\u0131m\u0131z\u0131n anam\u0131zd\u0131rsa, ham\u0131m\u0131za \u00f6z qoynunda s\u0259xav\u0259tl\u0259 yer verirs\u0259, onda biz niy\u0259 bir Anan\u0131n \u00f6vladlar\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259y\u0259k? V\u0259 tolerantl\u0131q, multikulturalizm m\u0259nim xalq\u0131mda oldu\u011fu kimi niy\u0259 ba\u015fqa xalqlar\u0131n da ya\u015fam prinsipin\u0259 v\u0259 t\u0259rzin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin? Niy\u0259 d\u00fcnya dinl\u0259rinin BMT format\u0131nda v\u0259 statusunda beyn\u0259lxalq bir t\u0259\u015fkilat\u0131 olmas\u0131n? H\u0259r sah\u0259d\u0259 oldu\u011fu kimi dini sferada da beyn\u0259lxalq birlik v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7ox z\u0259ruridir v\u0259 bu, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 \u0259v\u0259zsiz faydalar g\u0259tir\u0259rdi.<br \/>\nAz\u0259rbaycanda multikulturalizm bu g\u00fcn d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ldilib v\u0259 respublikam\u0131z bu sah\u0259d\u0259 d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rir. Respublikam\u0131zda 2016-c\u0131 ilin \u201cMultikulturalizm ili\u201d elan edilm\u0259si reall\u0131\u011f\u0131n t\u0259zah\u00fcr formas\u0131d\u0131r.<br \/>\nBu yax\u0131nlarda AB\u015e konqresind\u0259 Az\u0259rbaycana dair dinl\u0259m\u0259l\u0259r ke\u00e7irildi. Dinl\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n multikulturalizm sah\u0259sind\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, u\u011fur v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259ri, bu sah\u0259d\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259qdir edildi. Bu, d\u00fcnya miqyasl\u0131 bir u\u011furdur. D\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri multikulturalizmin Az\u0259rbaycan modelini defakto q\u0259bul ets\u0259l\u0259r, g\u00f6r\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t nec\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli b\u0259lalardan qurtular, nec\u0259 b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 imza atar.<br \/>\nB\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t mill\u0259tsev\u0259rliy\u0259 \u201ch\u0259\u201d, mill\u0259t\u00e7iliy\u0259 \u201cyox\u201d dem\u0259lidir.<br \/>\nH\u0259r mill\u0259t \u00f6z \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc yaln\u0131z Nobel m\u00fckafat\u0131 f\u0259ls\u0259f\u0259sini kriteriya g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir.<br \/>\nH\u0259r bir f\u0259rdin timsal\u0131nda antipatiya \u00f6z yerini m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 empatiyaya verm\u0259lidir.<br \/>\nD\u00fcnya \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nmi\u015f m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r s\u0259rgisi, ali sivilizasiyalar m\u0259kan\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u0130nsanlar\u0131n B\u00f6y\u00fck b\u0259dii \u0259d\u0259biyyata B\u00f6y\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ba\u015f verm\u0259lidir.<br \/>\n\u201cS\u00fclh\u0259 (konsensusa, multikulturalizm\u0259, humanizm\u0259)\u201d g\u0259lin, ey insanlar,<br \/>\nYoxsa D\u00fcnya m\u0259hv olar!\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Zabil Zeynalov,<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Umudlu k\u0259nd tam orta m\u0259kt\u0259binin direktoru<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MULT\u0130KULTURAL\u0130ZM HAQQINDA F\u0130K\u0130RL\u018fR\u0130M, YAXUD MAKS\u0130M QORK\u0130N\u0130N \u201cDANKO HAQQINDA \u018fFSAN\u018f\u201dS\u0130 Rus m\u00fct\u0259f\u0259kkir yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Maksim Qorkinin romantik bir hekay\u0259si var: \u201cDanko haqq\u0131nda \u0259fsan\u0259\u201d. \u018fs\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, \u00f6z yurdunda sa\u011flam v\u0259 firavan ya\u015fayan xo\u015fb\u0259xt bir tayfa vard\u0131. Bir g\u00fcn daha g\u00fccl\u00fc bir tayfa onlara h\u00fccum \u00e7\u0259kdi, onlar\u0131 g\u00fcn\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131 bel\u0259 g\u00f6rm\u0259y\u0259n z\u00fclm\u0259t bir yer\u0259 qovdu, do\u011fma yurd-yuvalar\u0131ndan did\u0259rgin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[20],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4327"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4327"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4327\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}