{"id":28163,"date":"2024-09-19T10:30:00","date_gmt":"2024-09-19T07:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=28163"},"modified":"2024-09-19T10:30:42","modified_gmt":"2024-09-19T07:30:42","slug":"muharib%c9%99-usagi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=28163","title":{"rendered":"M\u00dcHAR\u0130B\u018f U\u015eA\u011eI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>(S\u0259n\u0259dli hekay\u0259)<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-28164 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/images-66.jpg\" alt=\"\" width=\"101\" height=\"159\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-28165 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-1-13.jpg\" alt=\"\" width=\"236\" height=\"157\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-28166 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/\u0411\u0435\u0437-\u043d\u0430\u0437\u0432\u0430\u043d\u0438\u044f-58.jpg\" alt=\"\" width=\"206\" height=\"157\" \/>1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259li idi. T\u0259rt\u0259r rayonunda Borsunlu t\u0259p\u0259l\u0259rinin o t\u0259r\u0259find\u0259 erm\u0259nil\u0259r, bu t\u0259r\u0259find\u0259 is\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fay\u0131rd\u0131lar. K\u0259ndd\u0259 \u0259li silah tutan ki\u015fil\u0259rin ham\u0131s\u0131 n\u00f6vb\u0259 il\u0259 gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz burada k\u0259ndi qoruyurdular.<br \/>\nH\u0259r ail\u0259 g\u00fcnd\u0259 bir d\u0259f\u0259 onlara x\u00f6r\u0259k haz\u0131rlay\u0131b g\u0259tirirdi. 1991-ci il, avqustun 17-si n\u00f6vb\u0259 B\u0259hm\u0259ngilin idi, ancaq nahar vaxt\u0131 \u00e7atsa da, g\u0259l\u0259n olmam\u0131\u015fd\u0131. K\u0259ndin a\u011fsaqqal\u0131 Surxay ki\u015fi v\u0259ziyy\u0259ti g\u00f6r\u00fcb, B\u0259hm\u0259n\u0259 dedi:<br \/>\n\u2013 Gec\u0259d\u0259n ba\u015flayan at\u0131\u015fma yenic\u0259 dayan\u0131b, f\u00fcrs\u0259tdir, indi u\u015faqlar nahar edib, bir az dinc\u0259lm\u0259lidirl\u0259r. B\u0259lk\u0259 \u00f6z\u00fcn k\u0259nd\u0259 gedib, bir x\u0259b\u0259r g\u0259tir\u0259s\u0259n?<br \/>\nEl\u0259 bu vaxt a\u015fa\u011f\u0131dan qa\u00e7a-qa\u00e7a g\u0259l\u0259n bir o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. O, t\u0259p\u0259d\u0259kil\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131b, t\u00f6v\u015f\u00fcy\u0259-t\u00f6v\u015f\u00fcy\u0259, ancaq sevinc\u0259k bildirdi:<br \/>\n\u2013 B\u0259hm\u0259n \u0259mi, s\u0259nin o\u011flun oldu. Qad\u0131nlar\u0131n ba\u015f\u0131 qar\u0131\u015f\u0131b, x\u00f6r\u0259yi bizimkil\u0259r haz\u0131rlay\u0131rlar. Yar\u0131m saata kimi g\u0259tir\u0259c\u0259kl\u0259r.<br \/>\nU\u015fa\u011f\u0131n ad\u0131n\u0131 Elman qoydular. Bu k\u00f6rp\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259nd\u0259 ilk e\u015fitdiyi \u201cAlazan\u201d raketl\u0259rinin gurultusu oldu. Hadis\u0259d\u0259n bir il sonra, 1992-ci ild\u0259 Surxay ki\u015fi kolxoz s\u0259dri se\u00e7ildi. H\u0259min ax\u015fam Surxay m\u00fc\u0259llim k\u0259ndin a\u011fsaqqallar\u0131n\u0131 bir yer\u0259 y\u0131\u011f\u0131b, gec\u0259d\u0259n xeyli ke\u00e7\u0259n\u0259d\u0259k s\u00f6hb\u0259t etdi. Q\u0259rara ald\u0131lar ki, k\u0259ndd\u0259n k\u0259narda ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn cavanlar\u0131 geri \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131nlar. Birinci olaraq bu add\u0131m\u0131 o, \u00f6z\u00fc atd\u0131. Vol-qoqradda ya\u015fayan o\u011flu \u0130smay\u0131la z\u0259ng vurub, t\u0259cili k\u0259nd\u0259 qay\u0131tmas\u0131n\u0131 xahi\u015f etdi. Q\u0259mb\u0259r m\u00fc\u0259llimin o\u011flu C\u0259mal\u0259ddin Ming\u0259\u00e7evird\u0259 h\u0259kim i\u015fl\u0259yirdi, o da g\u0259ldi. Bel\u0259likl\u0259, b\u00fct\u00fcn cavanlar do\u011fma oca\u011fa qay\u0131daraq, k\u0259ndin m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qo\u015fuldular, h\u0259m d\u0259 yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 batalyonuna maddi d\u0259st\u0259k oldular.<!--more--><br \/>\nBalaca Elman atas\u0131ndan bir add\u0131m bel\u0259 ayr\u0131lmaq ist\u0259mir, \u00f6z\u00fcnd\u0259n b\u00f6y\u00fck\u2013 13-15 ya\u015f\u0131nda u\u015faqlarla ki\u015fil\u0259rin yan\u0131na getm\u0259y\u0259 can at\u0131rd\u0131. Atalar\u0131 bu u\u015faqlar\u0131n \u0259lind\u0259n avtomat\u0131 ala bilmirdil\u0259r. Qad\u0131nlar is\u0259 \u00e7iyinl\u0259rind\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f sursat\u0131 il\u0259 dolu ye\u015fikl\u0259ri v\u0259 haz\u0131rlad\u0131qlar\u0131 x\u00f6r\u0259yi da\u015f\u0131y\u0131b g\u0259tirirdil\u0259r.<br \/>\nH\u0259min u\u015faqlar b\u00f6y\u00fcd\u00fcl\u0259r, k\u0259ndd\u0259 is\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 ham\u0131 onlar\u0131 \u201cbalaca d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc\u201dl\u0259r dey\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. G\u00fcn g\u0259ldi, bu \u201cbalaca d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc\u201dl\u0259r atalar\u0131n\u0131n ba\u015fa \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259dikl\u0259ri v\u0259zif\u0259ni qanlar\u0131, canlar\u0131 hesab\u0131na sona q\u0259d\u0259r yerin\u0259 yetir\u0259r\u0259k, tarix yazan q\u0259hr\u0259manlara \u00e7evrildil\u0259r.<br \/>\nOnlardan biri d\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin \u015f\u0259hidi Elman B\u0259hm\u0259n o\u011flu M\u0259mm\u0259dovdur.<br \/>\nElman onu tan\u0131yanlar\u0131n h\u0259r birinin xatirind\u0259 qorxmaz, igid, eyni zamanda \u00e7ox \u015f\u0259n bir insan kimi qal\u0131b. Anas\u0131 il\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 zarafat edib dey\u0259rmi\u015f ki, g\u00f6z\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131b m\u00fcharib\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m, onun ba\u015fa \u00e7atmas\u0131nda da \u00f6z\u00fcm i\u015ftirak ed\u0259c\u0259y\u0259m.<br \/>\nU\u015faql\u0131qdan k\u0259ndin ki\u015fil\u0259ri il\u0259 Borsunlu t\u0259p\u0259l\u0259rind\u0259, t\u0259bi\u0259tin bu f\u00fcsunkar gu\u015f\u0259sind\u0259 vaxt ke\u00e7ir\u0259n Elman t\u0259bi\u0259ti, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 g\u00f6z\u0259lliyi \u00e7ox sevirdi. B\u00f6y\u00fcy\u00fcb orta m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra fotoqraf pe\u015f\u0259sini se\u00e7mi\u015fdi. Adi g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u0259 bilm\u0259diyini fotoobyektivinin g\u00f6z\u00fc il\u0259 g\u00f6r\u00fcr v\u0259 olduqca maraql\u0131 \u015f\u0259kill\u0259r \u00e7\u0259kirdi.<br \/>\nG\u00fcnl\u0259rin birind\u0259 qon\u015fuda ni\u015fan m\u0259rasimi idi. Q\u0131z-g\u0259linl\u0259r bir-birind\u0259n g\u00f6z\u0259l g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, ham\u0131s\u0131 da xatir\u0259 \u015f\u0259kli \u00e7\u0259kdirm\u0259k ist\u0259yirdi. Onun diqq\u0259tini is\u0259 bunlardan yaln\u0131z biri\u2013 \u018fl\u0259sg\u0259rlid\u0259n olan v\u0259 onlar\u0131n k\u0259ndin\u0259 qonaq g\u0259l\u0259n Xan\u0131m \u00e7\u0259kirdi. O, fotoobyektivind\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n bu q\u0131za baxd\u0131 v\u0259 anlad\u0131 ki, h\u0259yat\u0131nda bundan ba\u015fqa he\u00e7 k\u0259s ola bilm\u0259z. Onlar \u00e7ox az bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 xo\u015fb\u0259xt ail\u0259 h\u0259yat\u0131 ya\u015fad\u0131lar.<br \/>\nO\u011flu Ad\u0259m d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra, o, Xan\u0131m\u0131 itirdi. Ancaq o\u011flunu da \u00f6z\u00fc b\u00f6y\u00fcd\u0259 bilm\u0259di. Xan\u0131m\u0131n valideynl\u0259rin\u0259 t\u0259s\u0259lli olsun dey\u0259, Ad\u0259min t\u0259rbiy\u0259sini onlara tap\u015f\u0131rd\u0131.<br \/>\nBundan sonra Elman orduya getm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259ldi. \u018fslind\u0259 o, bu q\u0259rar\u0131 lap \u00e7oxdan vermi\u015fdi. Evd\u0259kil\u0259r d\u0259 bunu bilirdil\u0259r.<br \/>\nO, \u0259sg\u0259rlikd\u0259 s\u00fclhm\u0259raml\u0131larda xidm\u0259t etmi\u015fdi. Ali t\u0259hsili olmasa da, ordu s\u0131ralar\u0131nda xeyli bilik \u0259ld\u0259 etmi\u015f, n\u00fcmun\u0259vi xidm\u0259ti il\u0259 f\u0259rql\u0259nmi\u015fdi. Ordu h\u0259yat\u0131 onu yenid\u0259n \u00f6z\u00fcn\u0259 c\u0259lb edir, h\u0259l\u0259 u\u015faql\u0131qdan anas\u0131na verdiyi v\u0259di yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 can at\u0131rd\u0131.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259 d\u0259, 2020-ci il iyunun 17-d\u0259n o, Az\u0259rbaycan Ordusu s\u0131ralar\u0131nda m\u00fcdd\u0259td\u0259n art\u0131q xidm\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131r.<br \/>\nOrduya getm\u0259mi\u015fd\u0259n \u0259vv\u0259l yolda\u015flar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 yenid\u0259n k\u0259ndin \u0259traf\u0131ndak\u0131 t\u0259p\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Bu, o t\u0259p\u0259l\u0259r idi ki, u\u015faq vaxt\u0131 y\u0131x\u0131la-y\u0131x\u0131la atas\u0131n\u0131n dal\u0131nca bura g\u0259l\u0259r, b\u00f6y\u00fckl\u0259rin erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyi haqq\u0131nda s\u00f6hb\u0259tl\u0259rin\u0259 qulaq asard\u0131. \u0130ll\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 is\u0259 erm\u0259ni q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z g\u00f6zl\u0259ril\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. 30 il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 onlar onun do\u011fma k\u0259ndin\u0259, n\u0259inki bu k\u0259nd\u0259, el\u0259 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131na olmaz\u0131n z\u00fclm\u00fcn\u00fc etmi\u015fl\u0259r.<br \/>\nElman orduya yola d\u00fc-\u015f\u0259rk\u0259n yax\u015f\u0131 bilirdi ki, bir g\u00fcn o c\u0259lladlar \u00f6z \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 cavab verm\u0259li olacaqlar.<br \/>\nDeyirl\u0259r ki, h\u0259min g\u00fcn dumanl\u0131, \u00e7iskinli bir havayd\u0131, sanki t\u0259bi\u0259t boz bir p\u0259rd\u0259y\u0259 b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fc. Elman qollar\u0131n\u0131 geni\u015f a\u00e7\u0131r, b\u00fct\u00fcn bu g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri bir daha g\u00f6rm\u0259y\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259k, vidala\u015f\u0131r v\u0259 deyir: \u201cDuman, salamat qal, \u00e7\u0259n, salamat qal\u201d.<br \/>\nBundan sonra Elman qon\u015fu k\u0259nd\u0259 gedib, orada baba v\u0259 n\u0259n\u0259nin himay\u0259sind\u0259 olan o\u011flu Ad\u0259ml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb. Evl\u0259rin\u0259 qay\u0131d\u0131b v\u0259 yen\u0259 d\u0259 anas\u0131na Ad\u0259mi tap\u015f\u0131r\u0131b.<br \/>\nOnun ikinci ordu h\u0259yat\u0131 Beyl\u0259qandan ba\u015flay\u0131b. BMP tu\u015flay\u0131c\u0131s\u0131 idi. Foto-obyektivd\u0259n baxma\u011fa \u00f6yr\u0259nmi\u015f g\u00f6z\u00fcnd\u0259n he\u00e7 n\u0259 yay\u0131nmazd\u0131. H\u0259mi\u015f\u0259 d\u0259 ir\u0259liy\u0259 do\u011fru can at\u0131rd\u0131.<br \/>\nAnas\u0131 deyir ki, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si ba\u015flayanda, bir m\u00fcdd\u0259t Elmanla \u0259laq\u0259 saxlaya bilm\u0259yibl\u0259r. Sonra F\u00fczulid\u0259n z\u0259ng vurub. Yen\u0259 d\u0259 Ad\u0259mi soru\u015fub v\u0259 deyib ki, h\u0259r \u015fey m\u0259n dediyim kimi olacaq, tezlikl\u0259 bu m\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7atacaq, \u00f6vladlar\u0131m\u0131z \u0259min-amanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayacaqlar.<br \/>\nD\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin birind\u0259 onlar\u0131n BMP-si d\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n vurulub v\u0259 al\u0131\u015f\u0131b. \u00d6z\u00fcn\u00fc itirm\u0259y\u0259n Elman komandirini odun-alovun i\u00e7ind\u0259n sa\u011f-salamat \u00e7\u0131xar\u0131b. Ancaq \u00e7\u0259tin m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 ekipaj\u0131n bir n\u00f6v evi say\u0131lan texnikan\u0131 t\u0259mir etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b.<br \/>\nBundan sonra BMP tu\u015flay\u0131c\u0131s\u0131 Elman k\u0259\u015ffiyyat\u00e7\u0131 kimi f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirib.<br \/>\n\u2013 Kim k\u0259\u015ffiyyata getm\u0259k ist\u0259yir? \u2013 sual\u0131na birinci cavab ver\u0259n Elman d\u0259rhal ir\u0259li \u00e7\u0131x\u0131b v\u0259 6 n\u0259f\u0259rlik d\u0259st\u0259 il\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nin arxas\u0131na ke\u00e7ib. H\u0259min d\u0259st\u0259d\u0259n yaln\u0131z bir n\u0259f\u0259r geri d\u00f6n\u00fcb. O, yolda\u015flar\u0131n\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 layiqinc\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259r\u0259k, q\u0259hr\u0259mancas\u0131na \u015f\u0259hid olduqlar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yib. D\u00f6y\u00fc\u015f ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra h\u0259min h\u0259rb\u00e7il\u0259ri, Elman da aralar\u0131nda olmaqla, g\u00f6t\u00fcrm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olub. Hadis\u0259 F\u00fczulinin Al\u0131xanl\u0131 k\u0259ndind\u0259 ba\u015f vermi\u015fdi.<br \/>\nElman\u0131n qarda\u015f\u0131 Rahil d\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. \u0130ki qarda\u015f eyni istiqam\u0259td\u0259, eyni c\u0259bh\u0259d\u0259 vuru\u015fsalar da, g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k onlara qism\u0259t olmay\u0131b.<br \/>\nElman M\u0259mm\u0259dov 4 oktyabr 2020-ci il tarixd\u0259 T\u0259rt\u0259r rayonunun Borsunlu k\u0259nd q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda d\u0259fn olunub.<br \/>\nPrezident \u0130lham \u018fliyevin m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncamlar\u0131na \u0259sas\u0259n Elman B\u0259hm\u0259n o\u011flu M\u0259mm\u0259dov \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra \u201c\u0130gidliy\u0259 g\u00f6r\u0259\u201d, \u201cV\u0259t\u0259n u\u011frunda\u201d, \u201cF\u00fczulinin azad olunmas\u0131na g\u00f6r\u0259\u201d medallar\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunub.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>S\u0259hif\u0259nin materiallar\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131: Svetlana BA\u011eIROVA<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(S\u0259n\u0259dli hekay\u0259) 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259li idi. T\u0259rt\u0259r rayonunda Borsunlu t\u0259p\u0259l\u0259rinin o t\u0259r\u0259find\u0259 erm\u0259nil\u0259r, bu t\u0259r\u0259find\u0259 is\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fay\u0131rd\u0131lar. K\u0259ndd\u0259 \u0259li silah tutan ki\u015fil\u0259rin ham\u0131s\u0131 n\u00f6vb\u0259 il\u0259 gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz burada k\u0259ndi qoruyurdular. H\u0259r ail\u0259 g\u00fcnd\u0259 bir d\u0259f\u0259 onlara x\u00f6r\u0259k haz\u0131rlay\u0131b g\u0259tirirdi. 1991-ci il, avqustun 17-si n\u00f6vb\u0259 B\u0259hm\u0259ngilin idi, ancaq nahar vaxt\u0131 \u00e7atsa da, g\u0259l\u0259n olmam\u0131\u015fd\u0131. K\u0259ndin a\u011fsaqqal\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[39],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28163"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28163"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28163\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28168,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28163\/revisions\/28168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28163"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}