{"id":31019,"date":"2026-03-31T12:11:39","date_gmt":"2026-03-31T09:11:39","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=31019"},"modified":"2026-03-31T12:11:39","modified_gmt":"2026-03-31T09:11:39","slug":"31-mart-%c9%99srlik-soyqirimi-siyas%c9%99tind%c9%99n-z%c9%99f%c9%99r-zirv%c9%99sin%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=31019","title":{"rendered":"31 Mart: \u018fsrlik Soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tind\u0259n Z\u0259f\u0259r zirv\u0259sin\u0259"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-30982 alignright\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/9aba06f0-2b5b-4303-9106-77d4bf2b290c-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"174\" height=\"131\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/9aba06f0-2b5b-4303-9106-77d4bf2b290c-300x225.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/9aba06f0-2b5b-4303-9106-77d4bf2b290c-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/9aba06f0-2b5b-4303-9106-77d4bf2b290c-768x576.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/9aba06f0-2b5b-4303-9106-77d4bf2b290c.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 174px) 100vw, 174px\" \/>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 31 Mart sad\u0259c\u0259 bir t\u0259qvim g\u00fcn\u00fc deyil, b\u00fct\u00f6v bir mill\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131na q\u0259sd edil\u0259n, insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f \u0259n amans\u0131z cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n birinin simvoludur. 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda Bak\u0131da v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin &#8220;B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan&#8221; x\u00fclyas\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri sistemli soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin qanl\u0131 zirv\u0259si idi.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na qar\u015f\u0131 iddialar\u0131 v\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131n\u0131n bu b\u00f6lg\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259 siyas\u0259ti il\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Lakin 1917-ci il Rusiya inqilablar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan xaos, erm\u0259ni da\u015fnak d\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 \u00f6z m\u0259nfur planlar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn unikal \u015fans verdi.<\/p>\n<p>Bak\u0131 Sovetinin r\u0259hb\u0259ri Stepan \u015eaumyan, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 can atan milli q\u00fcvv\u0259l\u0259ri z\u0259ifl\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etdi. \u015eaumyan etiraf edirdi ki, bu q\u0131r\u011f\u0131nlar olmasayd\u0131, Bak\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n paytaxt\u0131 olaraq Rusiyan\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259n \u00e7\u0131xacaqd\u0131. Bu, sad\u0259c\u0259 siyasi hakimiyy\u0259t davas\u0131 deyil, Bak\u0131n\u0131n neftini \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k v\u0259 b\u00f6lg\u0259nin demoqrafik t\u0259rkibini zorla d\u0259yi\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n &#8220;t\u0259mizl\u0259m\u0259&#8221; idi.<!--more--><\/p>\n<p>1918-ci ilin 30 mart\u0131nda ba\u015flayan h\u00fccumlar planl\u0131 xarakter da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Erm\u0259ni \u0259sg\u0259rl\u0259ri \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n ni\u015fanlanm\u0131\u015f m\u00fcs\u0259lman evl\u0259rin\u0259 gir\u0259r\u0259k qocaya, qad\u0131na, k\u00f6rp\u0259y\u0259 r\u0259hm etm\u0259d\u0259n ham\u0131n\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Bak\u0131da 3 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 12 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u015e\u0259h\u0259rin \u0259n g\u00f6z\u0259l memarl\u0131q incisi olan &#8220;\u0130smailiyy\u0259&#8221; binas\u0131 yand\u0131r\u0131ld\u0131, T\u0259z\u0259pir m\u0259scidi top at\u0259\u015fin\u0259 tutuldu. Erm\u0259nil\u0259r insanlar\u0131 diri-diri quyulara at\u0131r, hamil\u0259 qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 qeyri-insani r\u0259ftar edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Soyq\u0131r\u0131m\u0131 dal\u011fas\u0131 Bak\u0131dan k\u0259nara \u00e7\u0131xaraq b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycana yay\u0131ld\u0131. \u015eamax\u0131da 75 k\u0259nd tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131, 8 min\u0259 yax\u0131n insan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Tarixi C\u00fcm\u0259 m\u0259scidind\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq tapan dinc sakinl\u0259r m\u0259scidl\u0259 birlikd\u0259 yand\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>2007-ci ild\u0259 a\u015fkar olunan Quba k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 bu v\u0259h\u015filiyin dan\u0131lmaz s\u00fcbutudur. Burada minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n k\u00fct al\u0259tl\u0259rl\u0259, ba\u015f\u0131na mismar vurularaq \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc elmi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z m\u00fcst\u0259qilliyimizin b\u0259rpas\u0131ndan sonra, \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 26 mart 1998-ci il tarixli f\u0259rman\u0131 il\u0259 31 mart tarixi r\u0259smi olaraq &#8220;Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc&#8221; elan edildi. Bu, tarixin saxtala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na qar\u015f\u0131 vurulan \u0259n b\u00f6y\u00fck diplomatik v\u0259 siyasi z\u0259rb\u0259 idi.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni fa\u015fizmi 1918-ci ild\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259ti 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Xocal\u0131da v\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 davam etdirdi. Lakin 2020-ci ilin 27 sentyabr\u0131 bu qanl\u0131 d\u00f6vr\u00fcn sonunun ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu.<\/p>\n<p>M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusu 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259ni darmada\u011f\u0131n etdi. Bu, t\u0259kc\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 1918-ci ild\u0259 \u015eamax\u0131da yand\u0131r\u0131lanlar\u0131n, Qubada quyulara at\u0131lanlar\u0131n, Bak\u0131da q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259n on minl\u0259rl\u0259 soyda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n qisas\u0131n\u0131n d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda al\u0131nmas\u0131 idi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ri \u015eu\u015faya bayraq sancmaqla h\u0259m d\u0259 bir \u0259srlik soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 i\u015f\u011fal siyas\u0259tin\u0259 son n\u00f6qt\u0259ni qoydu.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn biz 31 mart qurbanlar\u0131n\u0131 anark\u0259n art\u0131q m\u0259\u011flub yox, qalib bir mill\u0259t kimi ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 dik tuturuq. Z\u0259f\u0259rimiz, soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n ruhuna ucald\u0131lm\u0131\u015f \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 sars\u0131lmaz abid\u0259dir.<\/p>\n<p>31 Mart bizim \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 vaxt unudulmayacaq bir d\u0259rs, 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si is\u0259 bu d\u0259rsi he\u00e7 vaxt unutmayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 bir daha t\u0259krar olunmas\u0131na icaz\u0259 verm\u0259y\u0259c\u0259yimizin \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u00fcbutudur. Az\u0259rbaycan art\u0131q \u00f6z taleyini \u00f6z\u00fc yazan, \u0259dal\u0259ti g\u00fcc\u00fc il\u0259 b\u0259rpa ed\u0259n q\u00fcdr\u0259tli bir d\u00f6vl\u0259tdir.<\/p>\n<p>Eldar \u018fs\u0259dov,<\/p>\n<p>YAP T\u0259rt\u0259r rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0259dri<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 31 Mart sad\u0259c\u0259 bir t\u0259qvim g\u00fcn\u00fc deyil, b\u00fct\u00f6v bir mill\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131na q\u0259sd edil\u0259n, insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f \u0259n amans\u0131z cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n birinin simvoludur. 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda Bak\u0131da v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin &#8220;B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan&#8221; x\u00fclyas\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri sistemli soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tinin qanl\u0131 zirv\u0259si idi. Erm\u0259nil\u0259rin Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na qar\u015f\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31019"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31019"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31019\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31020,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31019\/revisions\/31020"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31019"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}