{"id":28526,"date":"2024-11-12T15:24:01","date_gmt":"2024-11-12T12:24:01","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=28526"},"modified":"2024-11-12T15:24:01","modified_gmt":"2024-11-12T12:24:01","slug":"turk-dunyasi-olk%c9%99l%c9%99ri-arasinda-%c9%99m%c9%99kdasliq-inkisaf-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=28526","title":{"rendered":"T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q inki\u015faf edir"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-28527 alignright\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/465681053_415288801635586_6976617460193716338_n-300x152.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"152\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/465681053_415288801635586_6976617460193716338_n-300x152.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/465681053_415288801635586_6976617460193716338_n.jpg 584w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>Noyabr\u0131n 6-da Bi\u015fkekd\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n XI Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olub. 2024-c\u00fc ilin iyulun 6-da T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u015eu\u015fada ke\u00e7irilmi\u015f qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f Qaraba\u011f B\u0259yannam\u0259sinin ard\u0131nca Bi\u015fkekd\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n 11-ci sammitinin yekunlar\u0131 \u00fczr\u0259 kosmosda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q da daxil olmaqla t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, iqtisadi inteqrasiya, t\u0259\u015fkilat\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi v\u0259 TDT \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 imzalanm\u0131\u015f bir s\u0131ra b\u00f6y\u00fck siyasi v\u0259 iqtisadi \u0259h\u0259miyy\u0259tli s\u0259n\u0259dl\u0259r, &#8220;Ya\u015f\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259. Davaml\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k namin\u0259 birliyin q\u0259bul edilm\u0259si&#8221; devizini ehtiva ed\u0259n Bi\u015fkek b\u0259yannam\u0259si, TDT-nin daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda \u0259sasnam\u0259 m\u0259hz getdikc\u0259 daha s\u0131x birl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259, geni\u015fl\u0259nm\u0259kd\u0259 v\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259kd\u0259 olan t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n h\u0259mr\u0259yliyinin yeni bariz ifad\u0259sidir.<!--more--><\/p>\n<p>T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Xartiyas\u0131n\u0131n v\u0259 qurumun yeni bayra\u011f\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si haqq\u0131nda tarixi q\u0259rarlar is\u0259 t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n ortaq tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259rl\u0259rin tan\u0131nmas\u0131na, \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259r\u0259qqinin v\u0259 birliyin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259dir. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 200 milyondan \u00e7ox insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 geni\u015f bir co\u011frafiyan\u0131 \u0259hat\u0259 edir v\u0259 b\u00f6y\u00fck iqtisadi potensiala, enerji resurslar\u0131na, n\u0259qliyyat yollar\u0131na v\u0259 m\u00fcasir h\u0259rbi imkanlara malikdir. T\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q k\u0259skin dini, siyasi q\u00fctbl\u0259\u015fm\u0259nin, mill\u0259t\u00e7i \u0259hval-ruhiyy\u0259nin yaratd\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcarlardan yaranan birlik modeli deyil. Bu, daha \u00e7ox d\u00fcnyan\u0131n yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na adekvat cavab ver\u0259n, \u00e7ox strateji m\u0259qamlar\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259n sivil \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q modelidir. T\u00fcrkdilli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si, Beyn\u0259lxalq T\u00fcrk M\u0259d\u0259niyy\u0259ti T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (T\u00dcRKSOY) yarad\u0131lmas\u0131, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131, T\u00fcrkdilli \u00d6lk\u0259l\u0259rin Parlament Assambleyas\u0131n\u0131n (T\u00dcRKPA) t\u0259sis edilm\u0259si, T\u00fcrk Akademiyas\u0131, T\u00fcrk M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 Miras Fondu, T\u00fcrk Biznes \u015euras\u0131 kimi b\u0259nz\u0259r v\u0259 ya ba\u011fl\u0131 t\u0259\u015fkilatlar \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir etm\u0259kd\u0259dir. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mi bundan sonra da artacaq. T\u0259\u015fkilat\u0131n t\u0259m\u0259lind\u0259 t\u0259bii m\u00fctt\u0259fiql\u0259r yerl\u0259\u015fir. T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin i\u015fbirliyi s\u0259mimidir. Xalqlar\u0131m\u0131z aras\u0131ndak\u0131 birlik, qarda\u015fl\u0131q g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir v\u0259 b\u00f6y\u00fck co\u011frafiyan\u0131 \u0259hat\u0259 edir. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tinin \u0259sas prioritetl\u0259rind\u0259n biridir. Bi\u015fkekd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131nda d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bir daha x\u00fcsusil\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 d\u00fcnyada siyasi kataklizml\u0259rin v\u00fcs\u0259t ald\u0131\u011f\u0131 bir zamanda TDT-n\u0131n daha m\u00fck\u0259mm\u0259l f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq maraqlar\u0131n qorunmas\u0131 namin\u0259 bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm a\u00e7\u0131qlamalar v\u0259 t\u0259klifl\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib.<\/p>\n<p>Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev qeyd edib ki, Nax\u00e7\u0131van sazi\u015fi T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyub: \u201d15 illik d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 t\u0259\u015fkilat u\u011furlu inki\u015faf yolu ke\u00e7ib. \u0130yul ay\u0131nda \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 imzalanm\u0131\u015f Qaraba\u011f B\u0259yannam\u0259si \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verir. Az\u0259rbaycan T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 s\u0259yl\u0259rini bundan sonra da davam etdir\u0259c\u0259k\u201d. C\u0259nab Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 quruculuq i\u015fl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u015firk\u0259tl\u0259rinin bu quruculuq i\u015fl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131 m\u00fcsb\u0259t d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib. Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rimizd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 d\u0259 toxundu. Prezident, bildirdi ki, i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 yenid\u0259nqurma v\u0259 b\u0259rpa layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir: \u201c\u00d6t\u0259n ilin sentyabr ay\u0131nda Az\u0259rbaycan \u00f6z suverenliyini tam b\u0259rpa etdi. Erm\u0259nistan 30 il davam ed\u0259n i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu \u0259razil\u0259rd\u0259 9 \u015f\u0259h\u0259rimizi v\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 k\u0259ndimizi tamamil\u0259 m\u0259hv edib. \u0130\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 indi geni\u015fmiqyasl\u0131 yenid\u0259nqurma v\u0259 b\u0259rpa layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir, eyni zamanda, B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f Proqram\u0131n\u0131n icras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131na geri d\u00f6n\u00fcrl\u0259r\u201d. Prezident qeyd etdi ki, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u0259mimi olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n yan\u0131ndad\u0131r: \u201cF\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, \u00d6zb\u0259kistan, Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259 Macar\u0131stan\u0131n d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131na azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 qarda\u015fl\u0131q h\u0259diyy\u0259si olan m\u0259kt\u0259b\u0259 v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q m\u0259rk\u0259zin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 tikil\u0259c\u0259k m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 bir daha t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim\u201d.<\/p>\n<p>Bildiyimiz kimi Az\u0259rbaycan g\u0259l\u0259n h\u0259ft\u0259 BMT-nin iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 29-cu Konfrans\u0131 olan COP29-a ev sahibliyi ed\u0259c\u0259k. \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259 l\u0259 ba\u011fl\u0131 bildirdi ki: \u201cAz\u0259rbaycan yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 COP29 iqlim konfrans\u0131na ev sahibliyi ed\u0259c\u0259kdir. Ke\u00e7\u0259n ilin dekabr\u0131nda 200-\u0259 yax\u0131n \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n namiz\u0259dliyini yekdillikl\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fdir. Bu, beyn\u0259lxalq al\u0259min \u00f6lk\u0259miz\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259tinin v\u0259 d\u0259st\u0259yinin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u018fmin\u0259m ki, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r COP29 konfrans\u0131n\u0131n i\u015find\u0259 f\u0259al i\u015ftirak ed\u0259c\u0259kl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259t onun regional t\u0259\u015fkilat olmaqla yana\u015f\u0131, co\u011frafi \u0259laq\u0259l\u0259ri m\u00f6vcud olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r birliyin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Noyabr\u0131n 6-da Bi\u015fkekd\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n XI Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olub. 2024-c\u00fc ilin iyulun 6-da T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u015eu\u015fada ke\u00e7irilmi\u015f qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f Qaraba\u011f B\u0259yannam\u0259sinin ard\u0131nca Bi\u015fkekd\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n 11-ci sammitinin yekunlar\u0131 \u00fczr\u0259 kosmosda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q da daxil olmaqla t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, iqtisadi inteqrasiya, t\u0259\u015fkilat\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi v\u0259 TDT [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28526"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28526"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28526\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28528,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28526\/revisions\/28528"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}