{"id":25873,"date":"2023-09-18T15:18:31","date_gmt":"2023-09-18T12:18:31","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=25873"},"modified":"2023-09-18T15:18:31","modified_gmt":"2023-09-18T12:18:31","slug":"az%c9%99rbaycan-v%c9%99-m%c9%99rk%c9%99zi-asiya-olk%c9%99l%c9%99ri-arasinda-iqtisadi-%c9%99laq%c9%99l%c9%99r-inkisaf-etdirilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=25873","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r inki\u015faf etdirilir"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-25874 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/379997370_152419431255859_6188450567064355781_n-300x205.jpg\" alt=\"\" width=\"348\" height=\"238\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/379997370_152419431255859_6188450567064355781_n-300x205.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/379997370_152419431255859_6188450567064355781_n-768x524.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/379997370_152419431255859_6188450567064355781_n.jpg 791w\" sizes=\"(max-width: 348px) 100vw, 348px\" \/>Prezident \u0130lham \u018fliyev cari ilin 14 sentyabr tarixind\u0259 D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n 5-ci M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 i\u015ftirak edib. G\u00f6r\u00fc\u015f \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, Prezident \u0130lham \u018fliyev cari ild\u0259 qarda\u015f Tacikistana iki d\u0259f\u0259 s\u0259f\u0259r edib. Cari ilin aprel ay\u0131nda ba\u015f tutmu\u015f s\u0259f\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f q\u0259rarlar v\u0259 imzalanm\u0131\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin strateji xarakterini bir daha t\u0259sdiq etdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131 v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rini xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ox\u0259srlik qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri ba\u011flay\u0131r. Ortaq m\u0259d\u0259ni k\u00f6kl\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin m\u00f6hk\u0259m b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b ki, otuz ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, biz m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259r kimi h\u0259m ikit\u0259r\u0259fli, h\u0259m \u00e7oxt\u0259r\u0259fli formatda f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t apar\u0131r\u0131q, bir-birimizin m\u00fcst\u0259qilliyini, suverenliyini v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc d\u0259st\u0259kl\u0259yirik, iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259ri f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etdiririk.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 Az\u0259rbaycan artan iqtisadiyyat\u0131, demoqrafiyas\u0131 v\u0259 geosiyasi potensial\u0131 il\u0259 d\u00fcnya siyas\u0259tind\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan vahid tarixi-m\u0259d\u0259ni co\u011frafi regiondur.<\/p>\n<p>Regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yeni format\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin v\u0259 xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n daha da yax\u0131nla\u015fmas\u0131na z\u0259min yaradacaq.<\/p>\n<p>Bildirilib ki, son iki il \u0259rzind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev M\u0259rk\u0259zi Asiya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 doqquz s\u0259f\u0259r etmi\u015fdir. Eyni zamanda, bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 b\u00fct\u00fcn qarda\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259rl\u0259r edibl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130kit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n m\u00fch\u00fcm meyarlar\u0131ndan biri qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ticar\u0259tin v\u0259 s\u0259rmay\u0259l\u0259rin art\u0131m\u0131d\u0131r. Sevindirici hald\u0131r ki, h\u0259min iki istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259r davaml\u0131 art\u0131ma malikdir. Ke\u00e7\u0259n il Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 3 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox, bu ilin 7 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 is\u0259 daha 50 faiz art\u0131b.<!--more--><\/p>\n<p>Birg\u0259 s\u0259rmay\u0259 fondlar\u0131 yarad\u0131l\u0131b, n\u00f6vb\u0259ti 3 il \u00fczr\u0259 1 milyard dollardan art\u0131q qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259rmay\u0259l\u0259rin h\u0259cmi raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Biz art\u0131q s\u0259naye \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131, ma\u015f\u0131nqay\u0131rma, avtomobil s\u0259nayesi, g\u0259miqay\u0131rma, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q, ip\u0259k\u00e7ilik, ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 heyvandarl\u0131q sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7iririk. Mehmanxana i\u015fi v\u0259 turizm sah\u0259sind\u0259ki s\u0259rmay\u0259 layih\u0259l\u0259ri ilk icra m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir. M\u0259rk\u0259zi Asiyadan olan \u015firk\u0259tl\u0259rin Az\u0259rbaycanda yarad\u0131lm\u0131\u015f \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131na maraqlar\u0131 art\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259qliyyat v\u0259 logistika sah\u0259si m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizd\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutur. Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Avropa bazarlar\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 etibarl\u0131 tranzit \u00f6lk\u0259sidir. \u018fks istiqam\u0259td\u0259 tranzitin \u0259h\u0259miyy\u0259ti d\u0259 az deyil. M\u0259rk\u0259zi Asiyadak\u0131 qarda\u015flar\u0131m\u0131z bilirl\u0259r ki, Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat-logistika infrastrukturu onlar \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131qd\u0131r.<\/p>\n<p>\u015e\u0259rq-Q\u0259rb mar\u015frutu il\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malara artan t\u0259l\u0259bat\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu t\u0259r\u0259fimizd\u0259n m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilir. G\u0259l\u0259n il h\u0259min yol il\u0259 da\u015f\u0131nan y\u00fckl\u0259rin h\u0259cmi 1 milyon tondan 5 milyon tona q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131lacaq. Buna paralel olaraq, Bak\u0131 Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n imkanlar\u0131 bug\u00fcnk\u00fc 15 milyon tondan 25 milyon tona q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259rd\u0259 50-d\u0259n art\u0131q g\u0259mid\u0259n ibar\u0259t \u0259n iri ticar\u0259t donanmas\u0131na malikdir. M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n y\u00fck g\u00f6nd\u0259r\u0259nl\u0259rin artan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, g\u0259miqay\u0131rma zavodunun imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r. Yeni s\u0259rmay\u0259 layih\u0259l\u0259ri ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra istehsal olunan tanker v\u0259 quru y\u00fckda\u015f\u0131yan g\u0259mil\u0259rin say\u0131 bu g\u00fcn ild\u0259 6 g\u0259mid\u0259n 10-15 g\u0259miy\u0259 q\u0259d\u0259r artacaq.<\/p>\n<p>Daha b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 tranzit y\u00fckl\u0259rini c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn tarifl\u0259rin optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, t\u0259nziml\u0259yici v\u0259 g\u00f6mr\u00fck prosedurlar\u0131n\u0131n sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sini v\u0259 ah\u0259ngdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k z\u0259ruridir. Tranzit da\u015f\u0131malar\u0131n \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 da\u015f\u0131malar prosesinin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259rtl\u0259rin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm meyarlardan biri \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin r\u0259q\u0259msalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yeni sah\u0259si fiber-optik infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f v\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 f\u0259al \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u201cR\u0259q\u0259msal \u0130p\u0259k Yolu\u201d layih\u0259sidir.<\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fczvl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimiz strateji xarakter al\u0131r<\/p>\n<p>Art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 ildir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck canlanma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Son ill\u0259r d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n birg\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, birlikd\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259yi v\u0259 \u00fcmumi s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259rm\u0259yi t\u0259l\u0259b edir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin son 1-2 il \u0259rzind\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya, o c\u00fcml\u0259d\u0259n regionun t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 ard\u0131c\u0131l s\u0259f\u0259rl\u0259ri v\u0259 h\u0259min d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259rl\u0259ri T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fczvl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimizin geni\u015fl\u0259nm\u0259sini, d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sini v\u0259 strateji xarakter almas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259qliyyat-logistika imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si \u00f6lk\u0259mizi \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda m\u00fch\u00fcm n\u0259qliyyat qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evirib. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, bu g\u00fcn M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n Avropaya ged\u0259n \u0259n q\u0131sa v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz tranzit da\u015f\u0131malar m\u0259hz \u00f6lk\u0259mizin \u0259razisind\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259si olaraq Az\u0259rbaycanda m\u00fcasir n\u0259qliyyat-logistika infrastrukturu yarad\u0131l\u0131b v\u0259 \u00f6lk\u0259miz beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin\u0259 inteqrasiya olunub. Az\u0259rbaycan realla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 n\u0259h\u0259ng infrastruktur layih\u0259l\u0259ri il\u0259 Avropa il\u0259 Asiya aras\u0131nda vazke\u00e7ilm\u0259z n\u0259qliyyat qov\u015fa\u011f\u0131na v\u0259 tranzit m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. \u015e\u0259rq-Q\u0259rb d\u0259hlizi Avropa il\u0259 Asiya aras\u0131nda \u0259n q\u0131sa, t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 iqtisadi bax\u0131mdan s\u0259m\u0259r\u0259li ba\u011flant\u0131 olaraq Avrasiya m\u0259kan\u0131nda s\u0259rni\u015fin v\u0259 n\u0259qliyyat da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259rk\u0259zi Asiya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda Tacikistanla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri d\u0259 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. \u0130ki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r 1992-ci il may\u0131n 29-da qurulub. 2007-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Tacikistanda, bir il sonra is\u0259 Tacikistan\u0131n Az\u0259rbaycanda s\u0259firliyi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u0130ki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda \u00fcmumilikd\u0259 57 s\u0259n\u0259d, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 2007-ci il mart\u0131n 15-d\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259 Tacikistan Respublikas\u0131 aras\u0131nda dostluq v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda M\u00fcqavil\u0259\u201d imzalan\u0131b.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev cari ilin 14 sentyabr tarixind\u0259 D\u00fc\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n 5-ci M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 i\u015ftirak edib. G\u00f6r\u00fc\u015f \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Qeyd olunub ki, Prezident \u0130lham \u018fliyev cari ild\u0259 qarda\u015f Tacikistana iki d\u0259f\u0259 s\u0259f\u0259r edib. Cari ilin aprel ay\u0131nda ba\u015f tutmu\u015f s\u0259f\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f q\u0259rarlar v\u0259 imzalanm\u0131\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin strateji xarakterini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25873"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25873"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25873\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25875,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25873\/revisions\/25875"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25873"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25873"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25873"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}