{"id":29242,"date":"2025-03-14T08:50:55","date_gmt":"2025-03-14T05:50:55","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=29242"},"modified":"2025-03-14T08:51:27","modified_gmt":"2025-03-14T05:51:27","slug":"novruz-v%c9%99-milli-kimlik-%c9%99srl%c9%99r-boyu-yasayan-d%c9%99y%c9%99rl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=29242","title":{"rendered":"NOVRUZ V\u018f M\u0130LL\u0130 K\u0130ML\u0130K : \u018fSRL\u018fR BOYU YA\u015eAYAN D\u018fY\u018fRL\u018fR"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-29243 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/d48c0b857a1a350737dbe4c7af641d0c-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"168\" height=\"112\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/d48c0b857a1a350737dbe4c7af641d0c-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/d48c0b857a1a350737dbe4c7af641d0c-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/d48c0b857a1a350737dbe4c7af641d0c-768x512.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/d48c0b857a1a350737dbe4c7af641d0c.jpg 1152w\" sizes=\"(max-width: 168px) 100vw, 168px\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-29244 alignright\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-64.jpg\" alt=\"\" width=\"185\" height=\"115\" \/>Milli kimlik bir xalq\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vacib amildir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixi, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan Novruz bayram\u0131 bu kimliyin \u0259n m\u00fch\u00fcm s\u00fctunlar\u0131ndan biridir. \u018fsrl\u0259r boyu m\u00fcxt\u0259lif \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 v\u0259 xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 baxmayaraq, Novruz bayram\u0131 xalq\u0131n ruhunu ya\u015fadan, birlik v\u0259 h\u0259mr\u0259ylik hissini g\u00fccl\u0259ndir\u0259n bir bayram olaraq qal\u0131b. Bu bayram t\u0259kc\u0259 t\u0259bi\u0259tin oyan\u0131\u015f\u0131 v\u0259 yeni ilin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi miras\u0131n\u0131n bir r\u0259mzidir.<br \/>\nNovruz bayram\u0131n\u0131n mahiyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 \u015f\u0259nlik v\u0259 \u0259yl\u0259nc\u0259d\u0259n ibar\u0259t deyil. O, eyni zamanda Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015fi il\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc rolunu oynay\u0131r. Xalq\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn bu bayram birl\u0259\u015fdirici g\u00fcc\u0259 malikdir, \u00e7\u00fcnki Novruz zaman\u0131 ail\u0259l\u0259r bir araya g\u0259lir, insanlar k\u00fcsk\u00fcnl\u00fckl\u0259ri unu-dur, dostluq v\u0259 qohumluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir. Novruzun \u0259sas simvollar\u0131 olan s\u0259m\u0259ni, tonqal \u00fcst\u00fcnd\u0259n tullanmaq, papaq atmaq, yumurta d\u00f6y\u00fc\u015fd\u00fcrm\u0259k kimi ad\u0259tl\u0259r is\u0259 xalq\u0131n z\u0259ngin m\u0259d\u0259niyy\u0259tini v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rini ya\u015fadan vasit\u0259l\u0259rdir.<br \/>\nLakin Novruz bayram\u0131 h\u0259r zaman s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 qeyd olunmay\u0131b. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259, Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 milli d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 v\u0259 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan siyas\u0259t \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Novruz bayram\u0131 da qada\u011falarla \u00fczl\u0259\u015fib. Sovet h\u00f6kum\u0259ti milli bayramlar\u0131 ideoloji bax\u0131mdan z\u0259r\u0259rli hesab edirdi v\u0259 onlar\u0131 unutdurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirdi. 1930-cu ill\u0259rd\u0259n etibar\u0259n Novruzun r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 qeyd edilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. Bununla bel\u0259, xalq Novruzu ya\u015fatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onu ail\u0259 daxilind\u0259 qeyd etm\u0259y\u0259 davam edirdi.<!--more--><br \/>\n1970-ci ill\u0259rd\u0259n etibar\u0259n Az\u0259rbaycanda milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk g\u00fccl\u0259ndikc\u0259, Novruz bayram\u0131na olan maraq da artma\u011fa ba\u015flad\u0131. X\u00fcsusil\u0259, 1980-ci ill\u0259rin sonunda milli dir\u00e7\u0259li\u015f h\u0259r\u0259kat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Novruz bayram\u0131 yenid\u0259n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 qeyd olunma\u011fa ba\u015flad\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik qazanmas\u0131 il\u0259 Novruz r\u0259smi bayram statusunu ald\u0131 v\u0259 xalq\u0131n milli kimliyinin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 kimi qorunub saxland\u0131.<br \/>\nQloballa\u015fma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 milli kimliyin qorunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si daha da aktualla\u015f\u0131b. \u0130nformasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131, s\u0259rh\u0259dl\u0259rin nisbi olaraq a\u00e7\u0131q olmas\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 inteqrasiya prosesi milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. B\u0259zi d\u0259y\u0259rl\u0259rin universal xarakter almas\u0131, qloballa\u015fman\u0131n g\u0259tirdiyi m\u00fcasirlik v\u0259 urbanizasiya dal\u011fas\u0131 yerli m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r\u0259 t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259r\u0259 bilir. X\u00fcsusil\u0259, q\u0259rb d\u0259y\u0259rl\u0259rinin dominant hala g\u0259lm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zi milli x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r z\u0259ifl\u0259yir v\u0259 k\u00f6hn\u0259lmi\u015f kimi q\u0259bul edilir.<br \/>\nQloballa\u015fman\u0131n m\u0259nfi t\u0259r\u0259fl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 milli identiklikl\u0259rin z\u0259ifl\u0259m\u0259si v\u0259 h\u0259tta b\u0259zi hallarda yox olmas\u0131d\u0131r. G\u0259nc n\u0259sil getdikc\u0259 daha \u00e7ox qlobal d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lir v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi milli bayramlar ikinci planda qal\u0131r. \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 q\u0259rb m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 olan mara\u011f\u0131n artmas\u0131, modern texnologiyalar\u0131n v\u0259 sosial median\u0131n t\u0259siri il\u0259 yerli d\u0259y\u0259rl\u0259rin arxa plana ke\u00e7m\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 milli ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si prosesi \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Bununla yana\u015f\u0131, qloballa\u015fma b\u0259z\u0259n milli m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r\u0259 yad olan tendensiyalar\u0131n yay\u0131lmas\u0131na v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin homogenl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Q\u0259rb d\u00fcnyas\u0131n\u0131n populyar bayramlar\u0131 v\u0259 sosial trendl\u0259ri yerli bayramlar\u0131n v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin yerini tuta bil\u0259r. Bu, milli kimliyin z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259, yerli d\u0259y\u0259rl\u0259rin is\u0259 unudulmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259miyy\u0259tin h\u0259r bir \u00fczv\u00fc milli d\u0259y\u0259rl\u0259ri ya\u015fatmaq, Novruz kimi bayramlar\u0131 g\u0259nc n\u0259sill\u0259r\u0259 tan\u0131tmaq v\u0259 onlara bu ad\u0259tl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tini izah etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r.<br \/>\nBu g\u00fcn Novruz t\u0259kc\u0259 milli bayram deyil, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nan m\u0259d\u0259ni irsinin bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. 2009-cu ild\u0259 Novruz bayram\u0131 UNESCO t\u0259r\u0259find\u0259n qeyri-maddi m\u0259d\u0259ni irs siyah\u0131s\u0131na daxil edilib v\u0259 2010-cu ild\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131 21 mart tarixini Beyn\u0259lxalq Novruz G\u00fcn\u00fc kimi elan edib. Bu, Novruzun t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, eyni zamanda b\u00fct\u00fcn region xalqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tini bir daha s\u00fcbut edir.<br \/>\nNovruz bayram\u0131 tarix boyu xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli kimliyinin ya\u015famas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131b. Sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn basq\u0131lar\u0131na, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 qloballa\u015fman\u0131n t\u0259sirl\u0259rin\u0259 baxmayaraq Novruz bayram\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n birlik v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyini simvoliz\u0259 ed\u0259n \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rd\u0259n biri olaraq qal\u0131r. Bu bayram t\u0259kc\u0259 q\u0259dim ad\u0259tl\u0259rin ya\u015fad\u0131lmas\u0131 deyil, eyni zamanda g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n m\u0259d\u0259ni bir mirasd\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Novruz bayram\u0131 milli kimliyinin qorunmas\u0131n\u0131n, tarix\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 sahib \u00e7\u0131xma\u011f\u0131n r\u0259mzidir v\u0259 bu d\u0259y\u0259rl\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si h\u0259r birimizin borcudur.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u015e\u0259bn\u0259m ZEYNALOVA,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Siyasi Elml\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Milli kimlik bir xalq\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vacib amildir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixi, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan Novruz bayram\u0131 bu kimliyin \u0259n m\u00fch\u00fcm s\u00fctunlar\u0131ndan biridir. \u018fsrl\u0259r boyu m\u00fcxt\u0259lif \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 v\u0259 xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 baxmayaraq, Novruz bayram\u0131 xalq\u0131n ruhunu ya\u015fadan, birlik v\u0259 h\u0259mr\u0259ylik hissini g\u00fccl\u0259ndir\u0259n bir bayram olaraq qal\u0131b. Bu bayram t\u0259kc\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29242"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29242"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29242\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29245,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29242\/revisions\/29245"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}