{"id":29998,"date":"2025-08-01T16:12:54","date_gmt":"2025-08-01T13:12:54","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=29998"},"modified":"2025-08-01T16:12:54","modified_gmt":"2025-08-01T13:12:54","slug":"ana-dilimizi-qorumaq-ucun-boyuk-addimlar-atan-umummilli-liderin-siyasi-x%c9%99tti-prezident-ilham-%c9%99liyev-t%c9%99r%c9%99find%c9%99n-inamla-davam-etdirilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=29998","title":{"rendered":"Ana dilimizi qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck add\u0131mlar atan \u00dcmummilli Liderin siyasi x\u0259tti Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n inamla davam etdirilir"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-29999 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/527591400_610700442094420_6470258752223605553_n-1-300x182.jpg\" alt=\"\" width=\"257\" height=\"156\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/527591400_610700442094420_6470258752223605553_n-1-300x182.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/527591400_610700442094420_6470258752223605553_n-1-768x465.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/527591400_610700442094420_6470258752223605553_n-1.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 257px) 100vw, 257px\" \/>B\u00fct\u00fcn s\u00fcni m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev ana dili m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 \u00f6z m\u00f6vqeyini h\u0259r zaman \u00e7ox q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 qoruma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdur. D\u00f6vl\u0259t dili u\u011frunda ard\u0131c\u0131l m\u00fcbariz\u0259 aparan \u00dcmummilli Lider ziyal\u0131lar\u0131, xalq\u0131 ana dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi ya\u015famaq h\u00fcququ u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 c\u0259lb ed\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn q\u00fcvv\u0259l\u0259ri s\u0259f\u0259rb\u0259r etmi\u015fdir. B\u00f6y\u00fck tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259t SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n \u00f6z nitqind\u0259 x\u00fcsusi olaraq vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r ki, Konstitusiya v\u0259t\u0259nda\u015flara t\u0259hsil h\u00fcququ vermi\u015fdir. Bu h\u00fcquq ana dilind\u0259 oxumaq imkan\u0131 il\u0259 t\u0259min olunur.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan dilin\u0259 d\u00f6vl\u0259t dili statusunun verilm\u0259sind\u0259 \u0259v\u0259zsiz rolu olmu\u015fdur. 1978-ci il aprelin 2-d\u0259 IX \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin Az\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n layih\u0259si v\u0259 onun \u00fcmumxalq m\u00fczakir\u0259sinin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f VII sessiyas\u0131nda m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259klifi il\u0259 73-c\u00fc madd\u0259ni a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 redaksiyada verm\u0259k t\u0259klif olunmu\u015fdur: \u201cAz\u0259rbaycan Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dili Az\u0259rbaycan dilidir.\u201d<!--more--><\/p>\n<p>1995-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 haz\u0131rlanark\u0259n d\u00f6vl\u0259t dilinin nec\u0259 adland\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259klifl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. T\u0259klifl\u0259rin \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259 ana dilimizin Az\u0259rbaycan dili adland\u0131r\u0131lmas\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259nirdi. Geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n sonra 1995-ci ild\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si yolu il\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Konstitusiyan\u0131n 21-ci madd\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t dilinin Az\u0259rbaycan dili olmas\u0131 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin \u201cAz\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d 2001-ci il 9 avqust tarixli F\u0259rman\u0131na \u0259sas\u0259n h\u0259r il avqustun 1-i \u00f6lk\u0259mizd\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. Bu m\u0259nada Az\u0259rbaycan dilinin qloballa\u015fma d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rind\u0259n qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin s\u0259yl\u0259ri xalq\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259v\u0259zedilm\u0259z t\u00f6hf\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev deyirdi: \u201cM\u00fcxt\u0259lif dill\u0259r\u0259 m\u0259nsub olan insanlar Az\u0259rbaycan dilini sad\u0259c\u0259 e\u015fid\u0259r\u0259k, onun m\u0259nas\u0131n\u0131 o q\u0259d\u0259r bilm\u0259y\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan dilinin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015feir\u0259 b\u0259nz\u0259diyini, xo\u015f ah\u0259ngli oldu\u011funu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 qeyd edibl\u0259r. Biz dilimizl\u0259 f\u0259xr etm\u0259liyik. Dil h\u0259r bir mill\u0259tin milliliyinin \u0259sas\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r bir g\u0259nc \u00f6z ana dilini, Az\u0259rbaycan dilini, m\u00fcasir Az\u0259rbaycan dilini g\u0259r\u0259k \u0259n inc\u0259likl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r bilsin v\u0259 bu dild\u0259n istifad\u0259 etsin. Biz m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycanda Az\u0259rbaycan dilini d\u00f6vl\u0259t dili etdiyimiz kimi, c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 d\u0259, xalq\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7ind\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan dilini m\u00fctl\u0259q hakim dil etm\u0259liyik.\u201d<\/p>\n<p>Ana dilimizi qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck add\u0131mlar atan \u00dcmummilli Liderin siyasi x\u0259tti Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n inamla davam etdirilir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 ard\u0131c\u0131l v\u0259 u\u011furlu d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu siyas\u0259tind\u0259 ana dilinin qorunmas\u0131 v\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6n\u0259mli yer tutmu\u015fdur. Bunu \u00f6lk\u0259 Prezidentinin Az\u0259rbaycan dili il\u0259 ba\u011fl\u0131 silsil\u0259 s\u0259r\u0259ncam v\u0259 f\u0259rmanlar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259rd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 zaman\u0131 s\u0259sl\u0259ndirdiyi qiym\u0259tli fikirl\u0259r s\u00fcbut edir.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u201cAz\u0259rbaycan dilind\u0259 lat\u0131n qrafikas\u0131 il\u0259 k\u00fctl\u0259vi n\u0259\u015frl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d 12 yanvar 2004-c\u00fc il tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n 2004-2008-ci ill\u0259rd\u0259 lat\u0131n qrafikas\u0131 il\u0259 \u00e7ap olunacaq \u0259s\u0259rl\u0259rin siyah\u0131s\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n 2004-c\u00fc il 14 yanvar tarixli \u201cAz\u0259rbaycan Milli Ensiklopediyas\u0131n\u0131n n\u0259\u015fri haqq\u0131nda\u201d, el\u0259c\u0259 d\u0259 2007-ci il 30 dekabr tarixli \u201cD\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan dilind\u0259 n\u0259\u015fri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan \u0259s\u0259rl\u0259rinin siyah\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d s\u0259r\u0259ncamlar\u0131 il\u0259 ana dilinin h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcf\u0259ss\u0259l t\u0259tbiqi ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fib. M\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rini v\u0259 reall\u0131qlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan Az\u0259rbaycan Prezidentinin \u201cAz\u0259rbaycan dilinin qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 dil\u00e7iliyin inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131 2013-c\u00fc il 9 aprel tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq etm\u0259si milli v\u0259 m\u0259n\u0259vi varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fczg\u00fcs\u00fc olan ana dilimizin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 z\u0259nginliyinin qorunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259dir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u201cAz\u0259rbaycan dilinin elektron m\u0259kanda daha geni\u015f istifad\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d 2018-ci il 17 iyul tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 Az\u0259rbaycan dilinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 t\u0259tbiqi dair\u0259sinin daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n 2018-ci il noyabr\u0131n 1-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259n istifad\u0259nin daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilinin daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir daha t\u0259sdiq edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fct\u00fcn s\u00fcni m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev ana dili m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 \u00f6z m\u00f6vqeyini h\u0259r zaman \u00e7ox q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 qoruma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdur. D\u00f6vl\u0259t dili u\u011frunda ard\u0131c\u0131l m\u00fcbariz\u0259 aparan \u00dcmummilli Lider ziyal\u0131lar\u0131, xalq\u0131 ana dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi ya\u015famaq h\u00fcququ u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 c\u0259lb ed\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn q\u00fcvv\u0259l\u0259ri s\u0259f\u0259rb\u0259r etmi\u015fdir. B\u00f6y\u00fck tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259t SSR\u0130 Konstitusiyas\u0131 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n \u00f6z nitqind\u0259 x\u00fcsusi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29998"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29998"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29998\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30000,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29998\/revisions\/30000"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29998"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29998"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29998"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}