{"id":24796,"date":"2023-04-28T08:15:57","date_gmt":"2023-04-28T05:15:57","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=24796"},"modified":"2023-04-28T08:15:57","modified_gmt":"2023-04-28T05:15:57","slug":"az%c9%99rbaycanin-enerji-x%c9%99rit%c9%99si-yenid%c9%99n-cizilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=24796","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259si yenid\u0259n c\u0131z\u0131l\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-24797 alignright\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/343428989_1325329728069591_7362279666113769998_n-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"394\" height=\"222\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/343428989_1325329728069591_7362279666113769998_n-300x169.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/343428989_1325329728069591_7362279666113769998_n-768x432.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/343428989_1325329728069591_7362279666113769998_n.jpg 959w\" sizes=\"(max-width: 394px) 100vw, 394px\" \/>Cari ilin 25 aprel tarixind\u0259 Sofiyada \u201cBulgartransgaz\u201d (Bolqar\u0131stan), \u201cTransgaz\u201d (Rum\u0131niya), FGSZ (Macar\u0131stan), \u201cEustream\u201d (Slovakiya) v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti (SOCAR) aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259\u015fviqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Anla\u015fma Memorandumu\u201dnun imzalanmas\u0131 m\u0259rasimi ke\u00e7irilib. Prezident \u0130lham \u018fliyev Anla\u015fma Memorandumunun imzalanmas\u0131 m\u0259rasimind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 qeyd edib ki, enerji resurslar\u0131n\u0131n daha da \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 imzalanm\u0131\u015f Memorandum \u00e7ox m\u00fch\u00fcm add\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Yunan\u0131stan il\u0259 Bolqar\u0131stan aras\u0131nda interkonnektor vasit\u0259sil\u0259 inteqrasiya layih\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bii qaz t\u0259chizat\u0131n\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k imkan\u0131n\u0131 yaratd\u0131. Bu layih\u0259 Avropada enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 art\u0131q t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n<p>Bir ay \u0259vv\u0259l Bolqar\u0131stan Prezidenti Radev Az\u0259rbaycanda r\u0259smi s\u0259f\u0259rd\u0259 olub. Bu fakt \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q s\u0259viyy\u0259sini g\u00f6st\u0259rir. O, siyasi dialoqun dinamikas\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir v\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, Bolqar\u0131stan v\u0259 Az\u0259rbaycan n\u0259inki strateji t\u0259r\u0259fda\u015f, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259sl dost \u00f6lk\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Avropan\u0131n, n\u0259inki enerji, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bir s\u0131ra dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r. \u0130mzalanm\u0131\u015f Anla\u015fma Memorandumu icra olunduqdan sonra Avropada enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini birm\u0259nal\u0131 olaraq g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox Avropa \u00f6lk\u0259sin\u0259 daha \u00e7ox qaz ixrac etm\u0259y\u0259 f\u00fcrs\u0259t yaradacaq.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev deyib ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n 9 \u00fczv d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 Az\u0259rbaycan \u201cStrateji T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda\u201d B\u0259yannam\u0259 v\u0259 ya Sazi\u015fl\u0259r\u0259 imza at\u0131b v\u0259 q\u0259bul edib. Bu, o dem\u0259kdir ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u00fc\u00e7d\u0259biri Az\u0259rbaycan\u0131n strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r v\u0259 bu t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ox g\u00fccl\u00fc g\u0259l\u0259c\u0259yi var.<!--more--><\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ilin iyul ay\u0131nda Az\u0259rbaycan v\u0259 Avropa Komissiyas\u0131 aras\u0131nda \u201cEnerji sah\u0259sind\u0259 Strateji T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011fa dair Anla\u015fma Memorandumu\u201d imzalan\u0131b. Memorandum \u0259sas\u0131nda Az\u0259rbaycan 2027-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r Avropa \u0130ttifaq\u0131 bazar\u0131na qaz t\u0259chizat\u0131n\u0131 iki d\u0259f\u0259 art\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. 2021-ci ild\u0259 Avropaya 8 milyard kubmetr qaz \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131, bu il is\u0259 12 milyard kubmetr h\u0259d\u0259fl\u0259nib. Bel\u0259likl\u0259, h\u0259min h\u0259cm bu il \u00fc\u00e7\u00fcn planla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f 24,5 milyard kubmetr s\u0259viyy\u0259sind\u0259 \u00fcmumi qaz ixrac\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan qaz\u0131 G\u00fcrc\u00fcstana, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, Yunan\u0131stana, Bolqar\u0131stana v\u0259 \u0130taliyaya ixrac edilir. Bu ild\u0259n ba\u015flayaraq qaz Rum\u0131niyaya da \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. \u018fg\u0259r b\u00fct\u00fcn laz\u0131mi interkonnektorlar olarsa, bu ilin sonundan etibar\u0259n \u00f6lk\u0259miz Macar\u0131stana v\u0259 Slovakiyaya qaz t\u0259chizat\u0131n\u0131 ba\u015flayacaq.<\/p>\n<p>Yerli qazpaylay\u0131c\u0131 sistemin qurulmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcvafiq dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti Albaniya il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131r. \u00c7\u00fcnki C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi Albaniyan\u0131n \u0259razisind\u0259n ke\u00e7ir. Eyni zamanda, Slovakiya \u201cH\u0259mr\u0259ylik Halqas\u0131\u201dn\u0131n \u00fczv\u00fc kimi, yax\u0131n vaxtlarda enerji sah\u0259sind\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131za \u00e7evril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan qaz t\u0259chizat\u0131n\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131 6 \u00f6lk\u0259d\u0259n, \u0259n az\u0131 10 \u00f6lk\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259k. \u201c\u018fn az\u0131\u201d ona g\u00f6r\u0259 ki, bu, planlar\u0131n sonu deyil. \u00d6lk\u0259miz Avropan\u0131n qaz bazar\u0131nda f\u0259aliyy\u0259tini daha da geni\u015fl\u0259ndirm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259bii qaz Az\u0259rbaycan\u0131n Avropaya ixrac etdiyi yegan\u0259 enerji m\u0259hsulu deyil. \u0130yirmi ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, \u00f6lk\u0259miz xam nefti ixrac ed\u0259n iri t\u0259chizat\u00e7\u0131 kimi etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015fd\u0131r. Neft-kimya m\u0259hsullar\u0131 v\u0259 elektrik enerjisi d\u0259 ixrac\u0131m\u0131z\u0131n bir hiss\u0259sidir.<\/p>\n<p>Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b ki, Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra \u00fc\u00e7 ild\u0259n az m\u00fcdd\u0259td\u0259, 1994-c\u00fc ild\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalad\u0131. Sonradan h\u0259min m\u00fcqavil\u0259 \u201cXX \u0259srin m\u00fcqavil\u0259si\u201d adland\u0131r\u0131ld\u0131. \u00d6lk\u0259miz ilk d\u0259f\u0259 olaraq X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 nefti hasil v\u0259 ixrac etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 xarici neft \u015firk\u0259tl\u0259rini d\u0259v\u0259t etdi. Bu g\u00fcn XXI \u0259srin layih\u0259sini h\u0259yata ke\u00e7iririk v\u0259 onun miqyas\u0131 geni\u015fl\u0259nir.<\/p>\n<p>Enerji sah\u0259sind\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi add\u0131mlar\u0131 davam etdirm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r. \u00dc\u00e7 \u0259sas enerji infrastrukturu layih\u0259sinin u\u011furlu tamamlanmas\u0131ndan sonra, y\u0259ni \u2013 iki neft boru k\u0259m\u0259ri \u2013 biri X\u0259z\u0259rd\u0259n Aral\u0131q d\u0259nizin\u0259, dig\u0259ri is\u0259 X\u0259z\u0259rd\u0259n Qara d\u0259niz\u0259 ged\u0259n boru k\u0259m\u0259ri v\u0259 uzunlu\u011fu 3500 kilometr olan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizind\u0259n sonra, haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259rpaolunan enerjinin istehsal\u0131 v\u0259 ixrac\u0131 m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmalar apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda b\u0259rpaolunan enerjinin hesablanm\u0131\u015f potensial\u0131 t\u0259xmin\u0259n 200 qiqavatd\u0131r. Az\u0259rbaycan 25 qiqavatdan art\u0131q b\u0259rpaolunan enerjinin istehsal\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri v\u0259 anla\u015fma memorandumlar\u0131n\u0131 imzalay\u0131b. \u0130lk k\u00fcl\u0259k v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f enerjisi stansiyalar\u0131n\u0131n tikintisi ba\u015flay\u0131b. X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorunda 157 qiqavat enerji potensial\u0131 m\u00f6vcuddur. Ya\u015f\u0131l enerjinin \u0259sas ixrac istiqam\u0259ti Avropad\u0131r.<\/p>\n<p>Neft meqalayih\u0259l\u0259rind\u0259n tutmu\u015f, haz\u0131rda qaz, sonra ya\u015f\u0131l hidrogen\u0259 q\u0259d\u0259r layih\u0259l\u0259r var. B\u00fct\u00fcn bunlardan \u0259lav\u0259, g\u00fccl\u00fc \u00f6t\u00fcrm\u0259 x\u0259tl\u0259ri olacaq v\u0259 bu, tamamil\u0259 yeni v\u0259ziyy\u0259t yaradacaq. Bir s\u00f6zl\u0259, Avrasiyan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259si yenid\u0259n c\u0131z\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259sind\u0259 u\u011furlar\u0131 artd\u0131qca, \u00f6lk\u0259mizin d\u00fcnya nizam\u0131nda m\u00f6vqeyi daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cari ilin 25 aprel tarixind\u0259 Sofiyada \u201cBulgartransgaz\u201d (Bolqar\u0131stan), \u201cTransgaz\u201d (Rum\u0131niya), FGSZ (Macar\u0131stan), \u201cEustream\u201d (Slovakiya) v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259ti (SOCAR) aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259\u015fviqi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Anla\u015fma Memorandumu\u201dnun imzalanmas\u0131 m\u0259rasimi ke\u00e7irilib. Prezident \u0130lham \u018fliyev Anla\u015fma Memorandumunun imzalanmas\u0131 m\u0259rasimind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 qeyd edib ki, enerji resurslar\u0131n\u0131n daha da \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24796"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24796"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24796\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24798,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24796\/revisions\/24798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24796"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24796"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24796"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}