{"id":25449,"date":"2023-07-10T08:27:19","date_gmt":"2023-07-10T05:27:19","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=25449"},"modified":"2023-07-10T08:27:19","modified_gmt":"2023-07-10T05:27:19","slug":"az%c9%99rbaycanin-qosulmama-h%c9%99r%c9%99katindaki-f%c9%99aliyy%c9%99ti-%c9%99dal%c9%99t%c9%99-v%c9%99-beyn%c9%99lxalq-huquqa-%c9%99saslanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=25449","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131ndak\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti \u0259dal\u0259t\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259saslan\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-25450 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/c323a7bfab512d2b0455eda9ff08f998-300x176.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"176\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/c323a7bfab512d2b0455eda9ff08f998-300x176.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/c323a7bfab512d2b0455eda9ff08f998-768x452.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/c323a7bfab512d2b0455eda9ff08f998.jpg 850w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-25451 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/media-347445257_831008158378964_7190225943749320587_n-mbefjat2ikvq3p06uo5l-300x216.jpg\" alt=\"\" width=\"257\" height=\"185\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/media-347445257_831008158378964_7190225943749320587_n-mbefjat2ikvq3p06uo5l-300x216.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/media-347445257_831008158378964_7190225943749320587_n-mbefjat2ikvq3p06uo5l-1024x737.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/media-347445257_831008158378964_7190225943749320587_n-mbefjat2ikvq3p06uo5l-768x553.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/media-347445257_831008158378964_7190225943749320587_n-mbefjat2ikvq3p06uo5l-1536x1106.jpg 1536w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/media-347445257_831008158378964_7190225943749320587_n-mbefjat2ikvq3p06uo5l.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 257px) 100vw, 257px\" \/>Prezident \u0130lham \u018fliyev cari ilin 5 iyul tarixind\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 B\u00fcrosunun \u201cQo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131: meydana \u00e7\u0131xan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 birg\u0259 v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli\u201d m\u00f6vzusunda nazirl\u0259r g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirib ki, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin yekdil q\u0259rar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan 2019-2022-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259drliyi \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc v\u0259 yenid\u0259n yekdil q\u0259rarla s\u0259drliyimiz daha bir il uzad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u201cBandunq prinsipl\u0259ri\u201d \u0259sas\u0131nda \u0259dal\u0259ti, beyn\u0259lxalq h\u00fcququ v\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin qanuni maraqlar\u0131n\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 qorudu.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t COVID-19 pandemiyas\u0131 il\u0259 nec\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparaca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 \u00e7a\u015fq\u0131n v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olark\u0259n, misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qlobal s\u0259yl\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 oldu. 2020-ci ilin may\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 t\u0259\u015fkil edilmi\u015f Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n liderl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 onlayn sammiti 2020-ci ilin dekabr\u0131nda BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi sessiyas\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n b\u0259zi z\u0259ngin \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n \u201cpeyv\u0259nd mill\u0259t\u00e7iliyi\u201dn\u0259 g\u00fccl\u00fc etiraz\u0131 v\u0259 bunun ard\u0131nca b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn peyv\u0259ndl\u0259r\u0259 \u0259dal\u0259tli v\u0259 universal \u00e7\u0131x\u0131\u015fla ba\u011fl\u0131 BMT q\u0259tnam\u0259l\u0259rinin q\u0259bul edilm\u0259si Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n koronavirusla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 liderliyin\u0259 d\u0259lal\u0259t edir.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev qeyd edib ki, H\u0259r\u0259kat\u0131n institusional inki\u015faf\u0131, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 m\u00fcvafiq olaraq 2021-ci v\u0259 2022-ci ill\u0259rd\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 Parlament \u015e\u0259b\u0259k\u0259sinin v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 G\u0259ncl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drliyinin n\u00f6vb\u0259ti nailiyy\u0259tidir. Haz\u0131rda Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n qad\u0131nlar platformas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin m\u0259suliyy\u0259tli v\u0259 f\u0259al \u00fczv\u00fc olaraq postpandemiya d\u00f6vr\u00fc haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259li olduq. Az\u0259rbaycan bu ilin mart ay\u0131nda Bak\u0131da Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n pandemiyadan sonrak\u0131 b\u0259rpaya h\u0259sr olunmu\u015f n\u00f6vb\u0259ti sammitini u\u011furla t\u0259\u015fkil etdi.<!--more--><\/p>\n<p>Ehtiyac\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drliyinin dig\u0259r prioriteti idi. Az\u0259rbaycan \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv olan 80-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259y\u0259 ya ikit\u0259r\u0259fli qaydada, ya da \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 vasit\u0259sil\u0259 COVID-19 il\u0259 ba\u011fl\u0131 maliyy\u0259 v\u0259 humanitar d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rib. Az\u0259rbaycan \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131na 10 milyon AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc t\u00f6hf\u0259 verib. Az\u0259rbaycan, h\u0259m\u00e7inin be\u015f \u00f6lk\u0259ni peyv\u0259ndl\u0259 t\u0259min edib.<\/p>\n<p>Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b ki, Az\u0259rbaycan Afrika v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 postpandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u0259rpan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn iki qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f elan etdi. Az\u0259rbaycan ilk donor kimi h\u0259r iki \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn bir milyon AB\u015e dollar\u0131 ay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Multilateralizmin \u0259sl m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi v\u0259 BMT-d\u0259n sonra ikinci b\u00f6y\u00fck t\u0259sisat kimi Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 yenid\u0259n formala\u015fan d\u00fcnya nizam\u0131nda \u00f6z yerini tapmal\u0131d\u0131r. H\u0259r\u0259kat \u201cBandunq prinsipl\u0259ri\u201d \u0259traf\u0131nda q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 dayanmal\u0131, habel\u0259 suverenliyin, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn pozulmas\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin daxili i\u015fl\u0259rin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 hallar\u0131na qar\u015f\u0131 \u00f6z s\u0259sini ucaltmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar, x\u00fcsusil\u0259 BMT b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rin\u0259 cavab vermir. BMT-d\u0259 ciddi islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 ke\u00e7mi\u015fin qal\u0131\u011f\u0131d\u0131r v\u0259 haz\u0131rk\u0131 reall\u0131qlar\u0131 \u0259ks etdirmir. Biz T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda daha \u00e7ox \u00f6lk\u0259nin t\u0259msil olunmas\u0131 v\u0259 co\u011frafi bax\u0131mdan daha \u0259dal\u0259tli olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onun t\u0259rkibinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sinin t\u0259r\u0259fdar\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 deyib ki, BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na bir daimi yer verilm\u0259lidir. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na, \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131na v\u0259 Afrika \u0130ttifaq\u0131na s\u0259drlik ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda veto h\u00fcququ il\u0259 rotasiya \u0259sas\u0131nda yer almal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan neokolonializm meyill\u0259rinin artmas\u0131ndan olduqca narahatd\u0131r. Dekolonizasiya prosesi n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 ke\u00e7mi\u015fin bu utancverici miras\u0131na qar\u015f\u0131 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmal\u0131 v\u0259 onun tamamil\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini verm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Neokolonializmi h\u0259l\u0259 d\u0259 davam etdir\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri Fransad\u0131r. Fransan\u0131n Avropadan k\u0259narda idar\u0259 etdiyi \u0259razil\u0259r frans\u0131z m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 imperiyas\u0131n\u0131n iyr\u0259nc qal\u0131qlar\u0131d\u0131r. Fransa Q\u0259m\u0259r adalar\u0131n\u0131n Mayot adas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 suverenliyin\u0259, h\u0259m\u00e7inin Yeni Kaledoniya xalq\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fcn dig\u0259r d\u0259niza\u015f\u0131r\u0131 icma v\u0259 \u0259razil\u0259rind\u0259 ya\u015fayan xalqlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131na h\u00f6rm\u0259t etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Fransan\u0131n soyq\u0131r\u0131mlarla dolu hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 1,5 milyona yax\u0131n \u0259lc\u0259zairli q\u0259tl\u0259 yetirilib. H\u0259l\u0259 d\u0259 Paris muzeyind\u0259 \u0259lc\u0259zairli azadl\u0131q d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rinin k\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fckl\u0259ri m\u00fcharib\u0259 q\u0259nim\u0259tl\u0259ri kimi saxlan\u0131l\u0131r. Bu, utancverici v\u0259 iyr\u0259nc h\u0259r\u0259k\u0259tdir.<\/p>\n<p>\u00d6z\u00fcn\u00fc yalandan insan haqlar\u0131n\u0131n v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi kimi q\u0259l\u0259m\u0259 ver\u0259n Fransa h\u0259l\u0259 d\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin daxili i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015f\u0131r. Fransa qo\u015funlar\u0131n\u0131n bu yax\u0131nlarda Mali v\u0259 Burkina-Fasodan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 onun Afrikadak\u0131 amans\u0131z neokolonializm siyas\u0259tinin u\u011fursuzlu\u011fa m\u0259hkum oldu\u011funu bir daha g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p>Fransa Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 erm\u0259ni separatizmini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259r\u0259k, geosiyasi r\u0259qab\u0259t, xarici h\u0259rbi m\u00f6vcudluq v\u0259 \u201cOrientalizm\u201d m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik siyas\u0259ti il\u0259 C\u0259nubi Qafqaz regionunda da m\u0259nfur t\u0259cr\u00fcb\u0259ni t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Fransa \u00f6z m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 ke\u00e7mi\u015fin\u0259, qanl\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 cinay\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 aktlar\u0131na g\u00f6r\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv olan Afrika, C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n \u00fczr ist\u0259m\u0259lidir. Fransa XX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131 boyunca \u018flc\u0259zaird\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259niza\u015f\u0131r\u0131 \u0259razil\u0259rind\u0259 &#8211; Sakit okeanda, Fransa Polineziyas\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 n\u00fcv\u0259 silah\u0131 s\u0131na\u011f\u0131 ke\u00e7irmi\u015f v\u0259 bununla da qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259traf m\u00fchitin deqradasiyas\u0131na, yerli icmalarda ciddi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Bildirilib ki,\u00a0 Niderland kral\u0131 \u00f6lk\u0259sinin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 ke\u00e7mi\u015fin\u0259 v\u0259 qul ticar\u0259ti il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 r\u0259sm\u0259n \u00fczr ist\u0259yib. Biz onun frans\u0131z h\u0259mkar\u0131n\u0131 da h\u0259min h\u0259r\u0259k\u0259ti etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>\u018flc\u0259zair \u0259silli 17 ya\u015fl\u0131 yeniyetm\u0259nin Fransa polisi t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si bu \u00f6lk\u0259d\u0259 irq\u00e7iliyin v\u0259 islamofobiyan\u0131n daha bir \u0259lam\u0259tidir. Fransada, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 mediada v\u0259 internetd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etnik azl\u0131qlara qar\u015f\u0131 davaml\u0131 v\u0259 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 yay\u0131lm\u0131\u015f irq\u00e7i, ayr\u0131-se\u00e7kilik salan fikirl\u0259r, r\u0259smi \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 parlamentin iki palatas\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n irqi nifr\u0259t xarakterli \u00e7\u0131x\u0131\u015flar getdikc\u0259 artmaqdad\u0131r. Bu bax\u0131mdan biz BMT-nin polisin at\u0259\u015f a\u00e7mas\u0131n\u0131 pisl\u0259y\u0259n v\u0259 Fransan\u0131 \u201ch\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131nda irq\u00e7ilik v\u0259 ayr\u0131-se\u00e7kiliyin d\u0259rin probleml\u0259rini ciddi \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259ll etm\u0259y\u0259\u201d \u00e7a\u011f\u0131ran b\u0259yanat\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yirik.<\/p>\n<p>Fransa h\u0259tta Korsika dilin\u0259 qada\u011fa qoyur v\u0259 etnik azl\u0131qlar konsepsiyas\u0131n\u0131 q\u0259bul etmir, lakin, eyni zamanda, \u00f6z\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycandak\u0131 erm\u0259ni milli azl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Fransa hakimiyy\u0259ti ba\u015fqalar\u0131na m\u00fchazir\u0259 oxuma\u011fa c\u0259hd etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, \u00f6z \u00f6lk\u0259sind\u0259 narahatedici meyill\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b ki, \u00a0iqlim d\u0259yi\u015fikliyi, su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131, \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, m\u0259cburi miqrasiya kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bizim daimi diqq\u0259timizi t\u0259l\u0259b edir. \u0130nki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin t\u0259sirl\u0259rin\u0259 daha h\u0259ssasd\u0131r v\u0259 ekzistensial t\u0259hl\u00fck\u0259 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r. Miqrant qay\u0131qlar\u0131n\u0131n Aral\u0131q d\u0259nizind\u0259 q\u0259zaya u\u011framas\u0131n\u0131n d\u0259h\u015f\u0259tli fotolar\u0131 x\u00fcsusil\u0259 narahatedicidir.<\/p>\n<p>M\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 v\u0259 dinl\u0259raras\u0131 dialoqun t\u0259\u015fviqi bizim g\u00fcnd\u0259liyimizd\u0259 \u00f6nd\u0259 duran m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r olmal\u0131d\u0131r. Geni\u015f v\u00fcs\u0259t alan islamofobiya v\u0259 ksenofobiya hallar\u0131ndan, h\u0259m\u00e7inin \u0130slam\u0131n zorak\u0131l\u0131q v\u0259 terrorla eynil\u0259\u015fdirilm\u0259si c\u0259hdl\u0259rind\u0259n narahat\u0131q. Danimarkada, Niderlandda, \u0130sve\u00e7d\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s Quran\u0131n yand\u0131r\u0131lmas\u0131, t\u0259hqir olunmas\u0131 v\u0259 buna ifad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda b\u0259ra\u0259t qazand\u0131r\u0131lmas\u0131 tamamil\u0259 m\u0259suliyy\u0259tsizlikdir v\u0259 q\u0259bulolunmazd\u0131r.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev deyib ki, \u00a02020-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistan\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda m\u0259\u011flub ed\u0259r\u0259k Erm\u0259nistan\u0131n 30 illik i\u015f\u011fal\u0131na son qoydu. \u0130\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259 kimi Erm\u0259nistan kapitulyasiya akt\u0131n\u0131 imzalama\u011fa m\u0259cbur oldu.<\/p>\n<p>Otuz il \u0259vv\u0259l Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nan \u0259razil\u0259rinin t\u0259xmin\u0259n 20 faizini i\u015f\u011fal etdi, h\u0259m Erm\u0259nistanda, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdi. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir milyondan \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u0259 \u00e7evrildi. Erm\u0259nistan 1992-ci ild\u0259 Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 613 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 106 qad\u0131n\u0131 v\u0259 63 u\u015fa\u011f\u0131 yaln\u0131z etnik m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirdi.<\/p>\n<p>\u018frazil\u0259rimiz i\u015f\u011faldan azad edildikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan indi bir s\u0131ra n\u0259h\u0259ng \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla \u00fcz-\u00fcz\u0259dir. Ke\u00e7mi\u015fd\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda olmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259ki da\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n miqyas\u0131ndan d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 g\u0259ldik. Az\u0259rbaycan\u0131n \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259ri Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259sd\u0259n da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, talan olunmu\u015f, b\u00fct\u00fcn m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini abid\u0259l\u0259r, m\u0259scidl\u0259r t\u0259hqir olunmu\u015f, qar\u0259t edilmi\u015fdir. Erm\u0259nistan i\u015f\u011fal etdiyi \u0259razil\u0259rd\u0259 urbisid, kultursid v\u0259 ekosid t\u00f6r\u0259tmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycan\u0131n Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 il\u0259 s\u0259rh\u0259dind\u0259 transs\u0259rh\u0259d ekoloji f\u0259lak\u0259t t\u00f6r\u0259tm\u0259kd\u0259 davam edir. Bununla Erm\u0259nistan 1991-ci il Transs\u0259rh\u0259d kontekstd\u0259 \u018ftraf M\u00fchit\u0259 T\u0259sirin Qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si Konvensiyas\u0131ndan (Espoo Konvensiyas\u0131) ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259rini pozmu\u015f olur. Bu Konvensiyada \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u0259nfi transs\u0259rh\u0259d t\u0259sirl\u0259rd\u0259n qa\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn bir-biri il\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r aparmas\u0131n\u0131n vacibliyi a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 qeyd edilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan haz\u0131rda d\u00fcnyada minalarla \u0259n \u00e7ox \u00e7irkl\u0259ndirilmi\u015f on \u00f6lk\u0259 s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. 2020-ci ilin noyabr\u0131nda V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra mina partlay\u0131\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 300 az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259lak olub v\u0259 ya a\u011f\u0131r yaralan\u0131b. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n h\u0259r bir mina partlay\u0131\u015f\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259rin uzun siyah\u0131s\u0131n\u0131n davam\u0131d\u0131r. Mina problemi Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n fundamental insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131d\u0131r. 2020-ci ild\u0259 kapitulyasiyadan sonra da Erm\u0259nistan k\u00fclli miqdarda mina istehsal\u0131n\u0131 davam etdirirdi v\u0259 onlar\u0131 La\u00e7\u0131n s\u0259rh\u0259d-g\u00f6mr\u00fck burax\u0131l\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si yarad\u0131lana q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sin\u0259 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Minalar yenid\u0259nqurma prosesini v\u0259 ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131 l\u0259ngidir. Bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, Az\u0259rbaycan humanitar minat\u0259mizl\u0259m\u0259 \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi milli Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259di m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib. Bundan ba\u015fqa, Az\u0259rbaycan qlobal miqyasda humanitar minat\u0259mizl\u0259m\u0259 s\u0259yl\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 minat\u0259mizl\u0259m\u0259nin 18-ci Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259di olmas\u0131 t\u0259klifini ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan, h\u0259m\u00e7inin Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalan, \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n v\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlarda basd\u0131r\u0131lan 4 min\u0259 yax\u0131n itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n taleyinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 tam \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min etm\u0259li v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycan i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f 10 min kvadratkilometrlik \u0259razid\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn maliyy\u0259 imkanlar\u0131 hesab\u0131na s\u0131f\u0131rdan irimiqyasl\u0131 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rini u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/p>\n<p>B\u00f6lg\u0259d\u0259ki erm\u0259ni h\u0259rbi v\u0259 yar\u0131mh\u0259rbi elementl\u0259ri t\u0259rksilah edilm\u0259lidir. Erm\u0259nistan\u0131n Qaraba\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si kimi tan\u0131ma\u011fa m\u0259cbur olmas\u0131na baxmayaraq, Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n m\u00fcv\u0259qq\u0259ti yerl\u0259\u015fdirildiyi Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin qal\u0131qlar\u0131 m\u00f6vcuddur. \u018fg\u0259r Erm\u0259nistan h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 regionda \u00e7oxdan g\u00f6zl\u0259nil\u0259n s\u00fclhd\u0259 maraql\u0131d\u0131rsa, onda onun silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259n tamamil\u0259 \u00e7\u0131xmal\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>R\u0259smi \u0130r\u0259van onun \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259ri yerin\u0259 yetirmir. Erm\u0259nistan t\u0259xmin\u0259n 3 il \u0259vv\u0259l imzalad\u0131\u011f\u0131 kapitulyasiya akt\u0131nda yer alm\u0131\u015f \u00f6hd\u0259liyi olan v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini onun Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 il\u0259 ba\u011flayacaq Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na mane olur.<\/p>\n<p>Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv olan \u00f6lk\u0259l\u0259r i\u015f\u011fal zaman\u0131 v\u0259 i\u015f\u011faldan sonra Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqeyini d\u0259st\u0259kl\u0259yib. 2020-ci v\u0259 2022-ci ill\u0259rd\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 olan birt\u0259r\u0259fli v\u0259 q\u0259r\u0259zli b\u0259yanatlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131blar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131ndak\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti onun humanist v\u0259 s\u00fclhsev\u0259r siyas\u0259tinin \u00a0daha bir t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev cari ilin 5 iyul tarixind\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 B\u00fcrosunun \u201cQo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131: meydana \u00e7\u0131xan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 birg\u0259 v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli\u201d m\u00f6vzusunda nazirl\u0259r g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirib ki, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin yekdil q\u0259rar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan 2019-2022-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259drliyi \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc v\u0259 yenid\u0259n yekdil q\u0259rarla s\u0259drliyimiz daha bir il uzad\u0131ld\u0131. Az\u0259rbaycan Qo\u015fulmama [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25449"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25449"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25449\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25452,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25449\/revisions\/25452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}