{"id":24746,"date":"2023-04-10T14:37:11","date_gmt":"2023-04-10T11:37:11","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=24746"},"modified":"2023-04-10T14:37:38","modified_gmt":"2023-04-10T11:37:38","slug":"2018-ci-ilin-prezident-seckil%c9%99rinin-n%c9%99tic%c9%99l%c9%99ri-xalqin-irad%c9%99sini-%c9%99ks-etdirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=24746","title":{"rendered":"2018-ci ilin Prezident se\u00e7kil\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri xalq\u0131n irad\u0259sini \u0259ks etdirir"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-24747 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/340086320_161187723540185_7438292809886584209_n-300x152.jpg\" alt=\"\" width=\"332\" height=\"168\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/340086320_161187723540185_7438292809886584209_n-300x152.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/340086320_161187723540185_7438292809886584209_n-1024x519.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/340086320_161187723540185_7438292809886584209_n-768x389.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/340086320_161187723540185_7438292809886584209_n.jpg 1065w\" sizes=\"(max-width: 332px) 100vw, 332px\" \/>2018-ci il aprelin 11-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7il\u0259rk\u0259n andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev deyib: \u201cBiz g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 baxmal\u0131y\u0131q v\u0259 bax\u0131r\u0131q. N\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda bizim \u00e7ox ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcm\u00fcz, planlar\u0131m\u0131z, proqramlar\u0131m\u0131z var&#8230; Ona g\u00f6r\u0259 m\u0259n \u0259min\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 biz ham\u0131m\u0131z g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck nikbinlikl\u0259 bax\u0131r\u0131q. Ham\u0131m\u0131z\u0131n amal\u0131 ondan ibar\u0259tdir ki, \u00f6lk\u0259miz daha da g\u00fccl\u0259nsin, daha da q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilsin, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 daha da yax\u015f\u0131 ya\u015fas\u0131nlar.\u201d<\/p>\n<p>O zaman n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar prezident se\u00e7kil\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n bir \u00e7ox amill\u0259r vard\u0131. Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin uzun ill\u0259r boyu davam ed\u0259n i\u015f\u011fal\u0131na tezlikl\u0259 son qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259tin daha da g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 islahatlar\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k \u00e7evik idar\u0259etm\u0259nin qurulmas\u0131na, mill\u0259tin hakimiyy\u0259t\u0259 etimad\u0131n\u0131n bir daha s\u0131naqdan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na, g\u00fcv\u0259nm\u0259sin\u0259 \u0259min olmaqdan \u00f6tr\u00fc n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar se\u00e7kil\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si z\u0259ruri idi. Yaranm\u0131\u015f m\u00fcr\u0259kk\u0259b beyn\u0259lxalq \u015f\u0259rait, m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259si \u00e7evik add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 lab\u00fcd etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>2018-ci il aprelin 11-d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f n\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar prezident se\u00e7kil\u0259ri Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti postuna ke\u00e7iril\u0259n sayca 8-ci r\u0259smi se\u00e7ki olmu\u015fdur. 2018-ci ilin se\u00e7ki marafonunda 8 namiz\u0259d i\u015ftirak etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>2018-ci ilin Prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 s\u0259sverm\u0259 h\u00fcququna malik olan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n 74.3 % i\u015ftirak etmi\u015fdir. \u015e\u0259ffaf, azad, demokratik \u015f\u0259raitd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan se\u00e7icil\u0259rinin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin s\u0259sini qazanaraq (86,02 %) Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilmi\u015fdir.<!--more--><\/p>\n<p>Strateji sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f fundamental nailiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf xalq\u0131n se\u00e7imini m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin prezidentliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259miz b\u00f6y\u00fck inki\u015faf yolu ke\u00e7ib, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin \u0259saslar\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nib, d\u00f6vl\u0259timiz g\u00fccl\u0259nib, onun q\u00fcdr\u0259ti v\u0259 iqtisadiyyat\u0131 daha da art\u0131b, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 m\u00f6vqeyi xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259nmi\u015fdir. \u0130nsan amili, xalq\u0131n rifah\u0131 v\u0259 milli maraqlar d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin strateji prioritetl\u0259ri olmu\u015flar.<\/p>\n<p>2018-ci ilin Prezident se\u00e7kil\u0259ri zaman\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 s\u0259s vermi\u015fdir. Se\u00e7kil\u0259rd\u0259n \u0259vv\u0259l yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar t\u0259r\u0259find\u0259n ke\u00e7irilmi\u015f r\u0259y sor\u011fular\u0131, se\u00e7kil\u0259r g\u00fcn\u00fc yen\u0259 d\u0259 beyn\u0259lxalq v\u0259 yerli t\u0259\u015fkilatlar t\u0259r\u0259find\u0259n ke\u00e7irilmi\u015f \u201cexit-poll\u201dlar se\u00e7kil\u0259rin r\u0259smi n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>2003-2018-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n xarici siyas\u0259t v\u0259 n\u0259tic\u0259y\u0259 hesablanm\u0131\u015f diplomatik u\u011furlar Az\u0259rbaycan\u0131n BMT, A\u015e, AT\u018fT, NATO v\u0259 b\u00fct\u00fcn dig\u0259r n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n y\u00fcks\u0259k tribunas\u0131ndan daha q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259si v\u0259 bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259min onun r\u0259yin\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>2018-ci ild\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f se\u00e7kil\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259ri bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, radikallar\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi s\u0259hn\u0259sind\u0259 yeri yoxdur. Xarici qrant, ian\u0259 hesab\u0131na f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n, \u00f6z d\u00f6vl\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n, bir \u00e7ox hallarda milli satq\u0131nl\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n \u00fcns\u00fcrl\u0259r\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bir daha \u00f6z yerini g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p>2018-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 s\u0259s verm\u0259kl\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 apar\u0131lan demokratik islahatlara s\u0259s vermi\u015f oldu. Demokratik institutlar\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 siyas\u0259t davaml\u0131 olaraq realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Siyasi m\u00fcst\u0259qillik say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z taleyinin sahibidir.<\/p>\n<p>2003-2018-ci ill\u0259r tariximiz\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015f d\u00f6vr\u00fc kimi daxil olmu\u015fdur. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada \u0259n \u00e7ox islahat aparan 10 \u00f6lk\u0259d\u0259n biri kimi tan\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat\u0131n neft-qaz sektoru inki\u015faf edib. 2003-2018-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n sah\u0259y\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilirdi. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259m\u0259lini qoydu\u011fu Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft k\u0259m\u0259ri 2006-c\u0131 ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verildi v\u0259 \u00f6lk\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u0259lirl\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. 2007-ci ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131 qaz ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evirmi\u015fdir. 2014-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201dnin t\u0259m\u0259li qoyulub. 2018-ci il 29 may tarixind\u0259 Bak\u0131da \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201dnin, 12 iyun tarixind\u0259 is\u0259 \u018fski\u015f\u0259h\u0259rd\u0259 bu d\u0259hlizin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259si olan Trans-Anadolu (TANAP) qaz boru k\u0259m\u0259rinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olub. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizin\u0259 qoyulan s\u0259rmay\u0259 40 milyard dollara b\u0259rab\u0259rdir. Bu v\u0259saitin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si xarici t\u0259r\u0259fda\u015flar, banklar t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulur.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev milli ideya \u0259traf\u0131nda xalq\u0131 birl\u0259\u015fdirib. Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259fkur\u0259si Az\u0259rbaycanda tam b\u0259rq\u0259rar olub.<\/p>\n<p>2003-2018-ci ill\u0259r eyni zamanda Az\u0259rbaycan Ordusunun, yol v\u0259 n\u0259qliyyat infrastrukturunun s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259nin su t\u0259chizat\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. 2004-c\u00fc ild\u0259 Bak\u0131n\u0131n su t\u0259chizat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259ri \u00e7ox ciddi idi. O vaxt Bak\u0131 sakinl\u0259rinin 29 faizi i\u00e7m\u0259li su il\u0259 t\u0259min olunurdu. 2018-ci ild\u0259 bu r\u0259q\u0259m 81 faiz\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. \u00d6lk\u0259 \u00fczr\u0259 is\u0259 2004-c\u00fc ild\u0259 t\u0259qrib\u0259n 20 faiz \u0259hali i\u00e7m\u0259li su il\u0259 t\u0259min edilirdi, 2018-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn bu r\u0259q\u0259m 67 faiz\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n b\u00f6y\u00fck meliorasiya layih\u0259l\u0259ri icra olunmu\u015fdur. D\u00f6rd b\u00f6y\u00fck su anbar\u0131 tikilmi\u015f v\u0259 h\u0259r il 100 mind\u0259n \u00e7ox hektara yeni su m\u0259nb\u0259yi g\u0259tirilir.<\/p>\n<p>\u0130dman u\u011furlar\u0131 art\u0131b. \u0130dman\u00e7\u0131lar 15 il \u0259rzind\u0259 Olimpiya Oyunlar\u0131nda, d\u00fcnya v\u0259 Avropa \u00e7empionatlar\u0131nda b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r qazanm\u0131\u015flar. Az\u0259rbaycan h\u0259min ill\u0259rd\u0259 7 Olimpiya Oyunlar\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>N\u00f6vb\u0259d\u0259nk\u0259nar prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259n sonra \u00f6lk\u0259 yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. H\u0259min m\u0259rh\u0259l\u0259 islahatlar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 t\u0259cav\u00fczkar Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda olan \u0259razil\u0259rin azad edilm\u0259sin\u0259 son haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259nirdi.<\/p>\n<p>Son 10 ilin fundamental nailiyy\u0259tl\u0259ri<\/p>\n<p>44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusu M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, tarixi \u0259dal\u0259ti, beyn\u0259lxalq h\u00fcququ b\u0259rpa etmi\u015fdir. Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259di il\u0259 27 sentyabrda b\u00fct\u00fcn c\u0259bh\u0259 boyu \u0259ks-h\u00fccuma ke\u00e7\u0259n Az\u0259rbaycan Ordusu 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 ba\u015f ver\u0259n Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259ri i\u015f\u011faldan azad etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. 44 g\u00fcn davam ed\u0259n v\u0259 \u201cV\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si\u201d olaraq adland\u0131r\u0131lan m\u00fcharib\u0259 \u015eanl\u0131 Az\u0259rbaycan Ordusunun g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 hesab edil\u0259n \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri \u015eanl\u0131 Az\u0259rbaycan Ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n azad edildikd\u0259n d\u0259rhal sonra, noyabr\u0131n 10-da Az\u0259rbaycan Prezidenti, Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri v\u0259 Rusiya Prezidenti m\u00fcnaqi\u015f\u0259 zonas\u0131nda at\u0259\u015fin v\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n tam dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 b\u0259yanat imzalay\u0131blar. 1 dekabr tarixi etibar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etdi. Bu 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n uzun m\u00fcdd\u0259t davam ed\u0259n i\u015f\u011fal\u0131na son qoydu.<\/p>\n<p>R\u0259\u015fad\u0259tli Az\u0259rbaycan Ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si v\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ox\u0259srlik tarixind\u0259 misilsiz nailiyy\u0259tdir. \u00d6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn t\u0259min edilm\u0259si 30 illik d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131lan u\u011furlu islahatlar\u0131n v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259n xarici siyas\u0259tin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p>Qalib d\u00f6vl\u0259t, beyn\u0259lxalq n\u00fcfuz, t\u0259hsilli c\u0259miyy\u0259t, b\u00f6y\u00fck iqtisadi potensial v\u0259 y\u00fcks\u0259l\u0259n rifah \u00f6lk\u0259nin 10 illik sosial-iqtisadi inki\u015faf nailiyy\u0259tl\u0259rini xarakteriz\u0259 edir. Bu nailiyy\u0259tl\u0259r uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni sosial-iqtisadi inki\u015faf simas\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Son 10 ild\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda makroiqtisadi sabitlik v\u0259 dayan\u0131ql\u0131q t\u0259min edilmi\u015f, sosial rifah\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n iqtisadi art\u0131ma nail olunmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan 4-c\u00fc S\u0259naye \u0130nqilab\u0131n\u0131n aktiv m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri olmaqla xarici investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck f\u00fcrs\u0259tl\u0259r m\u0259kan\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir. Bu d\u00f6vrd\u0259 milli iqtisadiyyat 15% b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015f, qeyri-neft\/qaz \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul (\u00dcDM) is\u0259 1,4 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. 2011-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 qeyri-neft\/qaz ixrac\u0131n\u0131n 78,3% artmas\u0131na nail olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Son 10 ild\u0259 iqtisadiyyat iki qlobal maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131ndan u\u011furla \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 davaml\u0131 olmu\u015fdur. 2014\u20122015-ci ill\u0259rd\u0259 qlobal \u0259mt\u0259\u0259 bazar\u0131nda neftin qiym\u0259tinin 3 d\u0259f\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r azalmas\u0131, 2020-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 davam etm\u0259kd\u0259 olan pandemiya b\u00f6hran\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 makroiqtisadi sabitlik \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hdidl\u0259r yaratm\u0131\u015fd\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, \u00e7evik v\u0259 effektiv iqtisadi idar\u0259etm\u0259 hesab\u0131na \u00f6lk\u0259d\u0259 makroiqtisadi sabitlik, h\u0259m\u00e7inin \u0259halinin rifah\u0131 v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 qorunmu\u015fdur. 2021-ci ilin sonuna valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z t\u0259xmin\u0259n \u00dcDM-in h\u0259cmin\u0259 b\u0259rab\u0259r olmu\u015fdur ki, bu da milli iqtisadiyyat\u0131n xarici v\u0259 daxili t\u0259sirl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 tam dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks etdirir.<\/p>\n<p>H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n k\u00f6kl\u00fc struktur-institusional islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 milli iqtisadiyyat\u0131n strukturu d\u0259yi\u015fmi\u015f, qeyri-neft sektorunun pay\u0131 xeyli y\u00fcks\u0259lmi\u015f v\u0259 qeyri-neft sektorunda \u00f6z\u0259l sektorun pay\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyatda ki\u00e7ik v\u0259 orta biznesin dominantl\u0131\u011f\u0131 xeyli y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir. X\u00fcsusil\u0259 d\u00f6vl\u0259t investisiyalar\u0131 hesab\u0131na yarad\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcasir iqtisadi infrastruktur ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fdir. Bu d\u00f6vrd\u0259 qeydiyyatda olan KOB subyektl\u0259rinin say\u0131 3,1 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015f, qeyri-neft\/qaz \u00dcDM-d\u0259 pay\u0131 is\u0259 23,7% t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. Qeyri-neft\/qaz ixrac\u0131n 25,5%-i KOB t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir. KOB-un f\u0259aliyy\u0259tinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si \u00fczr\u0259 kredit portfeli 2018-ci ild\u0259n 1,5 d\u0259f\u0259 artaraq 2021-ci ild\u0259 4,4 mlrd manata \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259nin \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yerli istehsal potensial\u0131 v\u0259 infrastruktur t\u0259minat\u0131 inki\u015faf etdirilmi\u015fdir. \u00d6lk\u0259nin m\u00f6vcud torpaq, su v\u0259 iqlim resurslar\u0131 \u0259sas\u0131nda ilkin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n yerli istehsal\u0131 hesab\u0131na \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minetm\u0259 g\u00f6st\u0259ricisi \u00fcmumilikd\u0259 m\u0259qbul s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Yerli istehsal potensial\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 ehtiyatlar\u0131n\u0131n saxlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn anbar infrastrukturunun v\u0259 emal s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan baza da \u00f6lk\u0259mizin \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. T\u0259bii resurslar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n nisb\u0259t\u0259n y\u00fcks\u0259k oldu\u011fu m\u0259hsullar \u00fczr\u0259 yerli emal s\u0259nayesinin v\u0259 infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131 \u00f6lk\u0259nin \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini stabil \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min etm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n<p>Qeyri-neft\/qaz sah\u0259l\u0259rinin, x\u00fcsusil\u0259 \u00f6z\u0259l t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131nda xarici investisiyalar m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si h\u0259m sosial rifah\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sind\u0259, h\u0259m d\u0259 iqtisadi f\u0259all\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn investisiyalar\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda aktiv olmu\u015fdur. Qlobal v\u0259 daxili iqtisadi m\u00fchitd\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259rin\u0259 t\u0259sir ets\u0259 d\u0259, 2011\u20122021-ci ill\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259ri nominal ifad\u0259d\u0259 1,8 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Son 10 ild\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 inflyasiya iqtisadi f\u0259all\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qbul olan s\u0259viyy\u0259d\u0259 qorunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Maliyy\u0259 sektorunun b\u00fct\u00fcn seqmentl\u0259rinin sabitliyi v\u0259 likvid olmas\u0131 iqtisadi art\u0131m\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259st\u0259k vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130qtisadi art\u0131m b\u00fct\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n sosial rifah\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Bu d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 2,7 d\u0259f\u0259, orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 2,0 d\u0259f\u0259, pensiyalar\u0131n minimum m\u0259bl\u0259\u011fi is\u0259 2,3 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. Azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259r\u0259 veril\u0259n \u00fcnvanl\u0131 d\u00f6vl\u0259t sosial yard\u0131m\u0131n\u0131n t\u0259yin edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 istifad\u0259 olunan ehtiyac meyar\u0131n\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi son 10 ild\u0259 2,3 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131laraq 2011-ci ild\u0259ki 75 manatdan 2021-ci ild\u0259 170 manata \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Son 10 il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259halinin sosial rifah\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ard\u0131c\u0131l geni\u015fmiqyasl\u0131 d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu d\u00f6vrd\u0259 m\u0259\u015f\u011ful \u0259halinin say\u0131 14,0%, muzdla i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131 22,9% artm\u0131\u015f, i\u015fsizlik s\u0259viyy\u0259si is\u0259 pandemiya il\u0259 \u0259laq\u0259dar dal\u011falanmalara m\u0259ruz qalmas\u0131na baxmayaraq, 2021-ci ild\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 6,0% t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 yoxsul t\u0259b\u0259q\u0259nin ehtiyaclar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131lanmas\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n \u00fcnvanl\u0131 d\u00f6vl\u0259t sosial yard\u0131m\u0131 geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015f, azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259rin t\u0259minat\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015fdir. Son 10 ild\u0259 azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259r\u0259 veril\u0259n sosial yard\u0131m\u0131n orta ayl\u0131q m\u0259bl\u0259\u011fi 2,6 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131laraq 2021-ci ild\u0259 280 manata \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259, milli yoxsulluq h\u0259ddind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 ya\u015fayan \u0259halinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 2019-cu ild\u0259 2010-cu ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 9,1%-d\u0259n 4,8%-d\u0259k azalm\u0131\u015fd\u0131r. 2020-ci ild\u0259 is\u0259 COVID-19 pandemiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar qeyd olunan g\u00f6st\u0259rici 6,2%-d\u0259k artsa da, 2021-ci ild\u0259 5,9%-\u0259 enmi\u015fdir.<\/p>\n<p>T\u0259hsilin keyfiyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fc\u0259llim-pedaqoq hey\u0259tinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 motivasiyas\u0131 diqq\u0259td\u0259 saxlan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fc\u0259lliml\u0259r aras\u0131nda apar\u0131lan m\u00fcsabiq\u0259l\u0259r v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259r, habel\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin son 10 ild\u0259 \u0259m\u0259khaqlar\u0131n\u0131n 2,4 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fcmumi t\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil keyfiyy\u0259tin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 t\u0259hsil\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcasir texnologiyaya \u0259saslanan t\u0259hsil infrastrukturu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 2003\u20122021-ci ill\u0259rd\u0259 3400-d\u0259n \u00e7ox m\u0259kt\u0259b binas\u0131 tikilmi\u015f v\u0259 ya \u0259sasl\u0131 t\u0259mir edilmi\u015fdir ki, bu da b\u00fct\u00fcn m\u0259kt\u0259bl\u0259rin 76%-ni t\u0259\u015fkil edir. Son 4 ild\u0259 \u0259qli m\u00fclkiyy\u0259t sah\u0259sind\u0259 institusional islahat n\u0259tic\u0259sind\u0259 Qlobal R\u0259qab\u0259tlilik \u0130ndeksind\u0259 \u00f6lk\u0259miz \u201c\u018fqli m\u00fclkiyy\u0259tin qorunmas\u0131\u201d g\u00f6st\u0259ricisi \u00fczr\u0259 140 \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda 71-ci yerd\u0259n 30-cu yer\u0259 ir\u0259lil\u0259mi\u015f, yarad\u0131c\u0131 iqtisadiyyat\u0131n \u00dcDM-d\u0259ki pay\u0131 3,5%-d\u0259n 5,3%-\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Keyfiyy\u0259tli s\u0259hiyy\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131q davaml\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 ana v\u0259 u\u015faq \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri azalm\u0131\u015f, do\u011fulanda g\u00f6zl\u0259nil\u0259n \u00f6m\u00fcr uzunlu\u011fu v\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n sa\u011flam \u00f6m\u00fcr uzunlu\u011fu is\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131na q\u0259d\u0259r ana \u00f6l\u00fcm\u00fc h\u0259r 100000 n\u0259f\u0259r diri do\u011fulana 14,9, k\u00f6rp\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fc h\u0259r 1000 n\u0259f\u0259r diri do\u011fulana 11, be\u015f ya\u015fa q\u0259d\u0259r u\u015faq \u00f6l\u00fcm\u00fc 13, g\u00f6zl\u0259nil\u0259n \u00f6m\u00fcr uzunlu\u011fu 73,2 ya\u015f t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u018fn b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259timiz is\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 xalq m\u0259h\u0259bb\u0259ti, onun h\u0259yata ke\u00e7irdiyi b\u00fct\u00fcn planlar\u0131n \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sidir. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 biz\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131ran da bu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m birlik oldu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2018-ci il aprelin 11-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7il\u0259rk\u0259n andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev deyib: \u201cBiz g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 baxmal\u0131y\u0131q v\u0259 bax\u0131r\u0131q. N\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda bizim \u00e7ox ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcm\u00fcz, planlar\u0131m\u0131z, proqramlar\u0131m\u0131z var&#8230; Ona g\u00f6r\u0259 m\u0259n \u0259min\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 biz ham\u0131m\u0131z g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck nikbinlikl\u0259 bax\u0131r\u0131q. Ham\u0131m\u0131z\u0131n amal\u0131 ondan ibar\u0259tdir ki, \u00f6lk\u0259miz daha [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24746"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24746"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24746\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24749,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24746\/revisions\/24749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}