{"id":27727,"date":"2024-07-09T09:39:35","date_gmt":"2024-07-09T06:39:35","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=27727"},"modified":"2024-07-09T09:39:35","modified_gmt":"2024-07-09T06:39:35","slug":"xxi-%c9%99sr-turk-dunyasinin-inkisafi-%c9%99sri-olacaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=27727","title":{"rendered":"XXI \u0259sr T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u0259sri olacaq"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-27728 alignright\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/450177675_330741490090318_884494671947467520_n-300x152.jpg\" alt=\"\" width=\"345\" height=\"175\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/450177675_330741490090318_884494671947467520_n-300x152.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/450177675_330741490090318_884494671947467520_n.jpg 584w\" sizes=\"(max-width: 345px) 100vw, 345px\" \/>Prezident \u0130lham \u018fliyev cari ilin 6 iyul tarixind\u0259 \u015eu\u015fada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib.<\/p>\n<p>Bildirilib ki, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ild\u0259 bir d\u0259f\u0259 qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcd\u00fcr. T\u00fcrk \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n v\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tinin prioritet istiqam\u0259tidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan h\u0259mi\u015f\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n s\u0131x birl\u0259\u015fm\u0259si, onun siyasi, iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi q\u00fcdr\u0259tinin artmas\u0131, qlobal arenada g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si namin\u0259 s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b ki, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 d\u00fcnya miqyas\u0131nda g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259lidir. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 b\u00f6y\u00fck co\u011frafi m\u0259kan\u0131 \u0259hat\u0259 edir, \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcsb\u0259t demoqrafik dinamika m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur, h\u0259rbi potensial d\u00f6y\u00fc\u015f meydanlar\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Z\u0259ngin t\u0259bii resurslar, onlar\u0131n n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcasir infrastruktur, M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131, Qafqaz\u0131 Aral\u0131q v\u0259 Qara d\u0259niz limanlar\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri, z\u0259ngin v\u0259 q\u0259dim tarix, habel\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259tidir.<\/p>\n<p>XXI \u0259sr T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u0259sri olmal\u0131d\u0131r. Xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqliyi v\u0259 eyni etnik k\u00f6kl\u0259r\u0259 malik olmalar\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rimizi s\u0131x birl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f\u0131n tac\u0131 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 regionun m\u0259d\u0259ni, ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri olmu\u015fdur.<!--more--><\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev deyib ki, \u015eu\u015fan\u0131n 1992-ci ilin may\u0131nda Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilm\u0259si Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck faci\u0259si idi. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bu i\u015f\u011falla he\u00e7 vaxt bar\u0131\u015fmam\u0131\u015f, h\u0259mi\u015f\u0259 \u015eu\u015faya v\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan dig\u0259r \u0259razil\u0259rimiz\u0259 qay\u0131tmaq arzusu il\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f v\u0259 buna nail olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>H\u0259r il noyabr\u0131n 8-i Az\u0259rbaycanda Z\u0259f\u0259r G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. 2020-ci ild\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Az\u0259rbaycan Ordusu d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda 300-d\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndi Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259xmin\u0259n 30 il davam ed\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan azad etmi\u015fdir. 2020-ci il noyabr\u0131n 8-d\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259sind\u0259n sonra Erm\u0259nistan kapitulyasiya akt\u0131na imza atma\u011fa m\u0259cbur olmu\u015f v\u0259 bel\u0259likl\u0259, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>2021-ci ild\u0259 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131\u201d elan olunmu\u015fdur. Qaraba\u011f xan\u0131 P\u0259nah\u0259li xan t\u0259r\u0259find\u0259n \u015eu\u015fan\u0131n t\u0259m\u0259linin qoyulmas\u0131n\u0131n 270-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar 2022-ci il Az\u0259rbaycanda \u201c\u015eu\u015fa \u0130li\u201d elan edilmi\u015fdir. T\u00dcRKSOY t\u0259r\u0259find\u0259n \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri 2023-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cT\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131\u201d, ICESCO t\u0259r\u0259find\u0259n is\u0259 2024-c\u00fc il \u00fc\u00e7\u00fcn \u201c\u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131\u201d elan olunmu\u015fdur. \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si d\u0259 2021-ci ild\u0259 m\u0259hz \u015eu\u015fada imzalanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda \u201cB\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\u201d Proqram\u0131 icra olunur. Erm\u0259nistan i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259ri yerl\u0259-yeksan etmi\u015fdir. \u0130ndi is\u0259 bu torpaqlara h\u0259yat qay\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Cari ilin sonuna q\u0259d\u0259r 20 min insan azad edilmi\u015f torpaqlara qay\u0131dacaq. \u201cB\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\u201d Proqram\u0131n\u0131n icras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r 8 min\u0259 yax\u0131n ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn La\u00e7\u0131n, F\u00fczuli, \u015eu\u015fa, Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 v\u0259 d\u00f6rd k\u0259nd\u0259 qay\u0131d\u0131b.<\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin azad edilmi\u015f torpaqlara s\u0259f\u0259rl\u0259ri qarda\u015fl\u0131q h\u0259mr\u0259yliyinin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti \u015eu\u015fa, F\u00fczuli, Z\u0259ngilan v\u0259 C\u0259bray\u0131la, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 Qazax\u0131stan prezidentl\u0259ri \u015eu\u015fa v\u0259 F\u00fczuliy\u0259, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan Prezidenti F\u00fczuli v\u0259 A\u011fdama s\u0259f\u0259rl\u0259r etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n cari b\u00fcdc\u0259si v\u0259 strukturu n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan h\u0259d\u0259fl\u0259rin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yet\u0259rli deyil. Buna g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Katibliyin hesab\u0131na 2 milyon AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259sait k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si qar\u015f\u0131m\u0131zda duran prioritet m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Orta D\u0259hlizin ayr\u0131lmaz bir hiss\u0259si olan Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun illik y\u00fcka\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259lav\u0259 s\u0259rmay\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 1 milyondan 5 milyon tona \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 50-d\u0259n \u00e7ox ticar\u0259t g\u0259misi olan Az\u0259rbaycan T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli tranzit xidm\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rir. Artan y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, haz\u0131rda Bak\u0131 g\u0259miqay\u0131rma zavodunda 6 g\u0259mi in\u015fa edilir. G\u0259l\u0259n il \u00f6lk\u0259mizin 9-cu Beyn\u0259lxalq Hava Liman\u0131 La\u00e7\u0131nda istismara veril\u0259c\u0259k. \u018fl\u0259t Beyn\u0259lxalq Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n y\u00fck\u00f6t\u00fcrm\u0259 qabiliyy\u0259ti 15 milyon tondan 25 milyon tona q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259ndiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bildirilib ki, enerji sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z, o c\u00fcml\u0259d\u0259n b\u0259rpaolunan enerji v\u0259 enerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyi sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r d\u0259nizi vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n Avropa v\u0259 Asiya aras\u0131nda fiber-optik telekommunikasiya mar\u015frutu yaratmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan \u201cR\u0259q\u0259msal \u0130p\u0259k Yolu\u201d layih\u0259si d\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Cari ild\u0259 Az\u0259rbaycan COP29 konfrans\u0131na ev sahibliyi ed\u0259c\u0259k. COP29-a s\u0259drlik v\u0259 bu t\u0259dbirin Bak\u0131da ke\u00e7irilm\u0259si beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6lk\u0259miz\u0259 olan b\u00f6y\u00fck etimad\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259sidir. 200-\u0259 yax\u0131n \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n namiz\u0259dliyini yekdillikl\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda 4 il s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda h\u0259mr\u0259yliyin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, konsensusa nail olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259rini \u0259sirg\u0259m\u0259y\u0259c\u0259k. \u0130mzalanm\u0131\u015f Qaraba\u011f B\u0259yannam\u0259si, q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259rarlar T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n h\u0259mr\u0259yliyini v\u0259 eyni zamanda, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev cari ilin 6 iyul tarixind\u0259 \u015eu\u015fada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Bildirilib ki, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ild\u0259 bir d\u0259f\u0259 qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ke\u00e7irilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcd\u00fcr. T\u00fcrk \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n v\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tinin prioritet istiqam\u0259tidir. Az\u0259rbaycan h\u0259mi\u015f\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n s\u0131x [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27727"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27727"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27727\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27729,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27727\/revisions\/27729"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27727"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27727"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27727"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}