{"id":30697,"date":"2026-01-19T13:47:36","date_gmt":"2026-01-19T10:47:36","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=30697"},"modified":"2026-01-19T13:48:28","modified_gmt":"2026-01-19T10:48:28","slug":"20-yanvar-gunu-az%c9%99rbaycan-xalqinin-tarixinin-faci%c9%99li-k%c9%99d%c9%99rli-s%c9%99hif%c9%99si-oldugu-kimi-eyni-zamanda-q%c9%99hr%c9%99manliq-r%c9%99sad%c9%99t-s%c9%99hif%c9%99sidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=30697","title":{"rendered":"20 Yanvar g\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixinin faci\u0259li, k\u0259d\u0259rli s\u0259hif\u0259si oldu\u011fu kimi, eyni zamanda q\u0259hr\u0259manl\u0131q, r\u0259\u015fad\u0259t s\u0259hif\u0259sidir"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-30698 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/617071060_122114025681144567_8886066717114843097_n-300x156.jpg\" alt=\"\" width=\"266\" height=\"138\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/617071060_122114025681144567_8886066717114843097_n-300x156.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/617071060_122114025681144567_8886066717114843097_n-768x399.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/617071060_122114025681144567_8886066717114843097_n.jpg 960w\" sizes=\"(max-width: 266px) 100vw, 266px\" \/>1990-c\u0131 il yanvar faci\u0259sin\u0259 aparan yol az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistandak\u0131 tarixi torpaqlar\u0131ndan n\u00f6vb\u0259ti k\u00fctl\u0259vi deportasiyas\u0131n\u0131n, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si c\u0259hdl\u0259rinin geni\u015f v\u00fcs\u0259t ald\u0131\u011f\u0131 1987-ci ild\u0259n ba\u015flay\u0131b. Artan x\u0259tt \u00fczr\u0259 davam ed\u0259n g\u0259rginliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u0259v\u0259zin\u0259, Sovet r\u0259hb\u0259rliyi Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 d\u0259h\u015f\u0259tli cinay\u0259t t\u00f6r\u0259dib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycana g\u00f6nd\u0259ril\u0259n ordu hiss\u0259l\u0259rinin t\u0259rkibin\u0259 Stavropoldan, Rostovdan, Krasnodardan s\u0259f\u0259rb\u0259r edilmi\u015f erm\u0259ni zabit v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259ri, h\u0259rbi m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259hsil alan erm\u0259ni kursantlar\u0131 da c\u0259lb edilmi\u015fdi. 1990-c\u0131 il yanvar\u0131n ortalar\u0131nda SSR\u0130 M\u00fcdafi\u0259 v\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r nazirlikl\u0259rinin, habel\u0259 ba\u015fqa x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin 66 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u0259sg\u0259r v\u0259 zabiti Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u0259tiril\u0259r\u0259k, Qala v\u0259 \u201cNasoslu\u201d aerodromlar\u0131nda, Respublika stadionunda, Salyan kazarmas\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 il yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 birba\u015fa Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin ba\u015f katibi Mixail Qorba\u00e7ovun \u0259mri il\u0259 SSR\u0130 M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi, D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259si v\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyinin qo\u015fun hiss\u0259l\u0259ri Bak\u0131ya v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir ne\u00e7\u0259 rayonuna yeridildi, dinc \u0259hali a\u011f\u0131r texnikadan v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif tipli silahlardan at\u0259\u015f\u0259 tutularaq k\u00fctl\u0259vi q\u0259tl\u0259 yetirildi.<!--more--><\/p>\n<p>\u201cBak\u0131 \u0259m\u0259liyyat\u0131\u201dna r\u0259hb\u0259rliyi birba\u015fa SSR\u0130 m\u00fcdafi\u0259 naziri Dmitri Yazov, SSR\u0130 daxili i\u015fl\u0259r naziri Vadim Bakatin, SSR\u0130 DTK s\u0259drinin m\u00fcavini Filip Babkov h\u0259yata ke\u00e7irirdil\u0259r. T\u0259tbiq edilmi\u015f f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t haqq\u0131nda \u0259hali x\u0259b\u0259rdar edilm\u0259mi\u015fdir. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin yanvar\u0131n 20-d\u0259 saat 00-da t\u0259tbiq edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, qo\u015fun hiss\u0259l\u0259ri yanvar\u0131n 19-da saat 21-d\u0259n etibar\u0259n birinci olaraq T\u00fcrkan-Qala t\u0259r\u0259fd\u0259n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 yeridildi. Sovet ordusunun x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rinin v\u0259 daxili qo\u015funlar\u0131n iri kontingentinin Bak\u0131n\u0131 z\u0259bt etm\u0259si x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla m\u00fc\u015fayi\u0259t edilmi\u015fdir. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin t\u0259tbiqind\u0259n \u00f6nc\u0259 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular 82 n\u0259f\u0259ri amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015f, 20 n\u0259f\u0259ri \u00f6l\u00fcmc\u00fcl yaralam\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>K\u00fctl\u0259vi insan q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259dildikd\u0259n sonra \u2013 y\u0259ni 20 yanvar 1990-c\u0131 il s\u0259h\u0259r saat 5:30-da radio vasit\u0259sil\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin komendant\u0131 V.Dubinyak f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t t\u0259tbiq edildiyi bar\u0259d\u0259 r\u0259smi m\u0259lumat\u0131 efir\u0259 vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>Halbuki, yanvar\u0131n 20-d\u0259 saat 00-dan ba\u015flanm\u0131\u015f h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarda tanklardan v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259yinatl\u0131 zirehli d\u00f6y\u00fc\u015f ma\u015f\u0131nlar\u0131ndan istifad\u0259 edilmi\u015f, X\u0259z\u0259r H\u0259rbi Donanmas\u0131na m\u0259xsus g\u0259mil\u0259rd\u0259n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 desant \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edildikd\u0259n sonra is\u0259 yanvar\u0131n 20-d\u0259 v\u0259 sonrak\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 21 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Qanl\u0131 Yanvar g\u00fcn\u00fcnd\u0259n sonra f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin elan olunmad\u0131\u011f\u0131 rayonlarda yanvar\u0131n 25-d\u0259 Neft\u00e7ala, yanvar\u0131n 26-da L\u0259nk\u0259randa 8 n\u0259f\u0259r q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir. \u00dcmumilikd\u0259 Respublikada 147 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, 744 n\u0259f\u0259r yaralanm\u0131\u015f, 841 n\u0259f\u0259r qanunsuz h\u0259bs olunmu\u015f, 200 ev v\u0259 m\u0259nzil, 80 avtoma\u015f\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259cili yard\u0131m ma\u015f\u0131nlar\u0131, d\u00f6vl\u0259t \u0259mlak\u0131 v\u0259 \u015f\u0259xsi \u0259mlak m\u0259hv edilmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t, ictimai v\u0259 \u015f\u0259xsi \u0259mlaka h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ri il\u0259 5.637.286 rubl miqdar\u0131nda maddi ziyan vurulmu\u015fdu.<\/p>\n<p>20 yanvar hadis\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 Sovet imperiyas\u0131 Az\u0259rbaycanda \u00f6z\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn siyasi v\u0259 h\u00fcquqi dayaqlar\u0131n\u0131 itirdi.<\/p>\n<p>Xalq\u0131n Sov.\u0130KP-y\u0259 v\u0259 m\u00f6vcud rejim\u0259 qar\u015f\u0131 nifr\u0259ti son h\u0259dd\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f, Sov.\u0130KP \u00fczvl\u0259ri k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 partiya biletl\u0259rini ataraq onun s\u0131ralar\u0131n\u0131 t\u0259rk etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rind\u0259n sonra xalq daha bir ger\u00e7\u0259kliyin \u015fahidi oldu. Xalq\u0131n m\u00fcbariz\u0259sini, t\u00f6k\u00fcl\u0259n qan\u0131 siyasi niyy\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn al\u0259t\u0259 \u00e7evir\u0259n Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259sinin ba\u015f\u0131nda duranlar\u0131n i\u00e7 \u00fcz\u00fc a\u00e7\u0131lma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 ki, 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rin\u0259 siyasi qiym\u0259t verilm\u0259si t\u0259l\u0259bi il\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259si hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259n sonra bu m\u00f6vzunu unutdu. Onlar hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 faci\u0259y\u0259 siyasi qiym\u0259t verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259dil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130lk siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n verildi.<\/p>\n<p>Faci\u0259nin ert\u0259si g\u00fcn\u00fc &#8211; yanvar\u0131n 21-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k xalqla birg\u0259 oldu\u011funu bildirdi, 20 Yanvar faci\u0259sin\u0259 siyasi qiym\u0259t verdi, onun h\u00fcquqa, demokratiyaya, humanizm\u0259 zidd oldu\u011funu, m\u0259rk\u0259zin v\u0259 ozamank\u0131 respublika r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin x\u0259yan\u0259ti \u00fcz\u00fcnd\u0259n ba\u015f vermi\u015f siyasi s\u0259hv oldu\u011funu b\u0259yan etdi. O, faci\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar xalq\u0131m\u0131za ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 verdi v\u0259 m\u0259tbuat konfrans\u0131 ke\u00e7irib Bak\u0131dak\u0131 terror akt\u0131na r\u0259vac ver\u0259n hakimiyy\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini v\u0259 h\u0259rb\u00e7il\u0259ri cinay\u0259tkar, onlar\u0131n dinc \u0259haliy\u0259 tutduqlar\u0131 divan\u0131 is\u0259 b\u00fct\u00f6v bir xalqa qar\u015f\u0131 edil\u0259n tarixi cinay\u0259t adland\u0131rd\u0131. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259r\u0259k Sovet hakimiyy\u0259tinin \u201c20 Yanvar\u201d \u0259m\u0259lin\u0259 etiraz ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n qanl\u0131 faci\u0259nin ilk siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259tini verdi: \u201cM\u0259n bu faci\u0259y\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n yanaraq h\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcumu yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fam v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259min m\u00f6vqed\u0259y\u0259m, sabah da h\u0259min m\u00f6vqed\u0259 olaca\u011fam. Birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u0259dal\u0259t namin\u0259, eyni zamanda, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n namusunu, \u015f\u0259r\u0259fini, milli m\u0259nliyini qorumaq namin\u0259\u201d. Bu tarixi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n m\u0259tni Kremlin k\u0259skin informasiya blokadas\u0131 siyas\u0259tin\u0259 baxmayaraq, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycanda yay\u0131ld\u0131 v\u0259 geni\u015f \u0259ks-s\u0259da do\u011furdu. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n q\u0259lbind\u0259 \u00fcmid \u00e7\u0131ra\u011f\u0131 yand\u0131.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Bak\u0131ya rus ordusunun yeridilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyinin q\u0259rar\u0131n\u0131 k\u0259skin t\u0259nqid ed\u0259r\u0259k, r\u0259smi a\u00e7\u0131qlama t\u0259l\u0259b etdi: \u201cAz\u0259rbaycana k\u0259nardan b\u00f6y\u00fck ordu kontingenti yeridilmi\u015fdir. Respublikada ne\u00e7\u0259 ordu birl\u0259\u015fm\u0259sinin oldu\u011fu m\u0259n\u0259 yax\u015f\u0131 b\u0259llidir. Az\u0259rbaycanda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r &#8211; 4-c\u00fc ordu, X\u0259z\u0259r H\u0259rbi D\u0259niz Donanmas\u0131, desant qo\u015funlar\u0131n\u0131n diviziyas\u0131, Hava H\u00fccumundan M\u00fcdafi\u0259 Qo\u015funlar\u0131, D\u0130N-in daxili qo\u015fun birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri vard\u0131r. Oraya \u0259lav\u0259 qo\u015fun yeritm\u0259k n\u0259y\u0259 laz\u0131m idi? \u018fg\u0259r bel\u0259 z\u0259rur\u0259t var idis\u0259, orada yerl\u0259\u015f\u0259n h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k olard\u0131. Bel\u0259 q\u0259rar q\u0259bul ed\u0259n Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi, ham\u0131dan \u0259vv\u0259l is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 qoyub qa\u00e7m\u0131\u015f V\u0259zirov, \u00f6z xalq\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1990-c\u0131 il noyabr\u0131n 21-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Ali M\u0259clisind\u0259 20 Yanvar faci\u0259sin\u0259 siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t ver\u0259n q\u0259rar q\u0259bul edildi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmumi r\u0259yini \u00f6z\u00fcnd\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdir\u0259n bu q\u0259rar Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev q\u0259tiyy\u0259tinin t\u0259zah\u00fcr\u00fc kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. S\u0259n\u0259dd\u0259 respublika s\u0259viyy\u0259sind\u0259 20 yanvar faci\u0259sin\u0259 siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259tin verilm\u0259si \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyind\u0259n t\u0259l\u0259b edilirdi. Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra da 1993-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r iqtidarda olanlar\u0131n he\u00e7 biri faci\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sl h\u0259qiq\u0259ti a\u015fkar etm\u0259y\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259sar\u0259t tapmad\u0131.<\/p>\n<p>1994-c\u00fc il mart\u0131n 29-da \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 20 yanvar faci\u0259sin\u0259 ali qanunvericilik orqan\u0131 \u2013 Milli M\u0259clis s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t verilib.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev \u201cBak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131nda \u201c\u018fb\u0259di m\u0259\u015f\u0259l\u201d abid\u0259 kompleksinin ucald\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259\u201d 1998-ci il 5 avqust tarixli S\u0259r\u0259ncam imzalam\u0131\u015fd\u0131r. Kompleksin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 10 oktyabr 1998-ci il tarixind\u0259 olmu\u015fdur. 2007-ci ild\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131 rekonstruksiya olunark\u0259n \u201c\u018fb\u0259di M\u0259\u015f\u0259l\u201d abid\u0259sinin s\u00fctunlar\u0131 h\u00fcnd\u00fcrl\u0259\u015fdirilmi\u015f, abid\u0259d\u0259ki s\u0259kkizgu\u015f\u0259li ulduz, s\u0259kkizgu\u015f\u0259li g\u00fczg\u00fcn\u00fcn m\u0259sam\u0259l\u0259ri q\u0131z\u0131lla i\u015fl\u0259nilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259k M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n h\u0259r il yanvar\u0131n 20-si \u2013Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda h\u0259lak olmu\u015f \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259sini yad etm\u0259 g\u00fcn\u00fc \u2013 \u00fcmumxalq h\u00fczn g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcn i\u015f g\u00fcn\u00fc hesab edilmir.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1998-ci il 31 mart tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 \u201c20 Yanvar \u015f\u0259hidi\u201d f\u0259xri ad\u0131 t\u0259sis edildi. \u201c20 Yanvar \u015f\u0259hidi\u201d f\u0259xri ad\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131, suverenliyi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi u\u011frunda 1990-c\u0131 ilin yanvar\u0131nda Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, L\u0259nk\u0259ran v\u0259 Neft\u00e7ala rayonlar\u0131nda faci\u0259li hadis\u0259l\u0259r zaman\u0131 h\u0259lak olmu\u015f v\u0259 h\u0259min hadis\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 x\u0259sar\u0259td\u0259n (yaralanma, travma, kontuziya) v\u0259fat etmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r (\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra) t\u0259ltif olunurlar. F\u0259xri ad Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin s\u0259r\u0259ncam\u0131 \u0259sas\u0131nda verilir. F\u0259xri adla t\u0259ltif olunanlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri qanunvericilikd\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan g\u00fcz\u0259\u015ft v\u0259 imtiyazlardan istifad\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>20 Yanvar g\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixinin faci\u0259li, k\u0259d\u0259rli s\u0259hif\u0259si oldu\u011fu kimi, eyni zamanda q\u0259hr\u0259manl\u0131q, r\u0259\u015fad\u0259t s\u0259hif\u0259sidir.<\/p>\n<p>H\u0259min g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi u\u011frunda ilk \u015f\u0259hidl\u0259rini verdi. Azadl\u0131\u011fa ged\u0259n yolda h\u0259yatlar\u0131n\u0131 qurban ver\u0259n V\u0259t\u0259n \u00f6vladlar\u0131 misilsiz f\u0259dakarl\u0131qlar\u0131 il\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259hr\u0259manl\u0131q salnam\u0259sin\u0259 yeni parlaq s\u0259hif\u0259 yazd\u0131lar. Xalq\u0131n birliyi v\u0259 milli l\u0259yaq\u0259t hissi top-t\u00fcf\u0259ng\u0259 qalib g\u0259ldi v\u0259 bu, 20 Yanvar\u0131 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndir\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259qamlardan biridir.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00dcmummilli Lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rinin h\u00fcquqi m\u00fcst\u0259vid\u0259 \u0259sl mahiyy\u0259ti a\u00e7\u0131qland\u0131.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259sinin uca tutulmas\u0131na, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259llin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n uyudu\u011fu \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131nda t\u0259mir v\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, Bak\u0131n\u0131n Yasamal rayonundak\u0131 \u201c20 Yanvar\u201d dair\u0259sind\u0259, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi v\u0259 M\u00fcz\u0259ff\u0259r H\u0259s\u0259nov k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rinin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 Qanl\u0131 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin xatir\u0259sin\u0259 memorial abid\u0259 kompleksi ucald\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri say\u0259sind\u0259 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn effektiv sosial m\u00fcdafi\u0259 sistemi formala\u015f\u0131b. D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u201c20 Yanvar \u015f\u0259hidinin ail\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d 2006-c\u0131 il 19 yanvar tarixli F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259qa\u00fcd verilir. Bununla yana\u015f\u0131, \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 \u0259lilliy\u0259 g\u00f6r\u0259 pensiya v\u0259 ya m\u00fcavin\u0259t, orqanizmin funksiyalar\u0131n\u0131n 81-100 faiz pozulmas\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qullu\u011fa g\u00f6r\u0259 Prezidentin ayl\u0131q t\u0259qa\u00fcd\u00fc d\u0259 \u00f6d\u0259nilir.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, 2025-ci ild\u0259 icra olunan n\u00f6vb\u0259ti, 2018-ci ild\u0259n is\u0259 5-ci sosial islahat paketi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn Prezidentin ayl\u0131q t\u0259qa\u00fcd\u00fc 700 manata, 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Prezidentin ayl\u0131q t\u0259qa\u00fcd\u00fc orqanizmin funksiyalar\u0131n\u0131n 81-100 faiz pozulmas\u0131na g\u00f6r\u0259 600 manata, 61-80 faiz pozulmas\u0131na g\u00f6r\u0259 500 manata, 31-60 faiz pozulmas\u0131na g\u00f6r\u0259 400 manata, h\u0259m\u00e7inin \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcavin\u0259t d\u0259 m\u00fcvafiq olaraq 300 manata, 250 manata v\u0259 180 manata \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Orqanizmin funksiyalar\u0131n\u0131n 81-100 faiz pozulmas\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qullu\u011fa g\u00f6r\u0259 Prezidentin ayl\u0131q t\u0259qa\u00fcd\u00fc d\u0259 art\u0131r\u0131laraq 120 manat m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub.<\/p>\n<p>Son 7 il \u0259rzind\u0259 icra olunan 5 sosial islahat paketi n\u0259tic\u0259sind\u0259 Prezidentin ayl\u0131q t\u0259qa\u00fcd\u00fc 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn 2,3 d\u0259f\u0259, 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u0259lilliyi olanlar \u00fc\u00e7\u00fcn 3,5 d\u0259f\u0259, orqanizmin funksiyalar\u0131n\u0131n 81-100 faiz pozulmas\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qulluq ed\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 2,4 d\u0259f\u0259, \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 m\u00fcavin\u0259tl\u0259r is\u0259 4,6 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6t\u0259n d\u00f6vrd\u0259 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin ail\u0259l\u0259rin\u0259, 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u0259lilliyi olanlara 143 m\u0259nzil, 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 100-d\u0259k avtomobil t\u0259qdim edilib.<\/p>\n<p>20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u0259lilliyi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin reabilitasiya xidm\u0259tl\u0259ri il\u0259 t\u0259minat\u0131 da h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 qanunvericiliyind\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259si \u00fczvl\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u0259lilliyi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r bir s\u0131ra imtiyaz v\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r d\u0259 \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p>H\u0259r il yanvar\u0131n 20-d\u0259 saat 12:00-da Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259razisind\u0259 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin xatir\u0259si bir d\u0259qiq\u0259lik s\u00fckutla yad olunur, g\u0259mil\u0259rd\u0259n, avtomobill\u0259rd\u0259n v\u0259 qatarlardan s\u0259s siqnallar\u0131 verilir, h\u00fczn \u0259lam\u0259ti olaraq d\u00f6vl\u0259t bayraqlar\u0131 endirilir. Az\u0259rbaycan bu m\u00fcbariz o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131n\u0131n \u015f\u00fcca\u0259tini daim y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirir, onlar\u0131n ruhuna ehtiram g\u00f6st\u0259rir, xatir\u0259sini h\u0259r zaman uca tutur.<\/p>\n<p>20 yanvar l\u0259yaq\u0259tini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr qurban verm\u0259y\u0259 haz\u0131r olan xalq\u0131n tarixind\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli bir s\u0259hif\u0259dir.<\/p>\n<p>20 yanvar faci\u0259si m\u00fcst\u0259qillik, istiqlal v\u0259 h\u00fcrriyy\u0259t u\u011frunda xalq\u0131m\u0131z\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n zirv\u0259si kimi Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 h\u0259kk olunub.<\/p>\n<p>20 yanvar hadis\u0259l\u0259ri d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n t\u0259\u015fkilatlanmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. D\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 ilk d\u0259f\u0259 olaraq milli faci\u0259mizin tan\u0131d\u0131lmas\u0131 namin\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259\u015fkilatlanma\u011fa ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>Qanl\u0131 yanvar hadis\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan milli kimliyinin formala\u015fmas\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. Faci\u0259d\u0259n sonra milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131 tam siyasi reall\u0131\u011fa \u00e7evrilib, d\u00f6nm\u0259z xarakter al\u0131b, xalq \u00f6z g\u0259l\u0259c\u0259yini yaln\u0131z m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda g\u00f6r\u00fcb. \u018fminlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcst\u0259qilliyi v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259 canlar\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hidl\u0259rin ruhlar\u0131 bu g\u00fcn \u015fadd\u0131r. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi 2020-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusu xalq\u0131m\u0131z\u0131n 30 illik h\u0259sr\u0259tin\u0259 son qoydu, torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131ndan azad etdi. 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n u\u011furlu antiterror t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 is\u0259 suverenliyimiz tam b\u0259rpa olundu. \u0130ndi b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rimizd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fc\u00e7r\u0259ngli Bayra\u011f\u0131 dal\u011falan\u0131r. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 quruculuq i\u015fl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 davam edir, B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f Proqram\u0131 u\u011furla icra olunur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1990-c\u0131 il yanvar faci\u0259sin\u0259 aparan yol az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistandak\u0131 tarixi torpaqlar\u0131ndan n\u00f6vb\u0259ti k\u00fctl\u0259vi deportasiyas\u0131n\u0131n, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana birl\u0259\u015fdirilm\u0259si c\u0259hdl\u0259rinin geni\u015f v\u00fcs\u0259t ald\u0131\u011f\u0131 1987-ci ild\u0259n ba\u015flay\u0131b. Artan x\u0259tt \u00fczr\u0259 davam ed\u0259n g\u0259rginliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u0259v\u0259zin\u0259, Sovet r\u0259hb\u0259rliyi Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 d\u0259h\u015f\u0259tli cinay\u0259t t\u00f6r\u0259dib. Az\u0259rbaycana g\u00f6nd\u0259ril\u0259n ordu hiss\u0259l\u0259rinin t\u0259rkibin\u0259 Stavropoldan, Rostovdan, Krasnodardan s\u0259f\u0259rb\u0259r edilmi\u015f erm\u0259ni zabit v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259ri, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30697"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30697"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30700,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30697\/revisions\/30700"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}