{"id":25056,"date":"2023-05-26T10:30:10","date_gmt":"2023-05-26T07:30:10","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=25056"},"modified":"2023-05-26T10:30:10","modified_gmt":"2023-05-26T07:30:10","slug":"t%c9%99rt%c9%99rd%c9%99-ilk-elm-ocagi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=25056","title":{"rendered":"T\u0259rt\u0259rd\u0259 ilk elm oca\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Yelizavetpol quberniyas\u0131n\u0131n (G\u0259nc\u0259) Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n T\u0259rt\u0259r nahiy\u0259sind\u0259 XIX \u0259srd\u0259 \u0259sas\u0259n mollaxanalarda \u015f\u0259ri\u0259t d\u0259rsi ke\u00e7il\u0259rmi\u015f. T\u0259rt\u0259rli a\u011fsaqqallar\u0131n dedikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, T\u0259rt\u0259rd\u0259 ilk rus-tatar m\u0259kt\u0259bi 1911-1912-ci d\u0259rs ilind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. O vaxtlar T\u0259rt\u0259r \u0259halisi \u00e7ar II Nikolaya m\u0259ktub yazaraq T\u0259rt\u0259rd\u0259 rus-tatar m\u0259kt\u0259bi a\u00e7\u0131lmas\u0131na s\u0259r\u0259ncam verm\u0259yi xahi\u015f etmi\u015fdir. \u00c7ar\u0131n s\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n Qafqaz cani\u015fini Vorontsov-Da\u015fkovun tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 x\u00fcsusi komissiya 1911-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 T\u0259rt\u0259r\u0259 g\u0259lmi\u015f, yerli \u015f\u0259raitl\u0259 tan\u0131\u015f olduqdan sonra m\u00fcnasib bina olmad\u0131\u011f\u0131ndan geri qay\u0131tmaq ist\u0259mi\u015fl\u0259r. Bu zaman t\u0259rt\u0259rli Salman Haqn\u0259z\u0259rov m\u0259kt\u0259b a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z ikim\u0259rt\u0259b\u0259li evini (indiki musiqi m\u0259kt\u0259binin binas\u0131) t\u0259klif etmi\u015f v\u0259 t\u0259klif q\u0259bul olunmu\u015fdur. M\u0259kt\u0259bin 5 ota\u011f\u0131ndan \u00fc\u00e7\u00fcnd\u0259 d\u0259rs ke\u00e7irmi\u015fl\u0259r, ikisind\u0259 is\u0259 m\u0259kt\u0259bin \u201csmotriteli\u201dnin (direktorunun) ail\u0259si ya\u015fay\u0131rm\u0131\u015f.<br \/>\nM\u0259kt\u0259bin \u201csmotriteli\u201d \u015fu\u015fal\u0131 Murtuza b\u0259y idi. D\u0259rsl\u0259r \u0259sas\u0259n rusca, iki n\u00f6vb\u0259d\u0259 ke\u00e7irilirdi. Birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 1, 2, 3-c\u00fc sinif \u015fagirdl\u0259rin\u0259, ikinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 is\u0259 4 v\u0259 5 \u2013ci sinif \u015fagirdl\u0259rin\u0259 rus v\u0259 m\u00fcs\u0259lman dill\u0259rind\u0259 d\u0259rs verilirdi. G\u00fcnd\u0259 bir saat \u015f\u0259ri\u0259t d\u0259rsi olurdu.<br \/>\nM\u0259kt\u0259b\u0259 r\u0259hb\u0259rlik Yelizavetpol Quberniyas\u0131 N\u0259zar\u0259t \u015e\u00f6b\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n edilirmi\u015f.<br \/>\n\u015eagirdl\u0259r \u00e7ara minn\u0259tdarl\u0131q, onun qay\u011f\u0131s\u0131na qar\u015f\u0131 s\u0259daq\u0259t ruhunda t\u0259rbiy\u0259 edilirmi\u015fl\u0259r. Onlar d\u0259rs\u0259 gir\u0259nd\u0259 v\u0259 \u00e7\u0131xanda dua oxuyurmu\u015flar. \u201cV\u0259li\u0259hdi g\u00fcls\u0259lam\u0259t, velikiy knyaz rah\u0259t, v\u00fccuduna verm\u0259 af\u0259t, pad\u015fah olsun s\u0259lam\u0259t, yar ona n\u0259sib olsun.\u201d<br \/>\nRus-tatar m\u0259kt\u0259bi 1917-ci ilin oktyabr ay\u0131na kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<br \/>\n1917-ci ilin oktyabr\u0131nda \u00e7ar\u0131n v\u0259 onun arvad\u0131n\u0131n z\u0259r\u0259 q\u0259rq olmu\u015f b\u00f6y\u00fck portreti m\u0259kt\u0259bin eyvan\u0131ndan yer\u0259 at\u0131lark\u0259n Qulam \u0130manov da orada olmu\u015fdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u201cYEN\u0130\u2008T\u018fRT\u018fR\u201d q\u0259zetinin<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>31 oktyabr 2005-ci il tarixli <\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>n\u00f6mr\u0259sind\u0259n<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yelizavetpol quberniyas\u0131n\u0131n (G\u0259nc\u0259) Cavan\u015fir q\u0259zas\u0131n\u0131n T\u0259rt\u0259r nahiy\u0259sind\u0259 XIX \u0259srd\u0259 \u0259sas\u0259n mollaxanalarda \u015f\u0259ri\u0259t d\u0259rsi ke\u00e7il\u0259rmi\u015f. T\u0259rt\u0259rli a\u011fsaqqallar\u0131n dedikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, T\u0259rt\u0259rd\u0259 ilk rus-tatar m\u0259kt\u0259bi 1911-1912-ci d\u0259rs ilind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. O vaxtlar T\u0259rt\u0259r \u0259halisi \u00e7ar II Nikolaya m\u0259ktub yazaraq T\u0259rt\u0259rd\u0259 rus-tatar m\u0259kt\u0259bi a\u00e7\u0131lmas\u0131na s\u0259r\u0259ncam verm\u0259yi xahi\u015f etmi\u015fdir. \u00c7ar\u0131n s\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n Qafqaz cani\u015fini Vorontsov-Da\u015fkovun tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 x\u00fcsusi komissiya 1911-ci [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25056"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25056"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25058,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25056\/revisions\/25058"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}