{"id":28543,"date":"2024-11-16T08:29:15","date_gmt":"2024-11-16T05:29:15","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=28543"},"modified":"2024-11-16T08:29:15","modified_gmt":"2024-11-16T05:29:15","slug":"az%c9%99rbaycan-kicik-ada-dovl%c9%99tl%c9%99rin%c9%99-ozunun-birm%c9%99nali-d%c9%99st%c9%99yini-numayis-etdirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=28543","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn birm\u0259nal\u0131 d\u0259st\u0259yini n\u00fcmayi\u015f etdirir"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-28544 alignright\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/466384277_420250477806085_5075933345657510440_n-300x152.jpg\" alt=\"\" width=\"375\" height=\"190\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/466384277_420250477806085_5075933345657510440_n-300x152.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/466384277_420250477806085_5075933345657510440_n.jpg 584w\" sizes=\"(max-width: 375px) 100vw, 375px\" \/>Prezident \u0130lham \u018fliyev COP-29 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin Sammitind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan COP29-a ev sahibi olduqdan sonra inki\u015faf ed\u0259n ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz yeni, daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qalx\u0131b.<\/p>\n<p>Ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin s\u0259si qlobal arenada e\u015fidilm\u0259lidir. \u0130nki\u015faf etmi\u015f b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 ke\u00e7mi\u015fi olan \u00f6lk\u0259l\u0259r ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 maddi v\u0259 texniki d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir ki, onlar \u00f6lk\u0259l\u0259rini iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin f\u0259sadlar\u0131ndan qoruya bilsinl\u0259r. \u0130qlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri h\u0259r bir \u00f6lk\u0259y\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycana t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. X\u0259z\u0259r d\u0259nizi ilb\u0259il daha da dayazla\u015f\u0131r, \u00e7aylar\u0131m\u0131zda daha az su, da\u011flar\u0131m\u0131zda daha az qar var. \u018ffsuslar ki, ke\u00e7mi\u015fd\u0259 he\u00e7 vaxt g\u00f6rm\u0259diyimiz da\u015fq\u0131nlar v\u0259 k\u0259skin ya\u011f\u0131\u015flar bu g\u00fcn reall\u0131qd\u0131r. H\u0259r bir \u00f6lk\u0259 t\u0259sir\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r, lakin ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bu ekzistensial t\u0259hl\u00fck\u0259dir.<\/p>\n<p>Bldirilib ki, Az\u0259rbaycan ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn birm\u0259nal\u0131 d\u0259st\u0259yini n\u00fcmayi\u015f etdirir.<\/p>\n<p>Biz f\u0259lak\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda z\u0259if olan bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 qas\u0131r\u011fa, z\u0259lz\u0259l\u0259 v\u0259 da\u015fq\u0131nlar\u0131n t\u0259sirini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yard\u0131m g\u00f6st\u0259rmi\u015fik. Biz, h\u0259m\u00e7inin su t\u0259chizat\u0131, qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsin b\u0259rpas\u0131 layih\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259st\u0259k vermi\u015fik. Ondan \u00e7ox ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259ti Az\u0259rbaycan universitetl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b\u0259 t\u0259qa\u00fcd\u00fc proqram\u0131m\u0131zdan yararlan\u0131b. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda d\u00f6rdillik s\u0259drliyimiz d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 biz 80-d\u0259n art\u0131q \u00f6lk\u0259y\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 20 ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tin\u0259 maliyy\u0259 v\u0259 humanitar yard\u0131m g\u00f6st\u0259rmi\u015fik.<\/p>\n<p>H\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00fczl\u0259\u015fdiyi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 COP29-da Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6st\u0259rdiyi s\u0259yl\u0259rin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.<!--more--><\/p>\n<p>Bu ilin may\u0131nda COP-la ba\u011fl\u0131 planlar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Baham adalar\u0131n\u0131n, Tonqan\u0131n v\u0259 Tuvalunun r\u0259hb\u0259rl\u0259ri Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259r etdil\u0259r. Q\u0259bul olunmu\u015f Bak\u0131 Komm\u00fcnikesind\u0259 COP29-da m\u0259nal\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edilir v\u0259 \u0259l\u00e7atan iqlim maliyy\u0259sinin vacibliyi qeyd olunur. Bu ilin sentyabr\u0131nda \u0130tki v\u0259 Z\u0259r\u0259r\u0259 Cavab Fondunun f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Bak\u0131da ciddi ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 olunmu\u015fdur. Haz\u0131rda proses ehtiyac duyan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 maliyy\u0259nin verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn tamamlanmal\u0131d\u0131r. Bu yay Az\u0259rbaycan Tonqada Mill\u0259tl\u0259r Birliyi il\u0259 Birg\u0259 B\u0259yannam\u0259 imzalad\u0131.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev deyib ki, biz Mill\u0259tl\u0259r Birliyinin ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259ki birg\u0259 layih\u0259l\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 10 milyon AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait ay\u0131r\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>\u018ftraf m\u00fchitin monitorinqi v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cAz\u0259rkosmos\u201dun peyk m\u0259lumatlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Mill\u0259tl\u0259r Birliyi il\u0259 Anla\u015fma Memorandumu imzalanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Karib d\u0259nizi v\u0259 Sakit Okean regionundak\u0131 d\u0131rnaqaras\u0131 d\u0259niz \u0259razil\u0259ri iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin \u0259n ciddi t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qalanlar s\u0131ras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Fransa v\u0259 Niderland\u0131n x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Karib d\u0259nizi v\u0259 Sakit Okean regionundak\u0131 d\u0131rnaqaras\u0131 d\u0259niz \u0259razil\u0259ri iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin \u0259n ciddi t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qalanlar s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Artan d\u0259niz s\u0259viyy\u0259si, k\u0259skin hava \u015f\u0259raiti v\u0259 biom\u00fcxt\u0259lifliyin pozulmas\u0131 h\u0259min regionlara ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r. H\u0259min icmalar\u0131n s\u0259si bir \u00e7ox hallarda onlar\u0131n metropoliyalar\u0131ndak\u0131 rejiml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n susdurulur.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Fransa Polineziyas\u0131 v\u0259 Yeni Kaledoniya 1946-1947-ci ill\u0259rd\u0259 BMT t\u0259r\u0259find\u0259n qeyri-\u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259 ed\u0259n \u0259razil\u0259r kimi tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Yeni Kaledoniya, Fransa Polineziyas\u0131, Mayot, Vallis v\u0259 Futuna, Korsika, Reunion, Qvadelupa, Martinika, Fransa Qvianas\u0131, Sen-Pyer v\u0259 Mikelon, Sent-Mert v\u0259 Sent Varfolomey kimi Fransa m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin xalqlar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 Niderland\u0131n Aruba, Kurasao, S\u0259nt-Maarten, Boneyr, Sent Yefstaxiy v\u0259 Saba kimi m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259rinin xalqlar\u0131 bu g\u00fcn XXI \u0259srd\u0259 d\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 hakimiyy\u0259tind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirl\u0259r. Haz\u0131rda Fransa Polineziyas\u0131 v\u0259 Yeni Kaledoniya 1946-1947-ci ill\u0259rd\u0259 BMT t\u0259r\u0259find\u0259n qeyri-\u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259 ed\u0259n \u0259razil\u0259r kimi tan\u0131n\u0131r. Bununla bel\u0259, onlar\u0131n dekolonizasiya prosesi h\u0259l\u0259 d\u0259 yuban\u0131r.<\/p>\n<p>Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b ki, 1966-1996-c\u0131 ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Fransa Polineziyas\u0131 Fransan\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 193 n\u00fcv\u0259 s\u0131na\u011f\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n \u0259traf m\u00fchitin ciddi pozulmas\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib.<\/p>\n<p>Fransa orada torpaq v\u0259 suyun k\u0259skin d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si v\u0259 radiasiyas\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Radiasiya s\u0259viyy\u0259si 4900 faizi ke\u00e7ib. \u018fg\u0259r buna Fransan\u0131n \u018flc\u0259zaird\u0259 ill\u0259r boyu i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi 17 n\u00fcv\u0259 s\u0131na\u011f\u0131n\u0131 \u0259lav\u0259 ets\u0259k, biz h\u0259min \u00f6lk\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n planetin ekosistemin\u0259 hans\u0131 z\u0259r\u0259rin vuruldu\u011funu g\u00f6r\u0259rik. Fransan\u0131n d\u0131rnaqaras\u0131 d\u0259niz \u0259razil\u0259rind\u0259 t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259tl\u0259r siyah\u0131s\u0131 rejimin bu yax\u0131nlarda insan h\u00fcquqlar\u0131 pozulmalar\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259s\u0259k, tam olmazd\u0131. Prezident Makronun rejimi Yeni Kaledoniyada kanaklar\u0131n builki legitim etiraz aksiyas\u0131nda 13 n\u0259f\u0259rin h\u0259yat\u0131na son qoymu\u015f, 169 n\u0259f\u0259ri yaralam\u0131\u015fd\u0131r. 1700 insan h\u0259bs edilmi\u015fdir. H\u0259m\u00e7inin bu il Martinika v\u0259 Qvadelupada etirazlar zaman\u0131 38 n\u0259f\u0259r h\u0259bs olunub. B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, Fransa n\u0259 Avropa Komissiyas\u0131, n\u0259 Avropa Parlamenti, n\u0259 d\u0259 ki, Avropa \u015euras\u0131n\u0131n Parlament Assambleyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n pisl\u0259nildi. Bu, siyasi riyakarl\u0131qd\u0131r. Siyasi korrupsiya r\u0259mzin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f iki t\u0259sisat \u2013 Avropa Parlamenti v\u0259 Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131 g\u00fcnahs\u0131z insanlar\u0131n q\u0259tlin\u0259 g\u00f6r\u0259 Prezident Makronun h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 m\u0259suliyy\u0259ti b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr. Fransadak\u0131 b\u00fct\u00fcn siyasi m\u0259hbuslar d\u0259rhal azad olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, \u0259g\u0259r Avropan\u0131n \u0259sas diplomat\u0131 Cozep Borrell Avropan\u0131 ba\u011f, d\u00fcnyan\u0131n qalan hiss\u0259sini is\u0259 c\u0259ng\u0259llik adland\u0131r\u0131rsa, onda Avropa Parlamenti il\u0259 Avropa \u015euras\u0131 Parlament Assambleyas\u0131ndan daha n\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259k olar?!<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r biz c\u0259ng\u0259llikiks\u0259, onda bizd\u0259n k\u0259nar durun v\u0259 i\u015fl\u0259rimiz\u0259 qar\u0131\u015fmay\u0131n. Az\u0259rbaycan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 d\u0259st\u0259k verib, COP29-un s\u0259dri kimi onlar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 dostlar\u0131m\u0131z\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259kd\u0259 davam ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n COP-29 ev sahibliyi etm\u0259si b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir v\u0259 g\u0259l\u0259n qonaqlar t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0259y\u0259nilir v\u0259 alq\u0131\u015flan\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev COP-29 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin Sammitind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan COP29-a ev sahibi olduqdan sonra inki\u015faf ed\u0259n ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz yeni, daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qalx\u0131b. Ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin s\u0259si qlobal arenada e\u015fidilm\u0259lidir. \u0130nki\u015faf etmi\u015f b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 ke\u00e7mi\u015fi olan \u00f6lk\u0259l\u0259r ki\u00e7ik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28543"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28543"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28543\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28545,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28543\/revisions\/28545"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28543"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28543"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}