{"id":30954,"date":"2026-03-06T13:30:07","date_gmt":"2026-03-06T10:30:07","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=30954"},"modified":"2026-03-06T13:30:07","modified_gmt":"2026-03-06T10:30:07","slug":"8-mart-beyn%c9%99lxalq-qadinlar-gunudur-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=30954","title":{"rendered":"8 Mart Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>M\u00f6hk\u0259m irad\u0259, y\u00fcks\u0259k l\u0259yaq\u0259t v\u0259 m\u00fcdrikliyin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-30955 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/648349571_122120386497144567_5642558179428066928_n-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/648349571_122120386497144567_5642558179428066928_n-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/648349571_122120386497144567_5642558179428066928_n-768x512.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/648349571_122120386497144567_5642558179428066928_n.jpg 810w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Tarixin b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 V\u0259t\u0259nimizin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak etmi\u015f, siyasi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu sah\u0259sind\u0259 \u0259sl v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik n\u00fcmun\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan xalq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n q\u0259dim yaz\u0131l\u0131 abid\u0259si olan \u201cKitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud\u201d dastan\u0131nda Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n sava\u015f meydan\u0131nda g\u00f6st\u0259rdiyi \u015f\u00fcca\u0259t, eyni zamanda M\u00f6min\u0259 Xatun, Sara Xatun, N\u00fc\u015fab\u0259, Tomris, Nigar, H\u0259c\u0259r, Tutu Bik\u0259 kimi q\u0259hr\u0259manl\u0131q n\u00fcmun\u0259si olan lider qad\u0131nlar\u0131m\u0131z bunun bariz n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 \u015e\u0259rqin ilk demokratik respublikas\u0131 olan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 se\u00e7ib-se\u00e7ilm\u0259k h\u00fcququ qazanaraq \u00f6lk\u0259mizin ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Ke\u00e7mi\u015fimizin unudulmaz s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259ki m\u00f6hk\u0259m irad\u0259y\u0259 malik g\u00f6rk\u0259mli qad\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rimizin y\u00fcks\u0259k l\u0259yaq\u0259tinin, a\u011fbir\u00e7\u0259k analar\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcdrikliyinin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 kimi m\u00fcasir Az\u0259rbaycan xan\u0131mlar\u0131 \u00f6z d\u0259rin z\u0259kalar\u0131 v\u0259 t\u00fck\u0259nm\u0259z daxili potensiallar\u0131 il\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 xalqa v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 f\u0259dakarcas\u0131na xidm\u0259t edirl\u0259r. D\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rinin qad\u0131nlar\u0131ndan \u0259vv\u0259l se\u00e7ib-se\u00e7ilm\u0259k h\u00fcququ \u0259ld\u0259 etm\u0259si, elm, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlar Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni v\u0259 intellektual potensial\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir.<!--more--><\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r \u00f6lk\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 qad\u0131nlara x\u00fcsusi yer ay\u0131rd\u0131, onlar\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 geni\u015f meydan verdi, lider qad\u0131nlar yeti\u015fdirdi. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qad\u0131n siyas\u0259tinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev qad\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131na \u0259sas\u0259n irqind\u0259n, etnik m\u0259nsubiyy\u0259tind\u0259n, dinind\u0259n, dilind\u0259n, cinsind\u0259n, m\u0259n\u015f\u0259yind\u0259n, \u0259mlak v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n, qulluq m\u00f6vqeyind\u0259n, \u0259qid\u0259sind\u0259n, siyasi partiyalara, h\u0259mkarlar ittifaqlar\u0131na v\u0259 dig\u0259r ictimai birlikl\u0259r\u0259 m\u0259nsubiyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, h\u0259r k\u0259sin h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n b\u0259rab\u0259rliyin\u0259 t\u0259minat verilir. Ki\u015fi il\u0259 qad\u0131n\u0131n eyni h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131 vard\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu prosesl\u0259r d\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 gender siyas\u0259tinin g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>1995-ci ild\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f IV \u00dcmumd\u00fcnya Qad\u0131n Konfrans\u0131nda Az\u0259rbaycan Pekin B\u0259yannam\u0259si v\u0259 F\u0259aliyy\u0259t Platformas\u0131n\u0131 q\u0259bul etmi\u015fdir. Platforman\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di qad\u0131nlar\u0131n siyasi, iqtisadi v\u0259 sosial v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Pekin B\u0259yannam\u0259si v\u0259 F\u0259aliyy\u0259t Platformas\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya qad\u0131nlar\u0131n\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunaca\u011f\u0131n\u0131, s\u00fclh\u0259 v\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyin\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn inki\u015faf prosesl\u0259rind\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftiraklar\u0131na mane olan amill\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1998-ci il sentyabr\u0131n 25-d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n ilk qurultay\u0131 d\u00f6vl\u0259t qad\u0131n siyas\u0259tinin tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259dir. Respublikada c\u0259r\u0259yan ed\u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b ictimai-siyasi prosesl\u0259rin gedi\u015find\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n daim milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik m\u00f6vqeyind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdikl\u0259rini n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n qurultayda m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunmu\u015fdur. 1998-ci ild\u0259n etibar\u0259n h\u0259r be\u015f ild\u0259n bir Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n qurultaylar\u0131 ke\u00e7irilir. Bu qurultaylar d\u00f6vl\u0259t qad\u0131n siyas\u0259ti sah\u0259sind\u0259 \u0259n \u0259lam\u0259tdar v\u0259 b\u00f6y\u00fck hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>8 mart \u00f6lk\u0259mizd\u0259 r\u0259smi bayram g\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. H\u0259r il bayram g\u00fcn\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n bir qrupuna f\u0259xri adlar verilir, onlar orden v\u0259 medallarla t\u0259ltif edilirl\u0259r.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t qad\u0131n siyas\u0259ti bu g\u00fcn Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n yeni meyarlarla z\u0259nginl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 davam etdirilir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 yeni siyasi v\u0259 iqtisadi sisteml\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259r\u0259k b\u00f6lg\u0259nin lider d\u00f6vl\u0259tin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f Az\u0259rbaycan gender siyas\u0259tinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 d\u0259 yenilikl\u0259r\u0259 imza atm\u0131\u015fd\u0131r. Qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si Prezident \u0130lham \u018fliyevin d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi prioritet istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. 2006-c\u0131 ild\u0259 qad\u0131nlarla ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259rin daha m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil v\u0259 ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131lmas\u0131, ictimai h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlar\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 h\u00fcquqi bazan\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 2006-c\u0131 ild\u0259 \u201cGender (ki\u015fi v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n) b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259minatlar\u0131 haqq\u0131nda\u201d, 2010-cu ild\u0259 \u201cM\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qanunlar\u0131 q\u0259bul olunmu\u015fdur. Bu qanunlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si insanlar\u0131n t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcnd\u0259 yeni d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzinin formala\u015fmas\u0131na t\u0259kan ver\u0259r\u0259k bir \u00e7ox stereotipl\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131qdan q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259min olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u0259sasl\u0131 add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015f, normativ h\u00fcquqi baza formala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 institusional mexanizml\u0259r yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Gender amilinin \u00fcmumi siyas\u0259t\u0259 daxil edilm\u0259si \u00fczr\u0259 s\u0259yl\u0259r qad\u0131nlar\u0131n ki\u015fil\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259r ictimai h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259msil olunmalar\u0131na imkan vermi\u015fdir. \u00d6lk\u0259d\u0259 son ill\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n sosial-iqtisadi islahatlar, \u0259halinin m\u0259\u015f\u011fullu\u011funun art\u0131r\u0131lmas\u0131, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 qad\u0131nlar\u0131n iqtisadi imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 t\u0259kan vermi\u015f v\u0259 onlar aras\u0131nda i\u015fsizlik s\u0259viyy\u0259sinin azald\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 m\u00fch\u00fcm d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131nda, parlament v\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259rd\u0259 u\u011furla t\u0259msil olunur, ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi, elmi-m\u0259d\u0259ni prosesl\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir, \u00f6lk\u0259 idman\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259l\u0259r verirl\u0259r.<\/p>\n<p>Qad\u0131nlarla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7ox qanunlar\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131, f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlar\u0131n imzalanmas\u0131, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara \u00fczv olaraq m\u00fch\u00fcm s\u0259n\u0259dl\u0259rin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 t\u0259tbiq olunmas\u0131 qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n realla\u015fmas\u0131 v\u0259 t\u0259minat\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 inki\u015faf\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na t\u0259kan vermi\u015fdir. Az\u0259rbaycanda qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131, t\u0259bli\u011f olunmas\u0131, qad\u0131nlar\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 v\u0259 qanunlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva h\u0259rt\u0259r\u0259fli f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 h\u0259m \u00f6lk\u0259d\u0259, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n n\u00fcfuzunu daha da y\u00fcks\u0259kl\u0259r\u0259 qald\u0131r\u0131r. Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli parlaq f\u0259aliyy\u0259ti, xeyirxahl\u0131q missiyas\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada t\u0259bli\u011fi sah\u0259sind\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r \u0259sl \u00f6rn\u0259kdir. \u00d6lk\u0259nin \u201cyum\u015faq g\u00fcc\u201d siyas\u0259tinin t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc olan Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n humanitar layih\u0259l\u0259ri \u00f6lk\u0259miz\u0259 yeni dostlar qazand\u0131r\u0131r. Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n xeyriyy\u0259\u00e7ilik t\u0259dbirl\u0259ri bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259ri, qit\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 edir, prezidenti oldu\u011fu Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu uzun ill\u0259rdir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n humanitar v\u0259 m\u0259d\u0259ni diplomatiyas\u0131n\u0131n s\u0259lahiyy\u0259tli n\u00fcmay\u0259nd\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib v\u0259 bu f\u0259aliyy\u0259t h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l d\u00fcnyada Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259qdimat\u0131 v\u0259 t\u0259bli\u011fidir. \u00d6lk\u0259nin Birinci vitse-prezidentinin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 milli maraqlar\u0131m\u0131za xidm\u0259t ed\u0259n v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizi ya\u015fadan \u00e7oxlu sayda b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259rin u\u011furla icra olunmas\u0131 Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n m\u0259rh\u0259m\u0259t v\u0259 xeyirxahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, z\u0259ngin m\u0259n\u0259vi-intellektual v\u0259 y\u00fcks\u0259k \u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 malik oldu\u011funun bariz n\u00fcmun\u0259sidir. Bundan \u0259lav\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda r\u0259q\u0259msalla\u015fma, elektron h\u00f6kum\u0259t, s\u00fcni intellekt v\u0259 innovasiya sah\u0259l\u0259rind\u0259 prioritet istiqam\u0259tl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si, milli texnoloji potensial\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, r\u0259q\u0259msal suverenliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, innovasiya \u0259sasl\u0131 iqtisadi model\u0259 ke\u00e7idin s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin bu sah\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin vahid v\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 2026-c\u0131 il 27 fevral tarixind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n R\u0259q\u0259msal \u0130nki\u015faf \u015euras\u0131na r\u0259hb\u0259rlik d\u0259 Mehriban xan\u0131m \u018fliyevaya h\u0259val\u0259 edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 qad\u0131n siyas\u0259tinin effektivliyini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n bir s\u0131ra F\u0259rmanlar imzalanm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunlar\u0131 q\u0259bul edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda gender (ki\u015fi v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n) b\u0259rab\u0259rliyi \u00fczr\u0259 2026-2028-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Milli F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131\u201d:<\/p>\n<p>Milli F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131nda qad\u0131nlar\u0131n ictimai f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, t\u0259hsil, m\u0259\u015f\u011fulluq, iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 media sah\u0259l\u0259rind\u0259 gender aspektl\u0259rinin n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 normativ h\u00fcquqi bazan\u0131n, institusional mexanizml\u0259rin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyi m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin t\u0259bli\u011finin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur.<\/p>\n<p>H\u0259d\u0259f g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri: beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n yararlanmaqla gender b\u0259rab\u0259rliyin\u0259 dair normativ h\u00fcquqi bazan\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si; gender b\u0259rab\u0259rliyin\u0259 dair d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fczr\u0259 qurumlararas\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259 mexanizminin yarad\u0131lmas\u0131; gender b\u0259rab\u0259rliyini t\u0259bli\u011f v\u0259 t\u0259\u015fviq ed\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti institutlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilm\u0259si; qad\u0131nlar\u0131n ictimai f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilm\u0259si; \u0259m\u0259k bazar\u0131nda gender f\u0259rql\u0259rinin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131; i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fan qad\u0131nlar\u0131n sosial-iqtisadi ehtiyaclar\u0131na dair t\u0259dqiqat apar\u0131lmas\u0131; t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259drisi; qad\u0131nlar\u0131n r\u0259q\u0259msal savadl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131; sosial c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259ssas qrupdan olan qad\u0131nlar\u0131n tibbi, psixoloji, sosial v\u0259 h\u00fcquqi yard\u0131mlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si; qad\u0131nlar\u0131n iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fczr\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131; gender b\u0259rab\u0259rliyi m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin t\u0259bli\u011find\u0259 v\u0259 cinsi m\u0259nsubiyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kilikl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 median\u0131n rolunun art\u0131r\u0131lmas\u0131; gender b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259min olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259tin t\u0259hlili, monitorinqi v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si.<\/p>\n<p>M\u0259qs\u0259dl\u0259r: gender b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259min edilm\u0259si \u00fczr\u0259 h\u00fcquqi bazan\u0131n v\u0259 institusional mexanizml\u0259rin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si; qad\u0131nlar\u0131n ictimai, sosial v\u0259 iqtisadi f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, sosial c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259ssas qrupdan olan qad\u0131nlar\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si; cinsi m\u0259nsubiyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kiliyin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si; c\u0259miyy\u0259td\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyi m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin t\u0259bli\u011fi v\u0259 \u0259halinin m\u0259lumatl\u0131l\u0131q s\u0259viyy\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyimizin b\u0259rpas\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesinin f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrilmi\u015f, \u00f6lk\u0259mizin sosial-iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015fdir. Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 tarix boyu m\u00fcq\u0259dd\u0259s ana \u015f\u0259r\u0259fini uca tutaraq \u00f6z m\u00fcbarizliyi il\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f, qad\u0131nlar\u0131m\u0131z \u00f6lk\u0259nin ictimai-siyasi, m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak etmi\u015f, d\u00f6vl\u0259tin idar\u0259 olunmas\u0131nda daim f\u0259dakarl\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f meydanlar\u0131nda da \u015f\u00fcca\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Qad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n aktiv f\u0259aliyy\u0259ti h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, ordu quruculu\u011fundak\u0131 xidm\u0259tl\u0259ri d\u0259 \u015f\u0259r\u0259f v\u0259 q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yidir. Az\u0259rbaycan Ordusunun b\u00fct\u00fcn qo\u015fun n\u00f6vl\u0259rind\u0259, x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259, h\u0259rbi tibb ocaqlar\u0131nda v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 qad\u0131n xidm\u0259t edir, V\u0259t\u0259n qar\u015f\u0131s\u0131nda v\u0259zif\u0259 borclar\u0131n\u0131 \u015f\u0259r\u0259f v\u0259 l\u0259yaq\u0259tl\u0259 yerin\u0259 yetirirl\u0259r. M\u00fclki i\u015fl\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan qad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n da \u0259m\u0259yi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyimizin b\u0259rpas\u0131ndan sonra \u00f6t\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesinin f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrilmi\u015f, \u00f6lk\u0259mizin sosial-iqtisadi, intellektual-m\u0259d\u0259ni potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015fdir. Elm v\u0259 t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t, el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlar\u0131 il\u0259 o \u00f6z n\u00fcfuzunu ilb\u0259il art\u0131rma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdur. V\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti quruculu\u011fu istiqam\u0259tind\u0259 qad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n nailiyy\u0259tl\u0259ri m\u0259mnunluq hissi do\u011furur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0259halisinin \u00fcmumi say\u0131n\u0131n 50,2 faizini qad\u0131nlar t\u0259\u015fkil edir. 2026-c\u0131 il yanvar\u0131n 1-n\u0259 \u00fcmumi i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin say\u0131nda qad\u0131nlar\u0131n pay\u0131 48,4 faiz, m\u0259\u015f\u011ful olanlar\u0131n \u00fcmumi say\u0131nda qad\u0131nlar\u0131n pay\u0131 48,1 faiz olmu\u015fdur. F\u0259rdi sahibkarlar\u0131n \u00fcmumi say\u0131nda qad\u0131n sahibkarlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi son be\u015f ild\u0259 ilb\u0259il artaraq 2026-c\u0131 il yanvar\u0131n 1-n\u0259 23,7 faiz\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. Yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131nda qad\u0131nlar\u0131n t\u0259msil\u00e7iliyi 2004-c\u00fc ild\u0259ki 4 faizd\u0259n 2025-ci ild\u0259 39,34 faiz\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015f, d\u00f6vl\u0259t qulluq\u00e7ular\u0131 aras\u0131nda qad\u0131nlar\u0131n pay\u0131 son d\u00f6rd ild\u0259 27,5 faizd\u0259n 29,7 faiz\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f, h\u0259m\u00e7inin hakiml\u0259r, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 v\u0259 v\u0259kill\u0259r aras\u0131nda qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 artm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00f6hk\u0259m irad\u0259, y\u00fcks\u0259k l\u0259yaq\u0259t v\u0259 m\u00fcdrikliyin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 Tarixin b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 V\u0259t\u0259nimizin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak etmi\u015f, siyasi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu sah\u0259sind\u0259 \u0259sl v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik n\u00fcmun\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan xalq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n q\u0259dim yaz\u0131l\u0131 abid\u0259si olan \u201cKitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud\u201d dastan\u0131nda Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n sava\u015f meydan\u0131nda g\u00f6st\u0259rdiyi \u015f\u00fcca\u0259t, eyni zamanda M\u00f6min\u0259 Xatun, Sara Xatun, N\u00fc\u015fab\u0259, Tomris, Nigar, H\u0259c\u0259r, Tutu Bik\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30954"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30954"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30956,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30954\/revisions\/30956"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}