{"id":26087,"date":"2023-11-06T08:40:27","date_gmt":"2023-11-06T05:40:27","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=26087"},"modified":"2023-11-06T09:01:29","modified_gmt":"2023-11-06T06:01:29","slug":"turk-dovl%c9%99tl%c9%99ri-il%c9%99-munasib%c9%99tl%c9%99rin-mohk%c9%99ml%c9%99ndirilm%c9%99si-az%c9%99rbaycanin-xarici-siyas%c9%99tinin-%c9%99sas-prioritetl%c9%99rind%c9%99n-biridir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=26087","title":{"rendered":"\u201cT\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tinin \u0259sas prioritetl\u0259rind\u0259n biridir\u201d"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-26088 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/398419092_181602601670875_4151866173282890218_n-300x188.jpg\" alt=\"\" width=\"322\" height=\"202\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/398419092_181602601670875_4151866173282890218_n-300x188.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/398419092_181602601670875_4151866173282890218_n-768x480.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/398419092_181602601670875_4151866173282890218_n.jpg 843w\" sizes=\"(max-width: 322px) 100vw, 322px\" \/>Noyabr\u0131n 3-d\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n paytaxt\u0131 Astanada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) \u201cT\u00fcrk \u018fsri\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 alt\u0131nda 10-cu yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7irilib. Yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si niyy\u0259tinin n\u00f6vb\u0259ti n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) 10-cu zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131 h\u0259m \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrd\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k, h\u0259m d\u0259 bu add\u0131mlara \u0259sas\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k prioritetl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. \u00d6t\u0259n 10 il\u0259 n\u0259z\u0259r yetirdikd\u0259 vacib i\u015fl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irildiyini dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Birincisi, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n d\u0259rin inteqrasiyas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u0130kincisi, T\u00fcrk \u015euras\u0131 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin siyasi, iqtisadi v\u0259 h\u0259rbi d\u0259 daxil olmaqla b\u00fct\u00fcn sferalarda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirilib. X\u00fcsusil\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00f6vcud olan qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 dig\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin d\u0259 qo\u015fulmas\u0131 \u0259n vacib u\u011furlardan biridir. \u018fg\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r M\u0259rk\u0259zi Asiya co\u011frafiyas\u0131ndak\u0131 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri bu prosesd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r gerid\u0259 qal\u0131rd\u0131larsa, bu g\u00fcn m\u0259nz\u0259r\u0259 tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fib. H\u0259m ikit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259r, h\u0259m d\u0259 TDT \u00e7\u0259tiri alt\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q g\u00fccl\u0259nib. M\u0259rk\u0259zi Asiyadak\u0131 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00f6z aralar\u0131ndak\u0131 probleml\u0259rin d\u0259 art\u0131q h\u0259llin\u0259 nail olurlar. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, \u00d6zb\u0259kistanla Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan\u0131n s\u0259rh\u0259din delimitasiyas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 raz\u0131la\u015fmas\u0131 bel\u0259 n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Probleml\u0259rin h\u0259llinin dan\u0131\u015f\u0131qlar yolu il\u0259 tap\u0131lmas\u0131nda TDT \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259ki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131b. Bununla yana\u015f\u0131, T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycanla h\u0259rbi m\u00fcst\u0259vid\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259cr\u00fcb\u0259sini dig\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259si \u0259n vacib m\u0259qamlardan biridir.<!--more--><\/p>\n<p>Sammitd\u0259 ox\u015far tarix\u0259, k\u00f6kl\u0259r\u0259, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 malik, \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin siyasi inteqrasiyas\u0131na do\u011fru m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Qlobal enerji, n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rinin, k\u0259m\u0259rl\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259siz ke\u00e7idinin t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin s\u0259rh\u0259dl\u0259ri daxilind\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259si d\u0259 TDT \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli imkanlar yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u201cT\u00fcrk \u018fsri\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 alt\u0131nda noyabr\u0131n 3-d\u0259 Astanada ke\u00e7iril\u0259n 10-cu yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda deyib ki: \u201cT\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si Az\u0259rbaycan xarici siyas\u0259tinin \u0259sas prioritetl\u0259rind\u0259n biridir\u201d. Etnik v\u0259 m\u0259d\u0259ni k\u00f6kl\u0259rimizin, dilimizin, ortaq ke\u00e7mi\u015fimizin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin t\u0259m\u0259lini t\u0259\u015fkil etdiyini vur\u011fulayan d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirib ki: \u201c2009-cu ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n \u00f6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u0259sisatlan\u0131b, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 u\u011furlu inki\u015faf yolu ke\u00e7ib. Bu g\u00fcn t\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131z beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck siyasi \u00e7\u0259kiy\u0259 v\u0259 n\u00fcfuza malikdir\u201d.<\/p>\n<p>Art\u0131q t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri beyn\u0259lxalq siyas\u0259td\u0259 d\u0259 ortaq m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259yirl\u0259r. TDT bu kontekstd\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli strukturdur. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00e7\u0259tiri alt\u0131nda birl\u0259\u015fir, eyni zamanda, qurumun beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilata \u00e7evrilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. Bu, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n geosiyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 vacibdir.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada yeni qurulan siyasi nizamda t\u00fcrk co\u011frafiyas\u0131 TDT \u00e7\u0259tiri alt\u0131nda yeni g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin lokomotivliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n i\u015fl\u0259rin \u0259sas h\u0259d\u0259fi \u0259vv\u0259ld\u0259n bu olub. Bu g\u00fcn art\u0131q n\u0259tic\u0259l\u0259rin \u0259ld\u0259 edildiyini dey\u0259 bil\u0259rik. Bu kontekstd\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin 10 il \u00f6nc\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131nda b\u0259yan etdiyi \u201cXXI \u0259sr T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u0259sri olmal\u0131d\u0131r\u201d s\u00f6zl\u0259rini xat\u0131rlamaq laz\u0131md\u0131r. Az\u0259rbaycan lideri h\u0259l\u0259 10 il \u00f6nc\u0259 bug\u00fcnk\u00fc n\u0259tic\u0259l\u0259rin mesaj\u0131n\u0131 vermi\u015fdi v\u0259 m\u00f6vcud m\u0259nz\u0259r\u0259y\u0259 baxd\u0131qda, g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 XXI \u0259srin \u201cT\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u0259sri\u201dn\u0259 \u00e7evrilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 u\u011furla ir\u0259lil\u0259yir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Noyabr\u0131n 3-d\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n paytaxt\u0131 Astanada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) \u201cT\u00fcrk \u018fsri\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 alt\u0131nda 10-cu yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ke\u00e7irilib. Yubiley Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si niyy\u0259tinin n\u00f6vb\u0259ti n\u00fcmun\u0259sidir. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) 10-cu zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131 h\u0259m \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrd\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k, h\u0259m d\u0259 bu add\u0131mlara \u0259sas\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k prioritetl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26087"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26087"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26089,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26087\/revisions\/26089"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}