{"id":25497,"date":"2023-07-13T16:01:36","date_gmt":"2023-07-13T13:01:36","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=25497"},"modified":"2023-07-13T16:01:36","modified_gmt":"2023-07-13T13:01:36","slug":"cari-ilin-ilk-alti-ayi-s%c9%99m%c9%99r%c9%99li-kecib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=25497","title":{"rendered":"Cari ilin ilk alt\u0131 ay\u0131 s\u0259m\u0259r\u0259li ke\u00e7ib"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-25498 alignright\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/b13b8ac16e7b6188885c398c0dc4373c_4586252-300x152.jpg\" alt=\"\" width=\"359\" height=\"182\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/b13b8ac16e7b6188885c398c0dc4373c_4586252-300x152.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/b13b8ac16e7b6188885c398c0dc4373c_4586252-1024x519.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/b13b8ac16e7b6188885c398c0dc4373c_4586252-768x389.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/b13b8ac16e7b6188885c398c0dc4373c_4586252-1536x778.jpg 1536w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/b13b8ac16e7b6188885c398c0dc4373c_4586252-2048x1038.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 359px) 100vw, 359px\" \/>Prezident \u0130lham \u018fliyev cari ilin 11 iyul tarixind\u0259 2023-c\u00fc ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirib ki, \u00a0ilin ilk alt\u0131 ay\u0131 s\u0259m\u0259r\u0259li ke\u00e7ib. Cari ilin alt\u0131 ay\u0131nda \u0259sas istiqam\u0259timiz \u00f6lk\u0259mizin dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131, Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131, iqtisadi v\u0259 sosial sah\u0259l\u0259rd\u0259 islahatlar\u0131n davam etdirilm\u0259si idi.<\/p>\n<p>Qeyri-neft sektorumuz v\u0259 qeyri-neft sektorunun s\u0259naye sah\u0259si kifay\u0259t q\u0259d\u0259r art\u0131bd\u0131r. Qeyri-neft s\u0259nayemiz 6,5 faiz v\u0259 qeyri-neft sektoru, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, 3 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131bd\u0131r.<\/p>\n<p>Prezident deyib ki, maliyy\u0259 v\u0259ziyy\u0259timiz b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131la\u015f\u0131b, bunun bir \u00e7ox s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Maliyy\u0259 sektorundak\u0131 nizam-intizam\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, vergi v\u0259 g\u00f6mr\u00fck orqanlar\u0131nda islahatlar\u0131n davam etdirilm\u0259si, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si &#8211; b\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r imkan verdi ki, ilin ortas\u0131nda biz b\u00fcdc\u0259y\u0259 yenid\u0259n baxaq v\u0259 d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259 aparaq.<\/p>\n<p>Cari ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si 33 milyard manatdan \u00e7ox s\u0259viyy\u0259y\u0259 qalxm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130lin birinci yar\u0131s\u0131nda \u0259lav\u0259 g\u0259lirl\u0259rin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si imkan verdi ki, t\u0259cili h\u0259llini g\u00f6zl\u0259y\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri daha tez zamanda h\u0259ll etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fcdc\u0259y\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r ed\u0259k.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn bizim b\u00fcdc\u0259miz 36 milyard manatdan \u00e7oxdur. Bu, biz\u0259 imkan verir ki, h\u0259m \u00f6lk\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259sas investisiya layih\u0259l\u0259rini icra ed\u0259k, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, azad edilmi\u015f torpaqlarda geni\u015f quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 n\u00f6vb\u0259ti t\u0259kan ver\u0259k v\u0259 bizim h\u0259rbi g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc art\u0131raq.<!--more--><\/p>\n<p>Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b ki, d\u00fcr\u00fcstl\u0259\u015fm\u0259 zaman\u0131 bizim \u0259sas iki istiqam\u0259timiz d\u0259 \u00e7ox a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n qoyulmu\u015fdur. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 3 milyard manatdan \u00e7ox v\u0259sait \u0259lav\u0259 edildi. Bunun 1,8 milyard manat hiss\u0259si Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpa edilm\u0259sin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir, 1,1 milyard manat is\u0259 h\u0259rbi potensial\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259.<\/p>\n<p>Xarici d\u00f6vl\u0259t borcumuz \u00fcmumi daxili m\u0259hsulumuzun 10 faizinin alt\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. M\u00fctl\u0259q r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259 bizim borcumuz c\u0259mi 6,7 milyard dollard\u0131r v\u0259 bu da \u00fcmumi daxili m\u0259hsulumuzun t\u0259xmin\u0259n 10 faizini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti daha \u00e7ox idxal edir, n\u0259inki ixrac edir. Bizd\u0259 is\u0259 bu, tam \u0259ksin\u0259dir v\u0259 ilin birinci alt\u0131 ay\u0131nda bizim profisitimiz t\u0259qrib\u0259n 10 milyard dollara yax\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>Makroiqtisadi sabitlik uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 t\u0259min edilir. Manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si alt\u0131 ildir ki, sabitdir v\u0259 bu da d\u00fcnya praktikas\u0131nda, x\u00fcsusil\u0259 indiki \u015f\u0259raitd\u0259 nadir hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259tin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr v\u0259 bu siyas\u0259tin m\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 dayan\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, inflyasiyan\u0131n ikir\u0259q\u0259mli olmas\u0131 bizi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u0259lidir. \u0130lin sonuna q\u0259d\u0259r inflyasiya birr\u0259q\u0259mli s\u0259viyy\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r. Burada t\u0259bii s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, subyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259r d\u0259 vard\u0131r. Onlar daha ciddi ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f proqram\u0131n\u0131n birinci m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 100 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin yenid\u0259n qurulmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130lin sonuna q\u0259d\u0259r La\u00e7\u0131n \u015f\u0259h\u0259rinin Zabux v\u0259 Sus k\u0259ndl\u0259rin\u0259 d\u0259 ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r qay\u0131dacaqlar. Qay\u0131d\u0131\u015f proqram\u0131 ard\u0131c\u0131ll\u0131qla apar\u0131l\u0131r. \u0130lin sonuna q\u0259d\u0259r bizim art\u0131q be\u015f ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259mizd\u0259 &#8211; bir \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 d\u00f6rd k\u0259ndimizd\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar \u00f6z d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131nda tam m\u0259skunla\u015facaqlar.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f investisiya proqram\u0131 \u0259sas\u0131nda bu ilin sonuna q\u0259d\u0259r Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zura t\u0259qrib\u0259n 12 milyard manata q\u0259d\u0259r v\u0259saitin x\u0259rcl\u0259nm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. G\u00f6r\u00fcl\u0259n b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n hesab\u0131na h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u0130ki m\u0259kt\u0259b istisna olmaqla, qalan b\u00fct\u00fcn infrastruktur, in\u015faat i\u015fl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fcdc\u0259si hesab\u0131na v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir. Eyni zamanda, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu ondan \u00e7ox m\u0259scidi yenid\u0259n in\u015fa edir, yaxud da ki, onlar\u0131 \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259rpa edir.<\/p>\n<p>\u0130qtisadi layih\u0259l\u0259rin miqyas\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259ni \u0259hat\u0259 edir. \u0130nfrastruktur layih\u0259l\u0259ri t\u0259kc\u0259 Qaraba\u011fda, \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda yox, b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev deyib ki, ayr\u0131lan v\u0259sait\u0259 b\u00f6y\u00fck q\u0259na\u0259tl\u0259 yana\u015fmal\u0131y\u0131q v\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131q tam t\u0259min edilm\u0259lidir &#8211; h\u0259m b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin toplanmas\u0131nda, h\u0259m d\u0259 x\u0259rcl\u0259nm\u0259sind\u0259.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq i\u015fl\u0259mir. Beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n q\u0259rarlar\u0131na, q\u0259tnam\u0259l\u0259rin\u0259 bel ba\u011flamaq olmaz.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada qaydalar tamamil\u0259 pozulub, davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259m\u0259l edilmir. B\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r bu h\u00fcququ pozurlar v\u0259 sonra da onu \u0259sasland\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u00d6z\u00fcm\u00fcz\u00fc, \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyimizi, se\u00e7imimizi, h\u0259yat t\u0259rzimizi, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn daha g\u00fccl\u00fc olmal\u0131y\u0131q. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si ba\u015fa \u00e7atandan sonra biz dayanmadan bu istiqam\u0259td\u0259 \u00e7ox ciddi add\u0131mlar atm\u0131\u015f\u0131q.<\/p>\n<p>H\u0259rbi potensial v\u0259 azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131n b\u0259rpas\u0131na n\u0259 q\u0259d\u0259r v\u0259sait laz\u0131md\u0131r biz o q\u0259d\u0259r d\u0259 ay\u0131raca\u011f\u0131q. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri daha b\u00f6y\u00fck h\u0259rbi potensiala malikdir. H\u0259m d\u00f6y\u00fc\u015f qabiliyy\u0259ti, h\u0259m silah v\u0259 texnika il\u0259 t\u0259chizat bax\u0131m\u0131ndan daha da g\u00fccl\u00fc olaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirib ki,\u00a0\u00a0 Az\u0259rbaycanla h\u0259d\u0259-qorxu, ultimatum dili il\u0259 he\u00e7 kim dan\u0131\u015fa bilm\u0259z. Bu g\u00fcn d\u00fcnyada g\u00fcc amili \u00f6n plandad\u0131r v\u0259 g\u00fccl\u0259 hesabla\u015f\u0131rlar, g\u00fccd\u0259n \u00e7\u0259kinirl\u0259r. He\u00e7 kim bizim irad\u0259miz\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bilm\u0259z. Biz\u0259 qar\u015f\u0131 tu\u015flanm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn oxlar\u0131 s\u0131nd\u0131r\u0131b \u00f6z l\u0259yaq\u0259timizi qoruya bilmi\u015fik v\u0259 maraqlar\u0131m\u0131z\u0131 qoruya bilmi\u015fik.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u0259min ola bil\u0259r ki, bizim t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimiz etibarl\u0131 \u0259ll\u0259rd\u0259dir. Bundan sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si, bu sah\u0259d\u0259 islahatlar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si, yeni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259n m\u00fcasir silahlar\u0131n, texnikalar\u0131n al\u0131nmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r plan \u00fczr\u0259 gedir. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizd\u0259 apar\u0131lan islahatlar h\u0259l\u0259 ba\u015fa \u00e7atmay\u0131b, o c\u00fcml\u0259d\u0259n struktur islahatlar\u0131. Biz \u00f6z Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizi \u0259n qabaqc\u0131l ordular\u0131n s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131rmal\u0131y\u0131q. Struktur islahatlar\u0131, idar\u0259etm\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcdafi\u0259etm\u0259 qabiliyy\u0259ti n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n biz el\u0259 g\u00fcc yarad\u0131r\u0131q ki, yerl\u0259\u015fdiyimiz co\u011frafiyada \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc tam \u0259min hiss ed\u0259 bil\u0259k.<\/p>\n<p>S\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vqeyimiz ayd\u0131nd\u0131r, m\u0259ntiqlidir, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259saslan\u0131r. Son dan\u0131\u015f\u0131qlar raundlar\u0131 v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li t\u0259maslar bir m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcr ki, biz s\u00fclh anla\u015fmas\u0131na daha da yax\u0131nla\u015faq.<\/p>\n<p>Son m\u00fcsb\u0259t m\u0259qamlardan biri odur ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259finin m\u00f6vqeyind\u0259 m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t var. \u018fg\u0259r ke\u00e7\u0259n ilin oktyabr\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, suverenliyini v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rini q\u0259bul etmi\u015fdirs\u0259, bu ilin may ay\u0131nda daha ir\u0259li ged\u0259r\u0259k art\u0131q Az\u0259rbaycan \u0259razisinin parametrl\u0259rini d\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Qaraba\u011f v\u0259 anklav k\u0259ndl\u0259rimiz daxil olmaq \u015f\u0259rtil\u0259 r\u0259sm\u0259n tan\u0131y\u0131b. Bu, m\u00fcsb\u0259t hal kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. \u0130ndi s\u0131ra g\u0259lib \u00e7at\u0131b ki, eyni s\u00f6zl\u0259r ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u0259 \u00f6z t\u0259sdiqini taps\u0131n, imzalar at\u0131ls\u0131n v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r yarad\u0131ls\u0131n.<\/p>\n<p>N\u0259qliyyat sektorunun \u0259h\u0259miyy\u0259ti art\u0131r. \u00c7\u00fcnki b\u0259zi m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r yeni n\u0259qliyyat mar\u015frutlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259lveri\u015fli co\u011frafi v\u0259ziyy\u0259ti bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 imkanlar yarad\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259qliyyat sektoruna t\u0259l\u0259bat daha da art\u0131r. H\u0259m \u015eimaldan C\u0259nuba v\u0259 \u0259ks istiqam\u0259td\u0259, h\u0259m d\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259n Q\u0259rb\u0259 v\u0259 \u0259ks istiqam\u0259td\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n artmas\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259dir. Burada da Az\u0259rbaycan \u00e7ox etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir v\u0259 \u00f6z qon\u015fular\u0131 il\u0259 s\u0131x t\u0259masdad\u0131r, qon\u015fular\u0131n n\u0259qliyyat probleml\u0259rinin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z k\u00f6m\u0259yini d\u0259 \u0259sirg\u0259mir.<\/p>\n<p>S\u0259naye rayonlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015fan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bildirib ki, laz\u0131mi h\u00fcquqi baza var v\u0259 s\u0259naye zonalar\u0131 art\u0131q uzun ill\u0259rdir ki, f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131n\u0131n r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu v\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulan s\u0259rmay\u0259 art\u0131q n\u0259tic\u0259 verm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. \u00d6z\u0259l investorlar da art\u0131q c\u0259lb edilib.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 C\u0259nubdan \u015eimala v\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259n Q\u0259rb\u0259 ged\u0259n yollar rayonlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tini \u0259hat\u0259 edir. Dem\u0259li, h\u0259r bir istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 spesifikaya g\u00f6r\u0259, iqlim\u0259 g\u00f6r\u0259, ixtisasla\u015fmaya g\u00f6r\u0259 x\u00fcsusi bir biznes imkanlar\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6z n\u0259qliyyat imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 h\u00fcdudlar\u0131m\u0131z\u0131n k\u0259nar\u0131na da \u00e7\u0131xara bildik. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Qara d\u0259nizd\u0259. \u00dc\u00e7 b\u00f6y\u00fck tanker al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r, h\u0259r\u0259si 115 min tonluq. Bu, ilk d\u0259f\u0259dir Az\u0259rbaycan tarixind\u0259. Tankerl\u0259r\u0259 \u201c\u015eu\u015fa\u201d, \u201cQaraba\u011f\u201d v\u0259 \u201cZ\u0259ng\u0259zur\u201d adlar\u0131 verilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan mallar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n da\u015f\u0131nmas\u0131 biz\u0259 \u0259lav\u0259 g\u0259lir g\u0259tir\u0259c\u0259k v\u0259 biz art\u0131q Qara d\u0259nizd\u0259 d\u0259 var\u0131q. Bizim ki\u00e7ik h\u0259cmli g\u0259mil\u0259rimiz var idi. Amma bu g\u00fcn bizim \u201cAframax\u201d tipli \u0259n b\u00f6y\u00fck tankerl\u0259rimizd\u0259n \u00fc\u00e7\u00fc art\u0131q Qara d\u0259nizd\u0259 i\u015fl\u0259yir.<\/p>\n<p>X\u0259z\u0259rd\u0259ki g\u0259miqay\u0131rma imkanlar\u0131m\u0131za yenid\u0259n baxmal\u0131y\u0131q. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n sifari\u015fl\u0259r g\u0259lir. Bizim g\u0259miqay\u0131rma zavodumuz m\u00f6vcud da\u015f\u0131ma imkanlar\u0131m\u0131za hesablanm\u0131\u015fd\u0131r. Eyni zamanda, uzun ill\u0259r f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n g\u0259mil\u0259rin s\u0131radan \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131r\u0131q. \u00c7\u00fcnki onlar s\u0131radan \u00e7\u0131x\u0131r, t\u0259z\u0259l\u0259nm\u0259lidir. Amma indi daha b\u00f6y\u00fck t\u0259l\u0259bat var &#8211; h\u0259m bizim, h\u0259m d\u0259 ki, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin. \u0130stisna deyil ki, biz n\u0259 vaxtsa g\u0259miqay\u0131rma zavodunun istehsalat sah\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 d\u0259 ba\u015flaya bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u00e7ox y\u00fckl\u0259rin da\u015f\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olacaqd\u0131r. Bizim a\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259timiz 15 milyon tona hesablan\u0131b. \u018fvv\u0259lki d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn bu, kifay\u0259t idi. Bir-iki ild\u0259n sonra bu, \u00e7atmaya bil\u0259r.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur ekoloji f\u0259lak\u0259t zonas\u0131na \u00e7ox yax\u0131n idi. \u00c7\u00fcnki Erm\u0259nistan h\u0259m Erm\u0259nistandak\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259, eyni zamanda, o vaxt i\u015f\u011fal edilmi\u015f torpaqlarda &#8211; Qaraba\u011fda v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda t\u0259bii resurslar\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 istismar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259bi\u0259timiz\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 vurub. 60 min hektardan \u00e7ox me\u015f\u0259 fondu erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, talan edilib, \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b, sat\u0131l\u0131b, yaxud parket d\u00fcz\u0259ldibl\u0259r v\u0259 sat\u0131blar.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131 q\u0259bul edilmi\u015fdir. Proqram m\u0259tbuatda d\u0259rc edilib. Bu, Nax\u00e7\u0131van\u0131n u\u011furlu sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259c\u0259k proqramd\u0131r. Proqram bizim \u00f6z resurslar\u0131m\u0131za \u0259saslan\u0131bd\u0131r. Nax\u00e7\u0131van\u0131n da Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur kimi \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d zonas\u0131na \u00e7evrilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si qoyulmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131nda elektrik enerjisinin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si indi su elektrik stansiyalar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 istehsal olunur. Orada g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 da n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur &#8211; ola bil\u0259r 1000 meqavat, ola bil\u0259r 1500 meqavat. Biz h\u0259m muxtar respublikan\u0131n b\u00fct\u00fcn t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d il\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259yik, h\u0259m d\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201dni ixrac ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si art\u0131q r\u0259sm\u0259n \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d zonas\u0131 elan edilib v\u0259 bunun fonunda G\u0259d\u0259b\u0259y rayonunda ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259 tamamil\u0259 q\u0259buledilm\u0259zdir. Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyi \u0259n az\u0131 s\u0259hl\u0259nkarl\u0131\u011fa yol verib, n\u0259zar\u0259tsizlik n\u00fcmayi\u015f etdirib, passiv m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 xarici investor bizim t\u0259bi\u0259timizi z\u0259h\u0259rl\u0259yib.<\/p>\n<p>G\u0259d\u0259b\u0259y v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si t\u0259xribat\u00e7\u0131lar\u0131n fitn\u0259sin\u0259 uyaraq \u0259d\u0259bsiz, qanunsuz h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r edibl\u0259r v\u0259 bu da d\u00f6z\u00fclm\u0259zdir, q\u0259buledilm\u0259zdir. O t\u0259xribat\u00e7\u0131lar\u0131n b\u0259zil\u0259ri Az\u0259rbaycanda, b\u0259zil\u0259ri xaricd\u0259 gizl\u0259nir. Az\u0259rbaycandak\u0131lar art\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n edildi v\u0259 bir ne\u00e7\u0259si m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunmu\u015fdur. Xaricd\u0259kil\u0259ri d\u0259 m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda xaos, \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q, t\u0259xribat xarakterli add\u0131mlar 1993-c\u00fc ild\u0259 ba\u015fa \u00e7at\u0131b. V\u0259t\u0259nda\u015flar qanuna tabe olmal\u0131d\u0131rlar, polis\u0259 da\u015f atmamal\u0131d\u0131rlar, polis\u0259 da\u015f atmaq he\u00e7 kim\u0259 \u015f\u0259r\u0259f g\u0259tir\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259t deyil.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n obyektivliyi t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r. T\u0259bi\u0259timiz m\u0259hv olunmamal\u0131 v\u0259 insanlar\u0131n \u00f6r\u00fc\u015f, otlaq sah\u0259l\u0259ri z\u0259bt edilm\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n<p>Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyinin G\u0259d\u0259b\u0259yd\u0259 ba\u015f vermi\u015f v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 bu c\u00fcr yana\u015fmas\u0131 q\u0259buledilm\u0259zdir. Bizim t\u0259bi\u0259timiz m\u0259hv olunmamal\u0131d\u0131r. Prokurorlu\u011fa, dig\u0259r aidiyy\u0259ti qurumlara b\u00fct\u00fcn g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verilmi\u015fdir. Ciddi ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 \u00f6lk\u0259nin r\u0259hb\u0259rliyin\u0259, habel\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 a\u00e7\u0131qlamalar verilm\u0259lidir. Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyi m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259yib v\u0259 bigan\u0259 qal\u0131b, ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri bar\u0259sind\u0259 he\u00e7 bir m\u0259lumat yoxdur. Xarici \u015firk\u0259tin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259 d\u0259v\u0259t edilm\u0259lidirl\u0259r, Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 onlar izahat verm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bildirilib ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n xarici \u015firk\u0259tl\u0259r v\u0259 yerli \u015firk\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycan qanunlar\u0131na h\u00f6rm\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r. H\u00f6rm\u0259t etm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259rs\u0259, onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti burada m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz olacaq. Az\u0259rbaycan qanunlar\u0131na, ekoloji tarazl\u0131\u011fa h\u00f6rm\u0259t edilm\u0259lidir. T\u0259bi\u0259t\u0259, insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na z\u0259rr\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259 varsa, \u015firk\u0259tin f\u0259aliyy\u0259ti dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn d\u00fcnyada ekologiyan\u0131 korlayan \u015firk\u0259tl\u0259r m\u00fcflisl\u0259\u015fir. Onlar \u00f6z \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259 bil\u0259rdil\u0259rmi, gedib g\u00f6l qursunlar, oraya zibil, z\u0259h\u0259r t\u00f6ks\u00fcnl\u0259r. D\u00f6z\u00fclm\u0259z hald\u0131r &#8211; b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 h\u0259m oradak\u0131 t\u0259xribat\u00e7\u0131lar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri, h\u0259m xarici \u015firk\u0259tin f\u0259aliyy\u0259ti, h\u0259m d\u0259 nazirliyin f\u0259aliyy\u0259ti.<\/p>\n<p>Bizim polis gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz soyuqda, istid\u0259, da\u011fda asayi\u015fi qoruyur. Bizim Daxili Qo\u015funlar\u0131m\u0131z Qaraba\u011fda m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 \u015f\u0259hid verib. Amerika polisi is\u0259 ild\u0259 1000 n\u0259f\u0259ri \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. Bu yax\u0131nlarda Fransa polisinin \u0259m\u0259ll\u0259rini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya g\u00f6rd\u00fc. \u0130nsanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259n o polisin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u0259suliyy\u0259td\u0259n yay\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cAb\u015feron\u201d qaz-kondensat yata\u011f\u0131ndan ilkin qaz\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli hadis\u0259dir. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r ixracla ba\u011fl\u0131 \u0259sas qaz resursumuz \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d qaz-kondensat yata\u011f\u0131 idi. Bu g\u00fcn bizim art\u0131q iki b\u00f6y\u00fck qaz-kondensat yata\u011f\u0131m\u0131z var. \u201cAb\u015feron\u201d qaz yata\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00fcmidl\u0259rimiz b\u00f6y\u00fck idi. \u0130lkin qaz hasil edildi, debitl\u0259r d\u0259 \u00e7ox yax\u015f\u0131d\u0131r. H\u0259tta bir quyudan \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d qaz yata\u011f\u0131ndan da daha \u00e7ox qaz v\u0259 kondensat hasil edilir. \u201cAb\u015feron\u201dun birinci fazas\u0131 art\u0131q icra edilir v\u0259 SOCAR \u00f6z xarici t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 il\u0259 bu yata\u011f\u0131n ikinci fazas\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 tezlikl\u0259 daha f\u0259al dan\u0131\u015f\u0131qlara ba\u015flamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev cari ilin 11 iyul tarixind\u0259 2023-c\u00fc ilin alt\u0131 ay\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi yekunlar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirib ki, \u00a0ilin ilk alt\u0131 ay\u0131 s\u0259m\u0259r\u0259li ke\u00e7ib. Cari ilin alt\u0131 ay\u0131nda \u0259sas istiqam\u0259timiz \u00f6lk\u0259mizin dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131, Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131, iqtisadi v\u0259 sosial sah\u0259l\u0259rd\u0259 islahatlar\u0131n davam etdirilm\u0259si [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25497"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25497"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25499,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25497\/revisions\/25499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}