{"id":24729,"date":"2023-04-10T10:43:04","date_gmt":"2023-04-10T07:43:04","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=24729"},"modified":"2023-04-10T10:43:04","modified_gmt":"2023-04-10T07:43:04","slug":"ulu-ond%c9%99r-heyd%c9%99r-%c9%99liyevin-dil-siyas%c9%99ti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=24729","title":{"rendered":"ULU \u00d6ND\u018fR HEYD\u018fR \u018fL\u0130YEV\u0130N D\u0130L S\u0130YAS\u018fT\u0130"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-24730 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/Heyder-eliyev-dil-300x181.jpg\" alt=\"\" width=\"325\" height=\"196\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/Heyder-eliyev-dil-300x181.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/Heyder-eliyev-dil-1024x619.jpg 1024w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/Heyder-eliyev-dil-768x464.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/Heyder-eliyev-dil.jpg 1312w\" sizes=\"(max-width: 325px) 100vw, 325px\" \/>Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259kc\u0259 siyasi xadim deyil, h\u0259m d\u0259 bir xalq\u0131n kimliyinin v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin formala\u015fmas\u0131nda dilin \u0259h\u0259miyy\u0259tini d\u0259rk ed\u0259n vizyon r\u0259hb\u0259ri idi. O, f\u0259aliyy\u0259ti boyu Az\u0259rbaycan dilinin istifad\u0259sinin t\u0259\u015fkili v\u0259 \u00f6lk\u0259nin dil m\u00fcxt\u0259lifliyinin qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 yorulmadan \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nHeyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 nail oldu v\u0259 suveren d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrildi. Onun prezident kimi ilk add\u0131mlar\u0131ndan biri d\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t dili olmas\u0131 idi. Bu q\u0259rar Az\u0259rbaycan xalq\u0131 aras\u0131nda milli kimlik hissinin g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 h\u0259lledici \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edirdi.<br \/>\n\u201cD\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259tbiqi i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 18 iyun 2001-ci il tarixli F\u0259rman\u0131n\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin u\u011furlu dil siyas\u0259tinin fundamental yekun s\u0259n\u0259di adland\u0131rmaq olar. \u201cD\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259tbiqi i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d f\u0259rmanda deyilir: \u201c&#8230; Dilimiz xalq\u0131n ke\u00e7diyi b\u00fct\u00fcn tarixi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 onunla birg\u0259 olmu\u015f, onun taleyini ya\u015fam\u0131\u015f, \u00fczl\u0259\u015fdiyi probleml\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. O, xalq\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r g\u00fcnl\u0259rind\u0259 bel\u0259 onun milli m\u0259nliyini, xo\u015fb\u0259xt g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 olan inam\u0131n\u0131 qoruyub m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirmi\u015fdir. \u0130nki\u015faf etmi\u015f z\u0259ngin dil m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 sahib olan xalq \u0259yilm\u0259zdir, \u00f6lm\u0259zdir, b\u00f6y\u00fck g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 malikdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 xalq\u0131m\u0131za ulu babalardan miras qalan bu \u0259n qiym\u0259tli milli s\u0259rv\u0259ti h\u0259r bir Az\u0259rbaycan \u00f6vlad\u0131 g\u00f6z b\u0259b\u0259yi kimi qorumal\u0131, daim qay\u011f\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 etm\u0259lidir. Bu, onun m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcudur\u201d.<!--more--><br \/>\nBu v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q borcunun nec\u0259, hans\u0131 miqyasda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259sini \u00dcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyev g\u00f6st\u0259rib v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. Dilimizin \u0259n q\u0259dim tarixin\u0259 obyektiv elmi-tarixi qiym\u0259t ver\u0259n, Az\u0259rbaycan dilinin t\u00fcrk k\u00f6kl\u00fc m\u00fcst\u0259qil dil olmas\u0131n\u0131 bir daha t\u0259sdiql\u0259y\u0259n, onun \u0259sas t\u0259kam\u00fcl m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini, inki\u015faf yollar\u0131n\u0131 dahiyan\u0259 bir m\u00fcdriklikl\u0259, elmi-n\u0259z\u0259ri \u0259saslarla izl\u0259y\u0259r\u0259k son s\u00f6z dey\u0259n, r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t m\u00fcnasib\u0259ti bildir\u0259n bu fundamental tarixi s\u0259n\u0259d Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin dil siyas\u0259tinin u\u011furlar miqyas\u0131n\u0131 daha da geni\u015fl\u0259ndirdi.<br \/>\nEyni zamanda, Heydar \u018fliyev Az\u0259rbaycanda azsayl\u0131 xalqlar\u0131n dill\u0259rinin qorunmas\u0131na sadiq idi. O, m\u00fcxt\u0259lif etnik qruplar aras\u0131nda tolerantl\u0131q v\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131n t\u0259\u015fviqind\u0259 dil m\u00fcxt\u0259lifliyinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini d\u0259rk ed\u0259r\u0259k dol\u011fun bir dil siyas\u0259ti strateji plan\u0131n\u0131 da qurmu\u015f v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 d\u00fczg\u00fcn add\u0131mlar atm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 o, l\u0259zgi, tal\u0131\u015f, avar kimi azsayl\u0131 dill\u0259rd\u0259 t\u0259hsil proqramlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na d\u0259st\u0259k verdi.<br \/>\nY\u00fcks\u0259k intelekt\u0259 malik siyas\u0259t\u00e7i-lider Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259m\u00e7inin beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal s\u0259hn\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yer tutmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xarici dill\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sinin vacibliyini d\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. O, s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n d\u00fcnyada \u00e7oxdilliliyin d\u0259y\u0259rini d\u0259rk ed\u0259r\u0259k, ingilis, rus, alman, frans\u0131z v\u0259 dig\u0259r dill\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sini t\u0259\u015fviq edirdi.<br \/>\nBu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Heyd\u0259r \u018fliyev irsind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259kd\u0259 davam edir. \u00d6lk\u0259d\u0259 canl\u0131 \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni s\u0259hn\u0259 var. Az\u0259rbaycan v\u0259 azsayl\u0131 dill\u0259rd\u0259 z\u0259ngin v\u0259 r\u0259ngar\u0259ng s\u0259sl\u0259r var. Bununla yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 m\u00fch\u00fcm d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. Bir \u00e7ox g\u0259ncl\u0259r \u00e7oxlu dill\u0259rd\u0259 s\u0259lis dan\u0131\u015f\u0131q apar\u0131r, m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rd\u0259n olan insanlarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259 imkan\u0131na malikdir.<br \/>\n<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-24731 alignright\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1680703731683-205x300.jpg\" alt=\"\" width=\"87\" height=\"127\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1680703731683-205x300.jpg 205w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1680703731683-699x1024.jpg 699w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1680703731683-768x1124.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/1680703731683.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 87px) 100vw, 87px\" \/>Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycanda dill\u0259rin qorunub saxlanmas\u0131na v\u0259 inki\u015faf\u0131na verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259r \u00f6lk\u0259nin m\u0259d\u0259ni, ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131na davaml\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. Onun irsi milli m\u0259nlik \u015f\u00fcurunun formala\u015fmas\u0131nda, m\u00fcxt\u0259lifliyin v\u0259 tolerantl\u0131\u011f\u0131n t\u0259\u015fviqind\u0259, qlobal miqyasda \u00fcnsiyy\u0259t v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda dilin \u0259h\u0259miyy\u0259tini xat\u0131rlad\u0131r.<br \/>\n\u201cH\u0259r bir xalq\u0131n milliliyini, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rini ya\u015fadan, inki\u015faf etdir\u0259n onun dilidir.\u201d Bu kamil ifad\u0259y\u0259 \u0259saslanaraq qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Ana dilimizi qoruyaraq, daim istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k milliliyimizi, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizi ya\u015fadaq, inki\u015faf etdir\u0259k. Ana dilimiz\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k xarici dill\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sini d\u0259 unutmamal\u0131y\u0131q, \u00e7\u00fcnki 44 g\u00fcnl\u00fck II Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u0259hz \u00dcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev beyn\u0259lxalq arenada s\u0259lis xarici dil da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 kimi \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 buna bariz n\u00fcmun\u0259 oldu, d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda, eyni zamanda d\u00fcnya siyas\u0259t meydan\u0131nda k\u0259skin, ayd\u0131n cavab v\u0259 arqumentli ifad\u0259l\u0259rl\u0259 xalq\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya tan\u0131td\u0131, haql\u0131 t\u0259r\u0259f oldu\u011funu s\u00fcb\u00fct etdi v\u0259 Qaraba\u011f z\u0259f\u0259rini bizl\u0259r\u0259 b\u0259x\u015f etdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u0130lah\u0259 \u018fL\u0130YEVA,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Filolo\u011fiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259kc\u0259 siyasi xadim deyil, h\u0259m d\u0259 bir xalq\u0131n kimliyinin v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin formala\u015fmas\u0131nda dilin \u0259h\u0259miyy\u0259tini d\u0259rk ed\u0259n vizyon r\u0259hb\u0259ri idi. O, f\u0259aliyy\u0259ti boyu Az\u0259rbaycan dilinin istifad\u0259sinin t\u0259\u015fkili v\u0259 \u00f6lk\u0259nin dil m\u00fcxt\u0259lifliyinin qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 yorulmadan \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 nail oldu v\u0259 suveren d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrildi. Onun prezident kimi ilk add\u0131mlar\u0131ndan biri d\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24729"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24729"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24732,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24729\/revisions\/24732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}