{"id":29140,"date":"2025-02-25T10:56:21","date_gmt":"2025-02-25T07:56:21","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=29140"},"modified":"2025-02-25T11:02:54","modified_gmt":"2025-02-25T08:02:54","slug":"xocaliya-yeni-h%c9%99yat-qayidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=29140","title":{"rendered":"XOCALIYA YEN\u0130 H\u018fYAT QAYIDIR"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>ANCAQ B\u0130Z BU FAC\u0130\u018fN\u0130 UNUTMAYACA\u011eIQ V\u018f UNUTDURMAYACA\u011eIQ<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u018fDAL\u018fT GEC-TEZ \u00d6Z YER\u0130N\u0130 TAPIR<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-29141 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/images-1-20.jpg\" alt=\"\" width=\"171\" height=\"114\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-29142 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/images-69.jpg\" alt=\"\" width=\"130\" height=\"112\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-29144 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-63.jpg\" alt=\"\" width=\"202\" height=\"112\" \/>B\u0259z\u0259n zaman dayan\u0131r, b\u0259z\u0259n gec\u0259 sonsuzad\u0259k uzan\u0131r\u2026 Fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n o qaranl\u0131q gec\u0259 d\u0259 bel\u0259 idi \u2013 sonsuz bir d\u0259h\u015f\u0259t, s\u00f6nm\u0259y\u0259n bir alov. O gec\u0259 Xocal\u0131 yand\u0131, k\u00fcl\u0259 d\u00f6nd\u00fc, f\u0259ryad\u0131n\u0131 g\u00f6yl\u0259r\u0259 sovurdu. Lakin n\u0259 g\u00f6y \u00fcsyan etdi, n\u0259 yer titr\u0259di. D\u00fcnya susdu\u2026<br \/>\nXocal\u0131 \u2013 Qaraba\u011f\u0131n d\u00f6y\u00fcn\u0259n \u00fcr\u0259yi, Az\u0259rbaycan\u0131n qan yadda\u015f\u0131. O, t\u0259kc\u0259 bir \u015f\u0259h\u0259r deyil, bir mill\u0259tin qan\u0131na, g\u00f6z ya\u015f\u0131na v\u0259 s\u0259ssiz haray\u0131na \u00e7evrilmi\u015f bir ad oldu. 1992-ci ilin o q\u0131\u015f gec\u0259sind\u0259 Xocal\u0131 tarixd\u0259n silinm\u0259k ist\u0259ndi, lakin unudulmaz oldu.<br \/>\nXocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri 1988-ci ild\u0259 ba\u015flayan Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l Qaraba\u011f\u0131n strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik v\u0259 \u0259n f\u00fcsunkar gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biri, igidl\u0259rin yurd yeri idi. Bura t\u0259kc\u0259 evl\u0259rin, m\u0259kt\u0259bl\u0259rin, k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rin deyil, h\u0259m d\u0259 arzular\u0131n, x\u0259yallar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir \u015f\u0259h\u0259r idi. Amma d\u00fc\u015fm\u0259n buran\u0131 yaln\u0131z bir torpaq par\u00e7as\u0131 kimi g\u00f6rd\u00fc. \u015e\u0259h\u0259r 1991-ci ilin oktyabr ay\u0131ndan m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 blokada \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131. Fevral\u0131n ayazl\u0131 gec\u0259si Xocal\u0131n\u0131n ba\u011fr\u0131na da\u011f \u00e7\u0259kdi. \u018ftraf\u0131 d\u00f6rd bir yandan m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131nan \u015f\u0259h\u0259rin son \u00fcmid i\u015f\u0131qlar\u0131 da s\u00f6nd\u00fc. Yollar ba\u011fland\u0131, qap\u0131lar s\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131, g\u00fcnahs\u0131zlar qurban se\u00e7ildi.<br \/>\n1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 ba\u015f verdi \u2013 el\u0259 bir soyq\u0131r\u0131m\u0131 ki, onun qanl\u0131 izl\u0259ri n\u0259 tarixd\u0259n, n\u0259 d\u0259 zaman\u0131n yadda\u015f\u0131ndan silin\u0259 bilm\u0259di. Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Xocal\u0131ya h\u00fccum ed\u0259r\u0259k b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin vicdan\u0131n\u0131 l\u0259k\u0259l\u0259y\u0259n bir q\u0259tliam t\u00f6r\u0259tdi. U\u015faqlar\u0131n q\u0131\u015fq\u0131r\u0131\u011f\u0131, analar\u0131n f\u0259ryad\u0131, torpa\u011fa qar\u0131\u015fan g\u00f6z ya\u015flar\u0131 bu torpa\u011f\u0131n s\u00fckutunda \u0259b\u0259di iz buraxd\u0131. Qanla yaz\u0131lacaq bir s\u0259hif\u0259y\u0259 \u00e7evirdi.<!--more--><br \/>\nXocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 \u0259n faci\u0259li hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi daxil olmu\u015fdur. 1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 h\u00fccum ed\u0259r\u0259k misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f v\u0259h\u015filik t\u00f6r\u0259tdil\u0259r. Bu hadis\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z insan, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qad\u0131nlar, u\u015faqlar v\u0259 ya\u015fl\u0131lar amans\u0131zcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetirildi.<br \/>\nO gec\u0259 bir t\u0259r\u0259fd\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fcn soyuq n\u0259f\u0259si, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259 is\u0259 ya\u015famaq ist\u0259y\u0259n bir xalq\u0131n \u00e7\u0131rp\u0131nan taleyi vard\u0131. M\u00fclki \u0259hali \u2013 analar, k\u00f6rp\u0259l\u0259r, ya\u015fl\u0131lar q\u0131\u015f\u0131n qarl\u0131 yollar\u0131nda xilas yolu axtar\u0131rd\u0131. Lakin qurtulu\u015f yox idi, \u00e7\u00fcnki \u00f6l\u00fcm h\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n q\u0131snam\u0131\u015fd\u0131 onlar\u0131. Onlardan bir \u00e7oxu uzun m\u00fcdd\u0259t i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f, b\u0259zil\u0259ri is\u0259 itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f-d\u00fcr. Erm\u0259ni silahl\u0131lar\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f q\u0259ddarl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015f, insanlar\u0131 diri-diri yand\u0131rm\u0131\u015f, ba\u015flar\u0131n\u0131 k\u0259smi\u015f, hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131 v\u0259 k\u00f6rp\u0259l\u0259ri x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fdil\u0259r. G\u00fcnahs\u0131z u\u015faqlar soyuq q\u0131\u015f gec\u0259sind\u0259 yetim qald\u0131, qocalar torpa\u011f\u0131n quca\u011f\u0131nda \u0259b\u0259di uyudu. Xocal\u0131da ba\u015f ver\u0259nl\u0259r t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n faci\u0259sidir. Bu, tarixin qanl\u0131 s\u0259hif\u0259si deyil, vicdan\u0131n da\u011fland\u0131\u011f\u0131 bir gec\u0259dir.<br \/>\n613 can\u2026<br \/>\nH\u0259r biri bir ail\u0259nin g\u00f6z nuru, bir anan\u0131n \u00fcmidi, bir atan\u0131n f\u0259xri idi. Lakin o gec\u0259 \u00f6l\u00fcm ham\u0131ya eyni r\u0259ngd\u0259 toxundu \u2013 qana bula\u015fan k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259 izsiz yox olan k\u00f6rp\u0259 ayaqlar\u0131, ah \u00e7\u0259k\u0259n analar\u0131n q\u0131r\u0131lan s\u0259sl\u0259ri, yar\u0131m\u00e7\u0131q qalan arzular\u2026<br \/>\n63 u\u015faq\u2026<br \/>\nQar qar\u0131\u015f\u0131q qan i\u00e7ind\u0259 qalan, g\u0259l\u0259c\u0259yi \u0259lind\u0259n al\u0131nan g\u00fcnahs\u0131z fidanlar. O balaca \u0259ll\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 sanki bir na\u011f\u0131l kitab\u0131n\u0131n s\u0259hif\u0259l\u0259rini \u00e7evirm\u0259k ist\u0259yirdi, amma soyuq, amans\u0131z \u00f6l\u00fcm h\u0259r \u015feyi \u0259lind\u0259n ald\u0131.<br \/>\n106 qad\u0131n\u2026<br \/>\nAnalar, bac\u0131lar, q\u0131zlar \u2013 onlar\u0131n g\u00f6z ya\u015flar\u0131 buz ba\u011flad\u0131, f\u0259ryadlar\u0131 s\u0259ssizliy\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\n1275 \u0259sir\u2026<br \/>\nGec\u0259nin qaranl\u0131\u011f\u0131nda nam\u0259lum taley\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259n\u0259n insanlar\u0131n izsiz it\u0259n k\u00f6lg\u0259l\u0259ri\u2026 B\u0259zil\u0259ri qay\u0131tmad\u0131, b\u0259zil\u0259ri qay\u0131td\u0131, amma ruhlar\u0131 art\u0131q h\u0259min ruh deyildi.<br \/>\nQ\u0259tliamdan sonra Xocal\u0131 bir kabusa \u00e7evrildi. \u00c7\u0259kil\u0259n foto\u015f\u0259kill\u0259r, jurnalistl\u0259rin lent\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 kadrlar d\u00fcnyan\u0131 silk\u0259l\u0259m\u0259li idi, amma d\u00fcnya yen\u0259 susdu. Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar g\u00f6zl\u0259rini yumdu, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t \u00f6z vicdan\u0131na s\u0259ssiz qald\u0131.<br \/>\nM\u0259\u015fhur jurnalist Tomas de Vaal yaz\u0131rd\u0131 ki, &#8220;Xocal\u0131 faci\u0259si Erm\u0259nistan\u0131n qisas\u00e7\u0131 mill\u0259t\u00e7iliyinin \u0259n qorxunc t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi.&#8221; Lakin o zaman bu s\u00f6zl\u0259r Xocal\u0131n\u0131n taleyini d\u0259yi\u015fdirm\u0259di. Tarix yaz\u0131ld\u0131, lakin \u0259dal\u0259t yaz\u0131lmad\u0131\u2026<br \/>\nXocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 bir daha s\u00fcbut etdi ki, m\u00fcharib\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck qurbanlar\u0131 g\u00fcnahs\u0131z m\u00fclki insanlard\u0131r. Bu faci\u0259ni unutmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 daim Xocal\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sini yad edir. H\u0259r il fevral\u0131n 26-da Xocal\u0131 \u015f\u0259hidl\u0259rinin xatir\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f an\u0131m m\u0259rasiml\u0259ri ke\u00e7irilir, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti bu hadis\u0259 bar\u0259d\u0259 daha \u00e7ox m\u0259lumatland\u0131r\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 Xocal\u0131 faci\u0259sini he\u00e7 vaxt unutmayacaq v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r d\u0259 bu tarixi \u0259dal\u0259tsizliyi unutmadan onu d\u00fcnya miqyas\u0131nda tan\u0131tma\u011fa davam ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<br \/>\nZaman ke\u00e7di, ill\u0259r \u00f6t\u00fcb ke\u00e7di, amma Xocal\u0131 unudulmad\u0131. Az\u0259rbaycan ill\u0259r boyu s\u0259br etdi, g\u00fccl\u0259ndi, ordusunu, xalq\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdirdi. Biz \u00f6z haqq sava\u015f\u0131m\u0131z\u0131 unutmad\u0131q, lakin intiqam\u0131 soyuq ba\u015fla, \u0259dal\u0259tl\u0259 alma\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259dik. O g\u00fcn 2020-ci ild\u0259 yeti\u015fdi \u2013 44 g\u00fcn davam ed\u0259n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si Xocal\u0131n\u0131n qisas\u0131n\u0131n ilk add\u0131m\u0131 oldu. Az\u0259rbaycan Ordusu Qaraba\u011f\u0131 azad ed\u0259nd\u0259 t\u0259kc\u0259 torpaqlar\u0131 qaytarm\u0131rd\u0131, Xo-cal\u0131da q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259n g\u00fcnahs\u0131zlar\u0131n ruhunu da azad edirdi. \u015eu\u015fan\u0131n azad edilm\u0259si il\u0259 Xocal\u0131n\u0131n qisas\u0131 bir add\u0131m daha yax\u0131nla\u015fd\u0131. 2023-c\u00fc ilin lokal xarakterli antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131 is\u0259 bu haqs\u0131zl\u0131\u011fa bird\u0259f\u0259lik son qoydu, suverenliyimiz b\u0259rpa edildi, torpaqlar\u0131m\u0131z b\u00fc-t\u00f6vl\u0259\u015fdi. Bizim qisas\u0131m\u0131z d\u00fc\u015fm\u0259n kimi qad\u0131nlar\u0131, u\u015faqlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259k deyildi \u2013 bizim qisas\u0131m\u0131z \u0259dal\u0259tin z\u0259f\u0259ri idi. Az\u0259rbaycan Xoca-l\u0131n\u0131n f\u0259ryad\u0131n\u0131 d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131 v\u0259 g\u00f6st\u0259rdi ki, \u0259dal\u0259t gec-tez \u00f6z yerini tap\u0131r.<br \/>\nBu g\u00fcn art\u0131q Qaraba\u011f azadd\u0131r, Xocal\u0131n\u0131n qisas\u0131 al\u0131n\u0131b, ilk xocal\u0131lar do\u011fma yurd-yuvalar\u0131na d\u00f6n\u00fcbl\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Mehriban Bax\u015faliyeva,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u015f\u0259h\u0259r 1 sayl\u0131 tam orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ANCAQ B\u0130Z BU FAC\u0130\u018fN\u0130 UNUTMAYACA\u011eIQ V\u018f UNUTDURMAYACA\u011eIQ \u018fDAL\u018fT GEC-TEZ \u00d6Z YER\u0130N\u0130 TAPIR B\u0259z\u0259n zaman dayan\u0131r, b\u0259z\u0259n gec\u0259 sonsuzad\u0259k uzan\u0131r\u2026 Fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n o qaranl\u0131q gec\u0259 d\u0259 bel\u0259 idi \u2013 sonsuz bir d\u0259h\u015f\u0259t, s\u00f6nm\u0259y\u0259n bir alov. O gec\u0259 Xocal\u0131 yand\u0131, k\u00fcl\u0259 d\u00f6nd\u00fc, f\u0259ryad\u0131n\u0131 g\u00f6yl\u0259r\u0259 sovurdu. Lakin n\u0259 g\u00f6y \u00fcsyan etdi, n\u0259 yer titr\u0259di. D\u00fcnya susdu\u2026 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[39],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29140"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29140"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29140\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29145,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29140\/revisions\/29145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}