{"id":27007,"date":"2024-03-28T14:11:02","date_gmt":"2024-03-28T11:11:02","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=27007"},"modified":"2024-03-28T14:11:02","modified_gmt":"2024-03-28T11:11:02","slug":"tariximizd%c9%99n","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=27007","title":{"rendered":"TAR\u0130X\u0130M\u0130ZD\u018fN"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Tal\u0131\u015f k\u0259ndi<\/strong><\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-27008 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1694068881_w_1616940686054481319310_1200x630-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"198\" height=\"132\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1694068881_w_1616940686054481319310_1200x630-300x200.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1694068881_w_1616940686054481319310_1200x630-768x512.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1694068881_w_1616940686054481319310_1200x630.jpg 945w\" sizes=\"(max-width: 198px) 100vw, 198px\" \/>Az\u0259rbaycanda XVIII \u0259srin 40-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 Qaraba\u011fda 5 m\u0259liklik \u2013 V\u0259r\u0259nd\u0259, Dizaq, G\u00fcl\u00fcstan(Tal\u0131\u015f), Xa\u00e7\u0131n v\u0259 C\u0259raberd m\u0259liklikl\u0259ri var idi. Bu m\u0259liklikl\u0259r Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n xan\u0131na tabe idil\u0259r.<br \/>\nTal\u0131\u015f k\u0259ndi XVIII-XIX \u0259srl\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f G\u00fcl\u00fcstan m\u0259likliyinin (Tal\u0131\u015f m\u0259likliyinin) m\u0259rk\u0259zi olub. Tarixd\u0259n bildiyimiz 1813-c\u00fc ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si toponomik c\u0259h\u0259td\u0259n s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259likliyin ad\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<br \/>\nG\u00fcl\u00fcstan m\u0259likliyi (Tal\u0131\u015f m\u0259likliyi) &#8211; m\u0259rk\u0259zi \u0259vv\u0259ll\u0259r \u0130nc\u0259\u00e7ay\u0131n yuxar\u0131 h\u00f6vz\u0259sind\u0259ki Tal\u0131\u015f k\u0259ndi, sonralar G\u00fcl\u00fcstan qalas\u0131 olan m\u0259liklik S\u0259f\u0259vil\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qaraba\u011f b\u0259yl\u0259rb\u0259yliyinin, sonra is\u0259 Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olub. 1813-c\u00fc ild\u0259 xanl\u0131qla birlikd\u0259 Rusiyaya ilhaq olunub. B\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 Tal\u0131\u015f mahal\u0131, Tal\u0131\u015f m\u0259likliyi kimi d\u0259 adlan\u0131r. M\u0259likl\u0259ri M\u0259lik Usub olub. \u018fsill\u0259ri \u015eirvandan g\u0259lm\u0259dir. Qaraba\u011f\u0131n tarix\u0259 adlar\u0131n\u0131 \u201cX\u0259ms\u0259 m\u0259likl\u0259ri\u201d kimi yazd\u0131rm\u0131\u015f be\u015f m\u0259liklikd\u0259n biri G\u00fcl\u00fcstan M\u0259likliyi (Tal\u0131\u015f m\u0259likliyi) olmu\u015fdur ki, dig\u0259r d\u00f6rd m\u0259likliyin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan \u015f\u0259xsl\u0259r kimi bu m\u0259likliyin d\u0259 \u0259sas\u0131n\u0131 S\u0259f\u0259vi ordusunda y\u00fczba\u015f\u0131l\u0131q ed\u0259n, \u015eah Abbass\u0131n Osmanl\u0131lara qar\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n bir \u015f\u0259xs olmu\u015fdur. M\u00fcs\u0259lman t\u00fcrkl\u0259ri aras\u0131nda \u201cQara Y\u00fczba\u015f\u0131\u201d, xristian t\u00fcrkl\u0259ri, y\u0259ni albanlar aras\u0131nda is\u0259 \u201cQara Abov\u201d ad\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhur olan bu adam \u0259sl\u0259n Q\u0259b\u0259l\u0259 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 Nic k\u0259ndind\u0259n idi v\u0259 milliyy\u0259tc\u0259 udin idi. Y\u0259ni dig\u0259rl\u0259ri kimi alban-q\u0131p\u00e7aq soyuna m\u0259nsub deyildi.<br \/>\n1822-ci ild\u0259n sonra k\u0259ndin ad\u0131 Tal\u0131\u015f k\u0259ndi adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<!--more--><br \/>\nTal\u0131\u015f k\u0259ndi A\u011fd\u0259r\u0259 rayon m\u0259rk\u0259zind\u0259n 28 km \u015fimalda, 600 metr y\u00fcks\u0259klikd\u0259 yerl\u0259\u015fir. Tal\u0131\u015f k\u0259ndinin \u0259n h\u00fcnd\u00fcr zirv\u0259l\u0259rind\u0259n biri Q\u0259hrl\u0259r zirv\u0259sidir. \u018frazisi 6400 hektard\u0131r. \u018fhali \u0259sas\u0259n ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131q, maldarl\u0131q v\u0259 \u0259kin\u00e7ilik t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. K\u0259ndin \u0259razisind\u0259 orta m\u0259kt\u0259b v\u0259 tibb m\u0259nt\u0259q\u0259si m\u00f6vcuddur. Tal\u0131\u015f k\u0259ndinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 \u00d6r\u00fck v\u0259ngi (monast\u0131r\u0131) qalmaqdad\u0131r. T\u0259rt\u0259r rayonunun tarixi abid\u0259l\u0259r v\u0259 arxeoloji qaz\u0131nt\u0131larla m\u0259\u015fhur (36 metr uzunlu\u011funda t\u00fcrk q\u0259bil\u0259 q\u0259bri) Borsunlu k\u0259ndi il\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259ddir. Tal\u0131\u015f k\u0259ndi Qaraba\u011fda 5 \u0259sas m\u0259liklikd\u0259n biri Ergi m\u0259liyin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0259nd olmu\u015fdur. Tal\u0131\u015f k\u0259ndinin \u00f6z\u00fc v\u0259 \u0259traf\u0131ndak\u0131 \u00c7ayl\u0131 k\u0259ndi 1828-ci T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n sonra \u0130ran \u0259razisind\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f erm\u0259nil\u0259rd\u0259n ibar\u0259t idi. 1905-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Tal\u0131\u015f k\u0259ndinin \u0259traf\u0131nda Pirxudu, D\u0259mirl\u0259r, \u00c7\u0131raql\u0131 s\u0131rf az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halid\u0259n ibar\u0259t k\u0259ndl\u0259ri olmu\u015fdur ki, 1905-1907-ci il hadis\u0259l\u0259ri zaman\u0131 oktyabr-noyabr aylar\u0131nda (1905) tamamil\u0259 yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u00c7\u0131raql\u0131 k\u0259ndinin \u0259halisi A\u011fd\u0259r\u0259 rayonunun \u0259traf\u0131na k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f, bir m\u00fcdd\u0259t orada ya\u015fam\u0131\u015f, sonradan k\u0259ndin ad\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k Qasapet qoyulmu\u015fdur.<br \/>\nTal\u0131\u015f k\u0259ndi \u0259vv\u0259ll\u0259r A\u011fd\u0259r\u0259 rayonu inzibati \u0259razisin\u0259 aid idi, lakin 1992-ci ild\u0259 A\u011fd\u0259r\u0259 rayonu l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k \u0259razisi qon\u015fu A\u011fdam, T\u0259rt\u0259r v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonlar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcld\u00fc. Tal\u0131\u015f k\u0259ndi d\u0259 T\u0259rt\u0259r rayonuna birl\u0259\u015fdiril\u0259n k\u0259ndl\u0259rd\u0259n biridir. Tal\u0131\u015f k\u0259ndi Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin \u0259vv\u0259lind\u0259 Erm\u0259nistan ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunub, lakin 1992-ci ilin A\u011fd\u0259r\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 zaman\u0131 k\u0259nd erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131ndan azad edilib. 1994-c\u00fc ilin aprel ay\u0131nda h\u00fccum ed\u0259n erm\u0259ni q\u00fcvv\u0259l\u0259ri k\u0259ndi yenid\u0259n n\u0259zar\u0259t alt\u0131na al\u0131blar.<br \/>\nErm\u0259ni m\u0259nb\u0259l\u0259rinin verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, k\u0259ndd\u0259 2005-ci ild\u0259 581 n\u0259f\u0259r ya\u015fay\u0131rd\u0131.<br \/>\nTal\u0131\u015f k\u0259ndi d\u00f6y\u00fc\u015f b\u00f6lg\u0259sin\u0259 yax\u0131n m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015firdi v\u0259 Erm\u0259nistan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda idi. 2-5 aprel 2016-c\u0131 il tarixind\u0259 o istiqam\u0259td\u0259 ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n k\u0259ndin bir ne\u00e7\u0259 y\u00fcks\u0259kliyi ordumuz t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<br \/>\n44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Tal\u0131\u015f k\u0259ndi i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015fdi. Haz\u0131rda bu torpaqlar\u0131n sahibl\u0259ri \u00f6z k\u0259ndl\u0259rin\u0259 qay\u0131daraq, burada rahat ya\u015fay\u0131rlar. \u00d6t\u0259n il Prezident \u0130lham \u018fliyev bayram tonqal\u0131n\u0131 m\u0259hz Tal\u0131\u015fda alovland\u0131r\u0131b. Cari ild\u0259 is\u0259 k\u0259ndin sakinl\u0259ri b\u00f6y\u00fck f\u0259all\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 Prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 i\u015ftirak edibl\u0259r.<br \/>\nK\u0259ndd\u0259 m\u0259kt\u0259b, u\u015faq ba\u011f\u00e7as\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir, m\u00fcasir infrastruktur yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>T\u00fcrkan QASIMOVA,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>BDU-nun dissertant\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tal\u0131\u015f k\u0259ndi Az\u0259rbaycanda XVIII \u0259srin 40-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 Qaraba\u011fda 5 m\u0259liklik \u2013 V\u0259r\u0259nd\u0259, Dizaq, G\u00fcl\u00fcstan(Tal\u0131\u015f), Xa\u00e7\u0131n v\u0259 C\u0259raberd m\u0259liklikl\u0259ri var idi. Bu m\u0259liklikl\u0259r Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n xan\u0131na tabe idil\u0259r. Tal\u0131\u015f k\u0259ndi XVIII-XIX \u0259srl\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f G\u00fcl\u00fcstan m\u0259likliyinin (Tal\u0131\u015f m\u0259likliyinin) m\u0259rk\u0259zi olub. Tarixd\u0259n bildiyimiz 1813-c\u00fc ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f G\u00fcl\u00fcstan s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si toponomik c\u0259h\u0259td\u0259n s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259likliyin ad\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. G\u00fcl\u00fcstan m\u0259likliyi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27007"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27007"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27007\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27009,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27007\/revisions\/27009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}