{"id":31546,"date":"2026-08-06T08:52:12","date_gmt":"2026-08-06T05:52:12","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=31546"},"modified":"2026-08-06T08:52:12","modified_gmt":"2026-08-06T05:52:12","slug":"muharib%c9%99-qurbanlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=31546","title":{"rendered":"M\u00fcharib\u0259 qurbanlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>T\u0259rt\u0259r c\u0259bh\u0259sinin azya\u015fl\u0131 igidi<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-31547 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1478-239x300.jpg\" alt=\"\" width=\"190\" height=\"238\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1478-239x300.jpg 239w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1478-814x1024.jpg 814w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1478-768x966.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1478.jpg 1150w\" sizes=\"(max-width: 190px) 100vw, 190px\" \/>Tarix kitablar\u0131nda Birinci v\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumatlar vard\u0131r. D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin ba\u015fverm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri, amill\u0259ri, d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n h\u0259rbi v\u0259 m\u00fclki q\u00fcvv\u0259l\u0259r, insan saylar\u0131 v\u0259 s. Bunlar\u0131n aras\u0131nda h\u0259r zaman azya\u015fl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r haqq\u0131nda yaz\u0131lanlar diqq\u0259ti daha \u00e7ox c\u0259lb edir. Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259, 1915-1916-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t (B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa, Avstraliya, Yeni Zenlandiya v\u0259 s., d\u0259nizd\u0259n d\u0259 Rusiya imperiya qo\u015funlar\u0131 onlara d\u0259st\u0259k verirdi) birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k o zamank\u0131 Osmanl\u0131 imperiyas\u0131na h\u00fccum etmi\u015fdi. H\u0259r iki c\u0259bh\u0259nin itkil\u0259ri says\u0131z-hesabs\u0131z idi. Tarix biz\u0259 m\u0259lumat verir ki bu a\u011f\u0131r d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r\u0259 t\u00fcrkl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259tta m\u0259kt\u0259blil\u0259r yollan\u0131rd\u0131lar, \u0259lb\u0259tt\u0259, k\u00f6n\u00fcll\u00fc olaraq. \u00c7ox k\u0259d\u0259rli bir fakt\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar ki, o zaman T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 \u015fagirdl\u0259r (13-17 ya\u015faras\u0131) o q\u0259d\u0259r k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259hid oldular ki, h\u0259min ill\u0259rd\u0259 b\u0259zi m\u0259kt\u0259bl\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, \u0130stanbul, Bursa liseyl\u0259ri he\u00e7 bir n\u0259f\u0259r d\u0259 olsun m\u0259zun ver\u0259 bilm\u0259di.<br \/>\n\u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 d\u0259 azya\u015fl\u0131lar\u0131n c\u0259bh\u0259l\u0259rd\u0259, d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u0259lak olmalar\u0131 qeydl\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir. U\u015faqlar v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r nizami qo\u015fun hiss\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 partizan h\u0259r\u0259katlar\u0131na qo\u015fularaq d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131blar. V\u0259 bu siyah\u0131ya Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z haqq i\u015fi u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 azya\u015fl\u0131 o\u011fullar\u0131mz\u0131n da f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 f\u0259xrl\u0259 \u0259lav\u0259 etm\u0259k olar. M\u0259krli qon\u015fular\u0131m\u0131z\u0131n 1988-ci ild\u0259n biz\u0259 qar\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u0259sass\u0131z torpaq iddialar\u0131, n\u0259hay\u0259t, qanl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. B\u00f6y\u00fckl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 azya\u015fl\u0131 yeniyetm\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 bu d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r\u0259 qat\u0131lanlar oldu. <!--more-->Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n olan \u201cQ\u0259q\u0259ni\u201d l\u0259q\u0259bli 22.03.1977-ci il do\u011fumlu D\u0259mirov Razim h\u0259yatdad\u0131r. 24 ya\u015f\u0131n\u0131 s\u0259ng\u0259rd\u0259 qeyd edib. Yevlax rayonundan olan 28.01.-1978-ci il do\u011fumlu 14 ya\u015fl\u0131 \u015e\u0259rifov Rahib h\u0259yatdad\u0131r. 09.06.1977 t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc \u201cTiqana\u201d l\u0259q\u0259bli \u015f\u0259hid Samir \u018fliyevi (\u015f\u0259hid oldu\u011fu g\u00fcn 15.08.1993) misal \u00e7\u0259km\u0259k olar. O, C\u0259bray\u0131l rayonundan idi.<br \/>\nV\u0259 bu siyah\u0131ya T\u0259rt\u0259r rayonundan olan (Seydimli k\u0259ndi) 10.03.1978-ci il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc Hac\u0131yev Siyavu\u015f Vaqif o\u011flunu da \u0259lav\u0259 etm\u0259k olar. O, Ukraynan\u0131n Zaporojye vilay\u0259tind\u0259 anadan olmu\u015fdur. T\u0259qrib\u0259n m\u00fcharib\u0259 ba\u015flayan ill\u0259rd\u0259 \u00f6z k\u0259ndl\u0259rin\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015flar. Yeniyetm\u0259 ya\u015f\u0131nda olan Siyavu\u015f k\u0259ndin klubunda yerl\u0259\u015f\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r\u0259 qo\u015fularaq c\u0259bh\u0259y\u0259 yollanm\u0131\u015fd\u0131r. Baxmayaraq ki, onu bu fikrind\u0259n \u00e7\u0259kindirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. \u015eahidl\u0259r deyirl\u0259r ki, 15 ya\u015fl\u0131 bu g\u0259nc qorxu bilm\u0259d\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rimiz\u0259 qumbara, patron, \u0259rzaq da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Siyavu\u015fun sinif yolda\u015f\u0131 v\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u015f\u0259hidi Yaqub Q\u0259hr\u0259manl\u0131n\u0131n day\u0131s\u0131 Mehman deyir ki, Siyavu\u015f \u00e7ox d\u0259c\u0259l, bir yerd\u0259 qalmayan u\u015faq idi. Sinifd\u0259 ham\u0131m\u0131z\u0131n sevimlisydi o. M\u00fc\u0259lliml\u0259rimiz d\u0259 onun x\u0259trini \u00e7ox ist\u0259yirdil\u0259r. \u00c7ox heyf, m\u00fcharib\u0259l\u0259r\u0259 l\u0259n\u0259t olsun! 03.06.1993-c\u00fc ild\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n m\u0259rmisind\u0259n Tal\u0131\u015f k\u0259ndi istiqam\u0259tind\u0259 a\u011f\u0131r yaralanan Siyavu\u015f 15 ya\u015f\u0131nda \u015f\u0259had\u0259t\u0259 ucald\u0131. Q\u0259bri Seydimli k\u0259nd q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r. Ruhu \u015fad olsun!<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Saleh \u018fdilov<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259rt\u0259r c\u0259bh\u0259sinin azya\u015fl\u0131 igidi Tarix kitablar\u0131nda Birinci v\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumatlar vard\u0131r. D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin ba\u015fverm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri, amill\u0259ri, d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n h\u0259rbi v\u0259 m\u00fclki q\u00fcvv\u0259l\u0259r, insan saylar\u0131 v\u0259 s. Bunlar\u0131n aras\u0131nda h\u0259r zaman azya\u015fl\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r haqq\u0131nda yaz\u0131lanlar diqq\u0259ti daha \u00e7ox c\u0259lb edir. Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259, 1915-1916-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u00f6vl\u0259t (B\u00f6y\u00fck Britaniya, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[39],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31546"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31546"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31546\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31548,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31546\/revisions\/31548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31546"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31546"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31546"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}