{"id":27665,"date":"2024-06-28T09:50:31","date_gmt":"2024-06-28T06:50:31","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=27665"},"modified":"2024-06-28T09:50:31","modified_gmt":"2024-06-28T06:50:31","slug":"bas-guney-bas-guneyp%c9%99y%c9%99-k%c9%99ndi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=27665","title":{"rendered":"BA\u015e G\u00dcNEY (BA\u015e G\u00dcNEYP\u018fY\u018f) K\u018fND\u0130"},"content":{"rendered":"<p><strong>(\u018fvv\u0259li ke\u00e7\u0259n say\u0131m\u0131zda)<\/strong><br \/>\nP\u0259y\u0259 s\u00f6z\u00fc is\u0259 h\u0259r zaman mal-qaran\u0131n saxlanc yeri olaraq q\u0259bul edilib. Bel\u0259 olan halda da p\u0259y\u0259 s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ya\u015fay\u0131\u015f yeri kimi t\u0259qdim olunmas\u0131n\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259lirik.<br \/>\nBa\u015f G\u00fcneyd\u0259 olan yer adlar\u0131. Ya\u015fl\u0131 n\u0259slin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Ba\u015f G\u00fcney k\u0259ndi \u0259razisind\u0259 olan yer adlar\u0131 bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n iki yerin ad\u0131 x\u00fcsusil\u0259 \u00e7\u0259kilirdi. Bunlardan biri el aras\u0131nda &#8220;P\u018fL\u018fNG\u018f&#8221; adlanan yerdir. K\u0259ndin \u0259sas giri\u015f yolu bu c\u00fcr adlansa da, bu bar\u0259d\u0259 ba\u015fqa bir f\u0259rziyy\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, vaxt\u0131 il\u0259 h\u0259min \u0259razi s\u0131x me\u015f\u0259lik v\u0259 qal\u0131n q\u0131z\u0131lc\u0131q kolluqdan ibar\u0259t olub. Bitki \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn qal\u0131n olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 burada bir \u00e7ox v\u0259h\u015fi heyvanlar m\u0259sk\u0259n sal\u0131r. Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, bu yerin ad\u0131 bir \u00e7oban\u0131n g\u00f6st\u0259rdiyi \u015f\u00fcca\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bel\u0259 n\u0259ql edilir ki, yayla\u011fa k\u00f6\u00e7 ed\u0259n zaman s\u00fcr\u00fcn\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131xan v\u0259h\u015fi p\u0259l\u0259ng \u00e7ox olur. \u018fli adl\u0131 \u00e7oban p\u0259l\u0259ngi yal\u0131n \u0259ll\u0259 \u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259 nail olur. \u018flinin h\u0259ddind\u0259n art\u0131q c\u0259ldliyi v\u0259 v\u0259h\u015fi heyvan\u0131 z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirm\u0259si ona el aras\u0131nda &#8220;P\u018fL\u018fNG \u018fL\u0130&#8221; t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fcn\u00fc qazand\u0131r\u0131r. Bundan sonra h\u0259min yerin ad\u0131 eynil\u0259 s\u0259sl\u0259ndirils\u0259 d\u0259, sonralar el aras\u0131nda &#8220;P\u018fL\u018fNG\u018f&#8221; kimi tan\u0131n\u0131r.<br \/>\n\u0130kinci yer is\u0259 k\u0259ndin \u0259razisind\u0259n axan &#8220;QABARTI&#8221; \u00e7ay\u0131n\u0131n ad\u0131yla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu \u00e7ay\u0131n ad\u0131 bir ne\u00e7\u0259 versiyada &#8220;QABARDI&#8221;, &#8220;QABART\u00dc&#8221;, &#8220;QAB ARTIQ&#8221; kimi s\u0259sl\u0259ndirilib. Birinci versiya bar\u0259d\u0259 s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n f\u0259rziyy\u0259d\u0259 deyilir ki, vaxt\u0131 il\u0259 bu \u00e7ay\u0131n m\u0259cras\u0131 \u00e7ox geni\u015f olub. Bol suyu olan \u00e7ay\u0131n h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 10 metrd\u0259n \u00e7ox olub. B\u00fct\u00fcn il boyu h\u0259ddind\u0259n art\u0131q s\u00fcr\u0259tl\u0259 axan \u00e7ay\u0131n suyu qabararaq g\u0259ldiyi \u00fc\u00e7\u00fcn ad\u0131na &#8220;QABARDI&#8221; deyilib. Dig\u0259r versiyada is\u0259 deyilir ki, tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri bu yerd\u0259n ke\u00e7\u0259rk\u0259n \u00e7ay\u0131n sahilind\u0259 yem\u0259k s\u00fcfr\u0259si a\u00e7d\u0131r\u0131r. <!--more-->Yem\u0259k \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u00e7ay\u0131n s\u0259rin suyundan i\u00e7\u0259n \u015f\u0259xs h\u0259ddind\u0259n art\u0131q acl\u0131q hiss edir. H\u0259r zaman m\u00fc\u0259yy\u0259n yem\u0259k normas\u0131ndan \u00e7ox yediyi \u00fc\u00e7\u00fcn bu \u00e7ay\u0131n ad\u0131n\u0131 &#8220;QAB ARTIQ&#8221; qoyur. Haz\u0131rk\u0131 d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 &#8220;QABARTI&#8221; \u00e7ay\u0131n\u0131n suyundan i\u00e7dikd\u0259n sonra insan\u0131n acl\u0131q hiss etm\u0259sinin \u015fahidi oluruq. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259ntiql\u0259 yana\u015fsaq, bu f\u0259rziyy\u0259ni do\u011fru olaraq q\u0259bul etm\u0259k olar. Bu yerd\u0259 Ba\u015f G\u00fcney k\u0259ndi \u0259razisind\u0259 olan dig\u0259r yer adlar\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259sini qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi. Yuxar\u0131da ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n 2 yerd\u0259n ba\u015fqa \u201cQuyulu yal\u201d, \u201cYumru t\u0259p\u0259\u201d, \u201cH\u0259s\u0259nin yeri\u201d, \u201cOcaql\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131\u201d, \u201c\u018fl\u0259m\u015fah\u0131n yurdu\u201d, \u201cM\u0259mm\u0259din q\u0131\u015fla\u011f\u0131\u201d, \u201cTirt\u00f6k\u00fcl\u0259n\u201d, \u201cNabatdo\u011fan yal\u201d, \u201cEyvaz\u0131n yeri\u201d, \u201cCurunun yurdu\u201d, \u201cG\u00f6z qayas\u0131\u201d kimi bir \u00e7ox yer adlar\u0131 da var. Adlardan da g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, bu yerl\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015famas\u0131n\u0131n tarixinin uzun ill\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259ndiyini dey\u0259 bil\u0259rik. S\u00f6z d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fk\u0259n, Ba\u015f G\u00fcney k\u0259ndinin tarixi d\u0259qiq bilinmir. Lakin, k\u0259nd sakinl\u0259rinin dan\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131, tarixi olaylar v\u0259 bu k\u0259ndin m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131nda olan q\u0259bir\u00fcst\u00fc abid\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259ki yaz\u0131lardan da Ba\u015f G\u00fcneyin tarixinin t\u0259xmini 3 y\u00fcz ild\u0259n \u00e7ox olmas\u0131n\u0131 dey\u0259 bil\u0259rik.<br \/>\nBa\u015f G\u00fcney k\u0259ndinin \u0259halisi M\u00fcr-\u015f\u00fcdl\u00fc, M\u0259\u015f\u0259di R\u0259himli, Molla Qaral\u0131, M\u0259mm\u0259d H\u00fcseynli, Seyidl\u0259r tayfalar\u0131ndan ibar\u0259t olub. K\u0259ndin ilk sakinl\u0259rinin Bor\u00e7al\u0131 v\u0259 D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zd\u0259n k\u00f6\u00e7m\u0259 olduqlar\u0131 da bildirilir. Bunlardan biri olan K\u0259rb\u0259layi M\u0259h\u0259mm\u0259d M\u00fcr\u015f\u00fcd o\u011flu olub. K\u0259rb\u0259layi M\u0259h\u0259mm\u0259din \u018fl\u0259kb\u0259r adl\u0131 bir o\u011flu, \u018fl\u0259kb\u0259rin is\u0259 H\u0259s\u0259n v\u0259 H\u00fcseyn adl\u0131 iki o\u011flu olub. H\u00fcseynin F\u0259rzal\u0131, Mirz\u0259li v\u0259 Mirz\u0259 adl\u0131 3 o\u011flu, H\u0259s\u0259nin is\u0259 A\u015f\u0131r, S\u00fcleyman, Z\u00fcmr\u00fcd, G\u00fcl\u00f6v\u015f\u0259 adl\u0131 \u00f6vladlar\u0131 d\u00fcnyaya Ba\u015f G\u00fcneyd\u0259 g\u00f6z a\u00e7\u0131blar. K\u0259nd camaat\u0131 a\u011fsaqqal s\u00f6z\u00fc ke\u00e7\u0259n, b\u00f6y\u00fckl\u0259r\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fan camaat olaraq tan\u0131n\u0131b.<br \/>\nYuxar\u0131da da qeyd etdik ki, k\u0259nd sakinl\u0259ri ziyal\u0131 v\u0259 el a\u011fsaqqallar\u0131na h\u0259r zaman h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramlar\u0131yla se\u00e7ilib. Bu amil, k\u0259nd camaat\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015f ver\u0259n ictimai-siyasi prosesl\u0259rin gedi\u015fat\u0131nda da aktiv f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 t\u0259sir etm\u0259y\u0259 bilm\u0259zdi. Bel\u0259 ki, 1988-ci ild\u0259 Qa-raba\u011fda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r zaman\u0131 Az\u0259rbaycanda ba\u015f ver\u0259n siyasi g\u0259rginliyi yaln\u0131z bir n\u0259f\u0259rin azalda bil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 o zamank\u0131 hakimiyy\u0259t dair\u0259l\u0259rin\u0259 k\u00fctl\u0259vi imza toplamaqla m\u0259ktublar \u00fcnvanlay\u0131b, Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259si t\u0259l\u0259bi il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edibl\u0259r. K\u0259nd a\u011fsaqqallar\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Qaraba\u011fda ilk d\u0259f\u0259 m\u0259hz bu k\u0259nd sakinl\u0259ri 1990-c\u0131 il 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri zaman\u0131 \u015f\u0259hid olan soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ail\u0259l\u0259rin\u0259 yard\u0131m fonduna 2 min manata yax\u0131n maddi v\u0259sait toplayaraq, yard\u0131m kampaniyas\u0131na qo\u015fulurlar. H\u0259min d\u00f6vr\u00fcn \u00e7\u0259tin zamanlar\u0131na baxmayaraq, k\u0259nd q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda 20 Yanvar \u015f\u0259hidl\u0259rinin xatir\u0259sini \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 abid\u0259 kompleksi Qaraba\u011fda ilk d\u0259f\u0259 bu k\u0259ndd\u0259 ucald\u0131l\u0131b.<br \/>\nQeyd ed\u0259k ki, 1992-ci ilin 12 mart tarixind\u0259 Ba\u015f G\u00fcney k\u0259ndi erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edil\u0259rk\u0259n k\u0259ndin 22 n\u0259f\u0259r sakini \u015f\u0259hid olub.<br \/>\nM\u0259nb\u0259: Da\u015fq\u0131n G\u00fcneyli, \u201cK\u0259m\u0259rin qan yadda\u015f\u0131\u201d kitab\u0131. X\u00fcsusi il\u0259 vur\u011fulamaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi ki, &#8220;2019-cu il aprelin 6-da b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 boyu, h\u0259r k\u0259sin b\u00f6y\u00fck sevincl\u0259 qar-\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 10 milyonuncu sakini d\u0259 m\u0259hz Ba\u015f G\u00fcney k\u0259ndind\u0259n olan Ocaqova Nigar \u00c7\u0259rk\u0259z q\u0131z\u0131 il\u0259 H\u0259s\u0259nov Rauf Yunis o\u011flunun ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b\u201d.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin 13 oktyabr 1992-ci il tarixli, 327 sayl\u0131 Q\u0259rar\u0131 il\u0259 l\u0259\u011fv edilmi\u015f A\u011fd\u0259r\u0259 rayonunun Ba\u015f G\u00fcney k\u0259ndi A\u011fdam rayonunun inzibati t\u0259rkibin\u0259 verilmi\u015fdir. K\u0259nd 1992-ci il mart\u0131n 12-d\u0259 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmu\u015fdur. 2023-c\u00fc il sentyabr\u0131n 19-20-d\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusunun Qaraba\u011fda ke\u00e7irdiyi antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Ba\u015f G\u00fcney k\u0259ndi Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259zar\u0259tin\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015fd\u0131r. 5 dekabr 2023-c\u00fc ild\u0259 yenid\u0259n A\u011fd\u0259r\u0259 rayonunun t\u0259rkibin\u0259 daxil edilib .<br \/>\nOx\u015far toponim olan Orta G\u00fcney k\u0259ndi yeni bir yaranm\u0131\u015f k\u0259nddir ki, ora da yaln\u0131z 30 evd\u0259n ibar\u0259t az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 bir \u0259razini \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir.<br \/>\nD\u0259y\u0259rli m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 \u201cQaraba\u011f\u0131n A\u011fd\u0259r\u0259si\u201d monoqrafiyas\u0131n\u0131n \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qdim ed\u0259n t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 v\u0259 Ba\u015f G\u00fcneyp\u0259y\u0259 k\u0259ndinin sakini Da\u015fq\u0131n G\u00fcneyliy\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edirik.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>T\u00fcrkan Qas\u0131mova,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>BDU-nun dissertant\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(\u018fvv\u0259li ke\u00e7\u0259n say\u0131m\u0131zda) P\u0259y\u0259 s\u00f6z\u00fc is\u0259 h\u0259r zaman mal-qaran\u0131n saxlanc yeri olaraq q\u0259bul edilib. Bel\u0259 olan halda da p\u0259y\u0259 s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ya\u015fay\u0131\u015f yeri kimi t\u0259qdim olunmas\u0131n\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259lirik. Ba\u015f G\u00fcneyd\u0259 olan yer adlar\u0131. Ya\u015fl\u0131 n\u0259slin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Ba\u015f G\u00fcney k\u0259ndi \u0259razisind\u0259 olan yer adlar\u0131 bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n iki yerin ad\u0131 x\u00fcsusil\u0259 \u00e7\u0259kilirdi. Bunlardan biri el aras\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27665"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27665"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27665\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27666,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27665\/revisions\/27666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}