{"id":28269,"date":"2024-09-27T15:00:07","date_gmt":"2024-09-27T12:00:07","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=28269"},"modified":"2024-09-27T15:00:07","modified_gmt":"2024-09-27T12:00:07","slug":"az%c9%99rbaycanin-iqtisadi-inkisaf-modeli-dunyada-ozunu-t%c9%99sdiql%c9%99yib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=28269","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf modeli d\u00fcnyada \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiql\u0259yib"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-28270 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/461483498_384308694733597_836925584898421874_n-300x187.jpg\" alt=\"\" width=\"372\" height=\"232\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/461483498_384308694733597_836925584898421874_n-300x187.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/461483498_384308694733597_836925584898421874_n.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 372px) 100vw, 372px\" \/>Prezident \u0130lham \u018fliyev cari ilin 26 sentyabr tarixind\u0259 iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirib ki, ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n iqtisadi inki\u015faf g\u00f6zl\u0259nil\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. \u0130qtisadi art\u0131m 4,3 faiz t\u0259\u015fkil edib. Bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259ri t\u0259hlil ed\u0259rk\u0259n v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, geosiyasi v\u0259ziyy\u0259t\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda bu, \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t g\u00f6st\u0259ricidir. \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f add\u0131mlar v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f islahatlar siyas\u0259ti \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verm\u0259kd\u0259dir. \u0130qtisadi inki\u015faf templ\u0259ri inki\u015faf etmi\u015f bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 olan iqtisadi inki\u015faf templ\u0259rini \u00fcst\u0259l\u0259yir.<\/p>\n<p>Qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131nda m\u00fcsb\u0259t tendensiyan\u0131 qeyd ed\u0259n Prezident bildirib ki, qeyri-neft sektorumuz 7 faiz artm\u0131\u015fd\u0131r. Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n layih\u0259l\u0259rd\u0259 neftin hasilat\u0131 ild\u0259n-il\u0259 azal\u0131rd\u0131 v\u0259 bu da t\u0259bii olaraq bizim \u00fcmumi iqtisadi inki\u015faf templ\u0259rimiz\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rirdi v\u0259 biz bu t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fc qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 il\u0259 t\u0259nziml\u0259yirdik.<\/p>\n<p>Neft hasilat\u0131nda burax\u0131lm\u0131\u015f n\u00f6qsanlar xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 onlar\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 onlardan t\u0259l\u0259b edilmi\u015fdir ki, bu n\u00f6qsanlar aradan qald\u0131r\u0131ls\u0131n, neft hasilat\u0131n\u0131n sabitliyi t\u0259min edilsin. Son aylar \u0259rzind\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 \u00e7ox f\u0259al i\u015f apar\u0131l\u0131rd\u0131. Bu i\u015fin n\u0259tic\u0259si olaraq \u0259sasl\u0131 \u00fcmidl\u0259r yaranm\u0131\u015fd\u0131r ki, daha bundan sonra he\u00e7 bir \u0259sas\u0131 olmadan neft hasilat\u0131nda t\u0259n\u0259zz\u00fcl olmayacaq. T\u0259bii olaraq h\u00f6kum\u0259t qurumlar\u0131 v\u0259 D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti bu i\u015fl\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259k gedi\u015fat\u0131na da daim diqq\u0259t yetir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bildirilib ki, haz\u0131rda neft-qaz sektorunda bir ne\u00e7\u0259 yeni layih\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. Neft-qaz sah\u0259sind\u0259 templ\u0259r m\u00fcsb\u0259t olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Bizim \u0259sas h\u0259d\u0259fimiz iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131 bundan sonra daha da \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259k v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf modelini t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259kdir. \u0130nflyasiya ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n c\u0259mi 1 faizd\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u00e7ox olmu\u015fdur. Bu da \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t g\u00f6st\u0259ricidir.<!--more--><\/p>\n<p>G\u0259l\u0259n il minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 v\u0259 minimum pensiya art\u0131r\u0131lacaq. Baxmayaraq ki, \u00f6lk\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda duran v\u0259zif\u0259l\u0259r b\u00f6y\u00fck maliyy\u0259 v\u0259saiti t\u0259l\u0259b edir, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, h\u0259rbi, h\u0259rbi s\u0259naye kompleksinin inki\u015faf\u0131, Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, biz h\u0259ssas t\u0259b\u0259q\u0259 say\u0131lan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n da rifah hal\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni edirik.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 s\u00f6yl\u0259yib ki, iqtisadi inki\u015faf templ\u0259ri h\u0259m bu ilin sonuna q\u0259d\u0259r saxlan\u0131lacaq, h\u0259m d\u0259, &#8211; n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, indi g\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259si m\u00fczakir\u0259 olunur v\u0259 b\u00fcdc\u0259nin parametrl\u0259ri d\u0259 daha geni\u015fmiqyasl\u0131 olacaq, &#8211; g\u0259l\u0259n il d\u0259 iqtisadi inki\u015faf templ\u0259ri laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 olacaq.<\/p>\n<p>Xarici s\u0259rmay\u0259l\u0259rin c\u0259lb olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, x\u00fcsusil\u0259 qeyri-neft sektoruna c\u0259lb edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7ox t\u0259\u015fviq layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir. Az\u0259rbaycanda h\u00f6km s\u00fcr\u0259n sabitlik v\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan v\u0259ziyy\u0259t, eyni zamanda, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin g\u00fccl\u0259nm\u0259si, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn, suverenliyimizin tam b\u0259rpa edilm\u0259si xarici investorlar\u0131n biz\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259tini t\u0259bii olaraq daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t s\u0259rmay\u0259 iqlimi uzun ill\u0259rdir davam edir. Yeni s\u0259naye parklar\u0131 yarad\u0131l\u0131r. Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131ndan sonra d\u00f6vl\u0259t suverenliyimizin tam b\u0259rpa edilm\u0259si t\u0259bii olaraq b\u00fct\u00fcn investorlara ciddi m\u00fcsb\u0259t siqnal g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir v\u0259 biz bunun b\u0259hr\u0259sini indi g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev deyib: \u201cHe\u00e7 bir yerd\u0259n he\u00e7 bir yard\u0131m alm\u0131r\u0131q, \u0259ksin\u0259, xarici borcu azald\u0131r\u0131q. Xarici borcun \u00fcmumi daxili m\u0259hsula nisb\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnya miqyas\u0131nda qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Bu, c\u0259mi 7,5 faizdir v\u0259 bu, biz\u0259 imkan verir ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha az v\u0259saiti xarici borcun qaytar\u0131lmas\u0131na s\u0259rf ed\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>G\u0259l\u0259n ilin \u0259sas x\u0259rcl\u0259ri art\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Bunlar ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00f6lk\u0259mizin h\u0259rbi potensial\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259si, d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin qorunmas\u0131, h\u0259rbi s\u0259naye kompleksinin inki\u015faf\u0131, t\u0259hsil x\u0259rcl\u0259ri, Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131 v\u0259 dig\u0259r layih\u0259l\u0259r. H\u0259m sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc layih\u0259l\u0259r, sosial infrastrukturla ba\u011fl\u0131 olan layih\u0259l\u0259r, h\u0259m d\u0259 \u00fcmumi infrastrukturla ba\u011fl\u0131 olan layih\u0259l\u0259r &#8211; b\u00fct\u00fcn bunlar bizim D\u00f6vl\u0259t \u0130nvestisiya Proqram\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tapacaq.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, art\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf modeli d\u00fcnyada \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiql\u0259yib. Biz \u00f6z resurslar\u0131m\u0131za arxalanaraq g\u00fccl\u00fc v\u0259 m\u00fcst\u0259qil iqtisadiyyat qurmu\u015fuq, he\u00e7 kimd\u0259n as\u0131l\u0131 deyilik. \u0130qtisadi m\u00fcst\u0259qillik t\u0259bii olaraq biz\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 b\u00f6y\u00fck imkanlar qazand\u0131r\u0131r ki, Az\u0259rbaycan u\u011furla, inamla, \u015f\u0259r\u0259fl\u0259, l\u0259yaq\u0259tl\u0259 m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259t apara bilsin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev cari ilin 26 sentyabr tarixind\u0259 iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirib ki, ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n iqtisadi inki\u015faf g\u00f6zl\u0259nil\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. \u0130qtisadi art\u0131m 4,3 faiz t\u0259\u015fkil edib. Bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259ri t\u0259hlil ed\u0259rk\u0259n v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, geosiyasi v\u0259ziyy\u0259t\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda bu, \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t g\u00f6st\u0259ricidir. \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f add\u0131mlar v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28269"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28269"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28269\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28271,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28269\/revisions\/28271"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}