{"id":3351,"date":"2016-04-18T10:18:34","date_gmt":"2016-04-18T07:18:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yeniterter.az\/?p=3351"},"modified":"2016-04-18T10:18:34","modified_gmt":"2016-04-18T07:18:34","slug":"kohn%c9%99-yazilarimizdan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=3351","title":{"rendered":"K\u00f6hn\u0259 yaz\u0131lar\u0131m\u0131zdan"},"content":{"rendered":"<p><strong>MOLLA P\u018fNAH VAQ\u0130F T\u018fRT\u018fRD\u018f YA\u015eAMI\u015eDIR<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/983D3DF9-E4EC-4A9D-B674-5E4D737F53C9_w640_s.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-3352 alignleft\" src=\"http:\/\/www.yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/983D3DF9-E4EC-4A9D-B674-5E4D737F53C9_w640_s-212x300.jpg\" alt=\"983D3DF9-E4EC-4A9D-B674-5E4D737F53C9_w640_s\" width=\"114\" height=\"162\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/983D3DF9-E4EC-4A9D-B674-5E4D737F53C9_w640_s-212x300.jpg 212w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/983D3DF9-E4EC-4A9D-B674-5E4D737F53C9_w640_s.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 114px) 100vw, 114px\" \/><\/a>XVIII \u0259srin g\u00f6rki\u0259mli Azarbaycan sairi Molla P\u0259nah Vaqif 1717-ci ild\u0259 Qazax rayonunun Q\u0131raqsalahl\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdur. O, m\u00fck\u0259mm\u0259l t\u0259hsil alm\u0131\u015f astronomiya il\u0259 maraqlan\u0131b, bacar\u0131ql\u0131 memar olmu\u015fdur. Molla P\u0259nah Vaqif fars, \u0259r\u0259b dill\u0259rini g\u00f6z\u0259l \u00f6yr\u0259nmi\u015fdir. 1750-ci ilin ax\u0131rlar\u0131nda \u00f6z ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 Qaraba\u011f\u0131n T\u0259rt\u0259r mahal\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcb g\u0259l\u0259n \u015fair bir m\u00fcdd\u0259t burada ya\u015fay\u0131b-yarad\u0131r.<br \/>\nM\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, Molla P\u0259nah Vaqif T\u0259rt\u0259rbasar\u0131n Sar\u0131cal\u0131 k\u0259ndind\u0259 m\u0259kt\u0259b a\u00e7araq orada m\u00fc\u0259llimlik etmi\u015fdir.<br \/>\nBir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Sar\u0131cal\u0131 k\u0259ndin\u0259 getdim. N\u0259sill\u0259rin yadda\u015f\u0131nda qalanlar budur ki. Vaqif tez-tez T\u0259rt\u0259r \u00e7ay\u0131na tama\u015fa ed\u0259rmi\u015f. Hayl\u0131-harayl\u0131 \u00e7ay\u0131 seyr etm\u0259kd\u0259n \u00e7ox xo\u015flanarm\u0131\u015f. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, \u015fair T\u0259rt\u0259rin sahill\u0259rind\u0259 yaz\u0131b-yarad\u0131rm\u0131\u015f. M\u0259ni \u00e7ox maraqland\u0131ran bir sual vard\u0131 qar\u015f\u0131mda. G\u00f6r\u0259s\u0259n Molla P\u0259nah Vaqif T\u0259rt\u0259rd\u0259 ne\u00e7\u0259 il ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r.<!--more--><br \/>\nBir d\u0259f\u0259 yolum \u015eu\u015faya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. \u018fvv\u0259lc\u0259 Vaqif\u0131n m\u0259qb\u0259r\u0259sini ziyar\u0259t etdim. Bir ne\u00e7\u0259 tarixi yerl\u0259r\u0259 baxark\u0259n, m\u0259qb\u0259r\u0259d\u0259n bir xeyli yuxar\u0131da bel\u0259 bir l\u00f6vh\u0259 g\u00f6rd\u00fcm: \u201cMolla P\u0259nah Vaqif 1759-cu ild\u0259 burada ilk m\u0259kt\u0259b a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r.\u201d<br \/>\nO saat yad\u0131ma d\u00fc\u015fd\u00fc ki, m\u0259n Sar\u0131cal\u0131 k\u0259ndind\u0259 olanda s\u00f6yl\u0259yirdil\u0259r ki, bir d\u0259f\u0259 \u015fair yay f\u0259sli \u015eu\u015faya gedir, oran\u0131n ab-havas\u0131 \u00e7ox xo\u015funa g\u0259lir. Bel\u0259likl\u0259 \u015eu\u015faya k\u00f6\u00e7\u00fcr. Dem\u0259li ayd\u0131nd\u0131r ki, 1750-ci ild\u0259 T\u0259rt\u0259r\u0259 g\u0259l\u0259n Molla P\u0259nah Vaqif 1759-cu ild\u0259 \u015eu\u015faya k\u00f6\u00e7\u00fcr. B\u0259li, \u015fair d\u00fcz doqquz il bizim rayonda ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n\u018fn t\u0259\u0259ss\u00fcf do\u011furan budur ki, rayonumuzda bel\u0259 g\u00f6rk\u0259mli tarixi s\u0259xsiyy\u0259tin parlaq xatir\u0259sini \u0259ks etdir\u0259n he\u00e7 bir ni\u015fan\u0259, iz, s\u0259s-soraq yoxdur.<br \/>\nBel\u0259 r\u0259vay\u0259t el\u0259yirl\u0259r ki, T\u0259rt\u0259rd\u0259n \u015eu\u015faya g\u0259lib Saatl\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259 bir daxma qurur. M\u0259h\u0259ll\u0259 usaqlar\u0131na d\u0259rs dem\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Arabir \u015feirl\u0259r yaz\u0131r. B\u00fct\u00fcn \u015eu\u015fa u\u015faqlar\u0131 onun \u015ferini \u0259zb\u0259rl\u0259yir. Xalq aras\u0131nda bir m\u0259s\u0259l d\u0259 yaran\u0131r: \u201cH\u0259r oxuyan Molla P\u0259nah olmaz\u201d. Ba\u015f ver\u0259n bir hadis\u0259 \u015fairin n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bir \u00e7oban\u0131n yalvar\u0131\u015f\u0131 il\u0259 onun itin\u0259 n\u0259z\u0259r duas\u0131 yaz\u0131r. Bu vaxtlarda ova \u00e7\u0131xan \u0130brahim Xan itin boynunda duan\u0131 g\u00f6r\u00fcb a\u00e7d\u0131r\u0131r. Oxuyanda onu yazan\u0131 tapma\u011f\u0131 \u0259mr edir.<br \/>\n\u018fyanlar xan\u0131n h\u00fczurunda q\u00fcrurla dayan\u0131b \u015feir oxuyan g\u0259nc Vaqif\u0259 heyranl\u0131qla tama\u015fa edirl\u0259r. \u015eair m\u00f6h\u00fcr b\u0259nd\u0131nd\u0259:<br \/>\nBi\u00e7ar\u0259 Vaqifi salma n\u0259z\u0259rd\u0259n,<br \/>\nQul x\u0259tas\u0131z olmaz, a\u011fa k\u0259r\u0259msiz.<br \/>\n\u2014dey\u0259, s\u00f6yl\u0259y\u0259rk\u0259n \u0130brahim xan onu azad edir. Xan bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra \u015fairi saraya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b \u00f6z\u00fcn\u0259 mirz\u0259 t\u0259yin edir. Bel\u0259likl\u0259, Molla P\u0259nah Vaqifin saray h\u0259yat\u0131 ba\u015flan\u0131r. Bu hadis\u0259 t\u0259qrib\u0259n \u015fairin T\u0259rt\u0259rd\u0259n getm\u0259sind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 ay sonra, y\u0259ni 1759-cu ilin sonlar\u0131nda olur.<br \/>\n\u015eu\u015fan\u0131n k\u00f6hn\u0259 Saatl\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259 bel\u0259 bir l\u00f6vh\u0259 d\u0259 var idi: \u201cMolla P\u0259nah Vaqif ilk d\u0259f\u0259 \u015eu\u015faya g\u0259l\u0259rk\u0259n 1759-cu ild\u0259 burada ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r\u201d. B\u00fct\u00fcn bunlardan ayd\u0131n olur ki. Molla P\u0259nah Vaqif T\u0259rt\u0259rbasarda doqquz il ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. \u0130brahim xan saray\u0131n b\u00fct\u00fcn siyas\u0259t i\u015fl\u0259rini Axund Molla P\u0259nah Vaqif\u0259 etibar edibmi\u015f.<br \/>\nH\u0259tta deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, sonralar saray h\u0259yat\u0131ndan cana g\u0259l\u0259n Vaqif T\u0259rt\u0259r\u0259 K\u0259ng\u0259rli k\u0259ndin\u0259 g\u0259lir, orada xeyli qonaq qal\u0131r.<br \/>\nAxund Molla P\u0259nah Vaqif v\u0259 o\u011flu Qas\u0131m a\u011fan\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra arvad\u0131 Q\u0131zxan\u0131m T\u0259rt\u0259r\u0259 qay\u0131d\u0131b Sar\u0131cal\u0131 H\u00fcseyn b\u0259y\u0259 \u0259r\u0259 gedir. Bunlar 1797-ci ill\u0259rd\u0259 ba\u015f verir. \u015eairin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 onun evi qar\u0259t edilir. Yaz\u0131lar\u0131 m\u0259hv edilir.<br \/>\nG\u00f6r\u00fcn\u00fcr, \u015fairin T\u0259rt\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar yaz\u0131b yaratd\u0131qlar\u0131 m\u0259hv edilmi\u015fdir. M\u0259nc\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq Axund Molla P\u0259nah Vaqif Az\u0259rbaycanda \u00f6z siql\u0259li s\u00f6z\u00fcn\u00fc dey\u0259 bilmi\u015f, sonra g\u0259l\u0259n \u0259d\u0259bi proses\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>N\u00fcbar M\u0259d\u0259tli,<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong> Qaraqoyunlu k\u0259ndi<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u201cYeni T\u0259rt\u0259r\u201d q\u0259zeti,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong> 2 yanvar 2007-ci il.<\/strong> <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MOLLA P\u018fNAH VAQ\u0130F T\u018fRT\u018fRD\u018f YA\u015eAMI\u015eDIR XVIII \u0259srin g\u00f6rki\u0259mli Azarbaycan sairi Molla P\u0259nah Vaqif 1717-ci ild\u0259 Qazax rayonunun Q\u0131raqsalahl\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdur. O, m\u00fck\u0259mm\u0259l t\u0259hsil alm\u0131\u015f astronomiya il\u0259 maraqlan\u0131b, bacar\u0131ql\u0131 memar olmu\u015fdur. Molla P\u0259nah Vaqif fars, \u0259r\u0259b dill\u0259rini g\u00f6z\u0259l \u00f6yr\u0259nmi\u015fdir. 1750-ci ilin ax\u0131rlar\u0131nda \u00f6z ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 Qaraba\u011f\u0131n T\u0259rt\u0259r mahal\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcb g\u0259l\u0259n \u015fair bir m\u00fcdd\u0259t burada [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[12],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3351"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3351\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}