{"id":401,"date":"2015-03-31T17:57:27","date_gmt":"2015-03-31T14:57:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=401"},"modified":"2015-03-31T17:57:27","modified_gmt":"2015-03-31T14:57:27","slug":"t%c9%99rt%c9%99rin-tarixind%c9%99n","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=401","title":{"rendered":"T\u0259rt\u0259rin tarixind\u0259n"},"content":{"rendered":"<p><strong>B\u0259zi tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 T\u0259rt\u0259r ad\u0131 VII \u0259srd\u0259n xeyli \u0259vv\u0259l formala\u015f\u0131b.<\/strong><br \/>\n<strong> Erk\u0259n orta \u0259srl\u0259rd\u0259 Altayda ya\u015fam\u0131\u015f t\u00fcrkdilli tayfalardan biri m\u0259\u015fhur T\u0259rt\u0259r tayfas\u0131 imi\u015f. D\u00f6y\u00fc\u015fk\u0259n T\u0259rt\u0259r tayfas\u0131n\u0131n bir d\u0259st\u0259si o zamanlar D\u0259cl\u0259 v\u0259 F\u0259rat \u00e7aylar\u0131 aras\u0131nda, K\u0259rk\u00fck Vilay\u0259tind\u0259 qal\u0131b. Ba\u011fdad yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda T\u0259rt\u0259r adl\u0131 \u00e7ay v\u0259 g\u00f6l indi d\u0259 vard\u0131r.<\/strong><br \/>\n<strong> T\u0259rt\u0259rl\u0259rin XII \u0259srd\u0259 rus knyazlar\u0131n\u0131n drujinalar\u0131 il\u0259 vuru\u015fdu\u011fu g\u00f6st\u0259rilir. Knyaz \u0130qor q\u0131p\u00e7aq tayfalar\u0131n\u0131n bayraqlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda T\u0259rt\u0259rl\u0259rin tayfa r\u0259mzl\u0259rini d\u0259 tan\u0131m\u0131\u015fd\u0131.<!--more--><\/strong><br \/>\n<strong>IX-XIII \u0259srl\u0259rd\u0259 C\u0259nubi Rus \u00e7\u00f6ll\u0259rind\u0259 v\u0259 \u015eimali Qafqazda ya\u015fam\u0131\u015f q\u0131p\u00e7aq tayfalar\u0131ndan olan T\u0259rt\u0259rl\u0259r 1280-1323-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Volqa Bulqar\u0131stan\u0131nda (indiki Tatar\u0131standa) h\u00f6kmdar s\u00fclal\u0259sin\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etmi\u015fl\u0259r.<\/strong><br \/>\n<strong>T\u0259rt\u0259rl\u0259rin bir qolu Orta Asiyada, \u0259sas\u0259n \u00d6zb\u0259kistanda m\u0259skunla\u015faraq \u00f6zb\u0259k xalq\u0131na qaynay\u0131b qar\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. XIX \u0259sr\u0259 q\u0259d\u0259r S\u0259-m\u0259rq\u0259nd Vilay\u0259tind\u0259 T\u00fcy\u0259-T\u0259rt\u0259r mahal\u0131 m\u00f6vcud olmu\u015fdu.<\/strong><br \/>\n<strong>T\u0259rt\u0259r orta \u0259srl\u0259rd\u0259 Artsax adland\u0131r\u0131lan Aran Qaraba\u011f\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 idi.<\/strong><br \/>\n<strong>XIX \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan tayfalar aras\u0131nda T\u0259rt\u0259r tayfas\u0131n\u0131n da ad\u0131 \u00e7\u0259kilir ki, onlar da T\u0259rt\u0259r \u00e7ay\u0131n\u0131n sahilind\u0259 ya\u015fa-m\u0131\u015flar.<\/strong><br \/>\n<strong>1920-ci ilin aprel ay\u0131nda Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131 t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdi. H\u0259min ild\u0259 T\u0259rt\u0259r Sah\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 1920-22-ci ill\u0259rd\u0259 Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n tabeliyind\u0259 olmu\u015fdur. 1922-ci ild\u0259 ad\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k Cavan\u015fir Sah\u0259si adland\u0131-r\u0131l\u0131b. 7 iyul 1923-c\u00fc ild\u0259n 1929-cu ilin ap-relin\u0259 kimi A\u011fdam q\u0259zas\u0131n\u0131n inzibati tabe- liyind\u0259, 8 aprel 1929-cu ild\u0259n 8 avqust 1930-cu il\u0259 kimi Qaraba\u011f Dair\u0259sinin tabeliyind\u0259 olmu\u015fdur.<\/strong><br \/>\n<strong>8 avqust 1930-cu ild\u0259 T\u0259rt\u0259r rayonu ya-rad\u0131l\u0131b. 5 avqust 1949-cu ild\u0259 rayonun ad\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k Mirb\u0259\u015fir adland\u0131r\u0131l\u0131b. Fevral 1991-ci ild\u0259 Mirb\u0259\u015fir rayonunun ad\u0131 d\u0259yi\u015f-diril\u0259r\u0259k yenid\u0259n T\u0259rt\u0259r rayonu olub. <\/strong><br \/>\n<strong> Haz\u0131rda rayonun \u0259razisi 960 kv.km-dir. Burada 2 \u015f\u0259h\u0259r, 1 q\u0259s\u0259b\u0259, 74 k\u0259nd vard\u0131. \u018fhalisinin say\u0131 101 min 800 n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7oxdur. \u015e\u0259h\u0259rin \u00f6z\u00fcnd\u0259 19,8 min n\u0259f\u0259r \u0259hali ya\u015fay\u0131r.<\/strong><br \/>\n<strong>T\u0259rt\u0259r rayonu K\u00fcr-Araz Oval\u0131\u011f\u0131n\u0131n q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259dir. S\u0259thi d\u00fcz\u0259nlikdir.<\/strong><br \/>\n<strong>\u018frazisind\u0259n T\u0259rt\u0259r v\u0259 \u0130nc\u0259 \u00e7aylar\u0131, c\u0259nub s\u0259rh\u0259ddind\u0259n is\u0259 Xa\u00e7\u0131n \u00e7ay\u0131 ax\u0131r<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259zi tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 T\u0259rt\u0259r ad\u0131 VII \u0259srd\u0259n xeyli \u0259vv\u0259l formala\u015f\u0131b. Erk\u0259n orta \u0259srl\u0259rd\u0259 Altayda ya\u015fam\u0131\u015f t\u00fcrkdilli tayfalardan biri m\u0259\u015fhur T\u0259rt\u0259r tayfas\u0131 imi\u015f. D\u00f6y\u00fc\u015fk\u0259n T\u0259rt\u0259r tayfas\u0131n\u0131n bir d\u0259st\u0259si o zamanlar D\u0259cl\u0259 v\u0259 F\u0259rat \u00e7aylar\u0131 aras\u0131nda, K\u0259rk\u00fck Vilay\u0259tind\u0259 qal\u0131b. Ba\u011fdad yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda T\u0259rt\u0259r adl\u0131 \u00e7ay v\u0259 g\u00f6l indi d\u0259 vard\u0131r. T\u0259rt\u0259rl\u0259rin XII \u0259srd\u0259 rus knyazlar\u0131n\u0131n drujinalar\u0131 il\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[20],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/401"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=401"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/401\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}