{"id":24212,"date":"2023-01-23T15:46:34","date_gmt":"2023-01-23T12:46:34","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=24212"},"modified":"2023-01-23T15:46:34","modified_gmt":"2023-01-23T12:46:34","slug":"mehriban-qonsuluq-%c9%99laq%c9%99l%c9%99ri-n%c9%99h%c9%99ng-layih%c9%99l%c9%99rin-icrasina-kom%c9%99k-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=24212","title":{"rendered":"Mehriban qon\u015fuluq \u0259laq\u0259l\u0259ri n\u0259h\u0259ng layih\u0259l\u0259rin icras\u0131na k\u00f6m\u0259k edir"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-24213 alignleft\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/327025230_1602921550178881_8663196105752176550_n-300x190.jpg\" alt=\"\" width=\"422\" height=\"267\" srcset=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/327025230_1602921550178881_8663196105752176550_n-300x190.jpg 300w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/327025230_1602921550178881_8663196105752176550_n-768x486.jpg 768w, https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/327025230_1602921550178881_8663196105752176550_n.jpg 843w\" sizes=\"(max-width: 422px) 100vw, 422px\" \/>Prezident \u0130lham \u018fliyev 2023-c\u00fc il 19 yanvar tarixind\u0259 Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u201cAvrasiya Orta D\u0259hlizi: Yoldan magistrala\u201d m\u00f6vzusunda panel iclas\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirib ki, \u00a0Orta D\u0259hlizin \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rind\u0259n biri ondan ibar\u0259tdir ki, bu n\u0259h\u0259ng layih\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6z aralar\u0131nda yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir. \u0130st\u0259nil\u0259n \u00e7oxmill\u0259tli t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsd\u0259 u\u011furun qazan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu, ilkin \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn Q\u0259rbind\u0259 olan qon\u015fular\u0131 G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, \u015e\u0259rqind\u0259 is\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya il\u0259 g\u00f6z\u0259l m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir. Q\u0259rb v\u0259 \u015e\u0259rq aras\u0131nda t\u0259bii co\u011frafi ba\u011flant\u0131ya malik oldu\u011fumuz \u00fc\u00e7\u00fcn biz \u00f6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 n\u0259qliyyat infrastrukturuna b\u00f6y\u00fck s\u0259rmay\u0259 yat\u0131rm\u0131\u015f\u0131q.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, Az\u0259rbaycanda b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri infrastruktur obyektl\u0259ri daha \u00e7ox y\u00fck q\u0259bul etm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r. Y\u00fcka\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259ti 15 milyon ton olan d\u0259niz liman\u0131m\u0131z 25 milyon tona q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259k v\u0259 art\u0131q bunun \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b. M\u0259rk\u0259zi Asiyadan b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 y\u00fck\u00fcn istiqam\u0259tinin d\u0259yi\u015film\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Bu ild\u0259n etibar\u0259n art\u0131q ne\u00e7\u0259 ill\u0259rdir neftin tranzitini t\u0259kc\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistandan yox, Qazax\u0131standan da etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. Bu d\u0259hlizd\u0259n, h\u0259m\u00e7inin karbohidrogenl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k potensial\u0131 m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, \u00a0\u201cVahid p\u0259nc\u0259r\u0259\u201d sistemini t\u0259tbiq etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 g\u00f6mr\u00fck inzibat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 tarif siyas\u0259ti \u00fcz\u0259rind\u0259 daha da f\u0259al i\u015fl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda, M\u0259rk\u0259zi Asiya, Qafqaz v\u0259 Avropa aras\u0131nda daha da s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q apar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bug\u00fcnk\u00fc reall\u0131qlar fonunda tranzit \u00f6lk\u0259si olmaq vacibdir. Bunun \u0259h\u0259miyy\u0259ti yeni i\u015f yerl\u0259ri v\u0259 yerli istehsalatla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n biz iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 ciddi i\u015fl\u0259yirik.<\/p>\n<p>N\u0259qliyyat sah\u0259si ixrac\u0131m\u0131z\u0131 \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k. Orta D\u0259hliz \u00fcz\u0259rind\u0259 v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub mar\u015frutu boyu yerl\u0259\u015fm\u0259 Az\u0259rbaycanda \u0259lav\u0259 biznes imkanlar\u0131 yarad\u0131r. Tezlikl\u0259 Bak\u0131da d\u0259niz liman\u0131n\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n azad zonan\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olacaq.<\/p>\n<p>Biznes m\u00fchitinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si u\u011furun \u0259sas amill\u0259rind\u0259n biridir. B\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin, h\u0259tta \u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u0259 \u0259lav\u0259 investisiyalara ehtiyac\u0131 var.<!--more--><\/p>\n<p>Raz\u0131l\u0131q hissi il\u0259 bildirilib ki, qlobal miqyasda \u0259n mehriban m\u00fchitl\u0259rd\u0259n biri Az\u0259rbaycanla G\u00fcrc\u00fcstan aras\u0131nda, Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r v\u0259 \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259rdir. Art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131 var. Xarici i\u015fl\u0259r, m\u00fcdafi\u0259, iqtisadiyyat nazirl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259, h\u0259m\u00e7inin liderl\u0259r sammiti olub.<\/p>\n<p>\u0130stehsal\u00e7\u0131, tranzit \u00f6lk\u0259si v\u0259 istehlak\u00e7\u0131 aras\u0131nda balans olmal\u0131d\u0131r. Biz qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 udu\u015flu v\u0259ziyy\u0259t yaratma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olduq v\u0259 maraqlar\u0131n balans\u0131 qorunub saxlan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 53 g\u0259mi il\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck ticar\u0259t donanmas\u0131na malikdir.<\/p>\n<p>D\u0259mir yol \u015f\u0259b\u0259k\u0259si inki\u015faf olunmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkm\u0259nistan, Qazax\u0131stan, Az\u0259rbaycan, M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda yax\u015f\u0131 d\u0259mir yolu ba\u011flant\u0131lar\u0131 yoxdur.<\/p>\n<p>T\u0259bii qazla ba\u011fl\u0131 Avropa Komissiyas\u0131ndan m\u00fcraci\u0259t daxil olan kimi d\u0259rhal m\u00fcxt\u0259lif istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si prosesi ba\u015fland\u0131. Birincisi, hasilat\u0131n fiziki art\u0131m\u0131n\u0131, sonra s\u0259m\u0259r\u0259liliyi, itkil\u0259rin azald\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 daxild\u0259 istifad\u0259 etdiyimiz qaza harada q\u0259na\u0259t ed\u0259 bil\u0259c\u0259yimizi v\u0259 onun Avropa bazar\u0131na \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si kimi i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>2021-ci ild\u0259 Avropa bazar\u0131na ixrac\u0131m\u0131z t\u0259qrib\u0259n 8 milyard kubmetrd\u0259n \u00e7ox idi. Bu il ixrac \u0259n az\u0131 11,6 milyard kubmetr olacaq. Art\u0131m \u00e7ox s\u00fcr\u0259tlidir. \u00dcmumi h\u0259cm is\u0259 24 milyard kubmetrdir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n yay Avropa Komissiyas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f anla\u015fma memorandumunda bizim 2027-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259chizat\u0131 iki d\u0259f\u0259 art\u0131raca\u011f\u0131m\u0131z n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>Avropa \u0130ttifaq\u0131na t\u0259chizat minimum 20 milyard kubmetr s\u0259viyy\u0259sind\u0259 olacaq. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Avropada daha \u00e7ox interkonnektorlar olmal\u0131d\u0131r. Onlardan biri &#8211; Yunan\u0131stan-Bolqar\u0131stan interkonnektoru ke\u00e7\u0259n ilin sonlar\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu, biz\u0259 Bolqar\u0131stana v\u0259 bu ild\u0259n etibar\u0259n Rum\u0131niyaya t\u0259bii qaz\u0131 t\u0259chiz etm\u0259y\u0259 ba\u015flamaq imkan\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n<p>Avropa istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n artan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan g\u0259rgin \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. TANAP-\u0131 16 milyard kubmetrd\u0259n 32 milyard kubmetr\u0259, TAP-\u0131 is\u0259 10 milyard kubmetrd\u0259n 20 milyard kubmetr\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259ndirm\u0259liyik. TAP yaln\u0131z iki il bundan \u0259vv\u0259l a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin indi biz h\u0259cmi geni\u015fl\u0259ndirm\u0259liyik. Bel\u0259likl\u0259, \u0259lav\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 t\u0259l\u0259b olunacaq v\u0259 biz buna haz\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, \u00a0ya\u015f\u0131l enerji il\u0259 ba\u011fl\u0131 potensial \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin k\u00fcl\u0259k potensial\u0131 157 qiqavatd\u0131r. Qurudak\u0131 potensial 27 qiqavatd\u0131r. Eyni zamanda, iki il bundan \u0259vv\u0259l apar\u0131lm\u0131\u015f V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad etdiyimiz \u0259razil\u0259rd\u0259 10 qiqavat potensial m\u00f6vcuddur. Dem\u0259k olar ki, 200 qiqavata yax\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>Ke\u00e7\u0259n ilin dekabr\u0131nda G\u00fcrc\u00fcstandan Rum\u0131niyaya sualt\u0131 kabel x\u0259ttini \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Buxarestd\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalan\u0131b. Bu x\u0259ttin g\u00fcc\u00fc 4 qiqavatd\u0131r. Haz\u0131rda texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rma i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. \u201cMasdar\u201dla imzalanm\u0131\u015f raz\u0131la\u015fma k\u00fcl\u0259k v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f enerjisi hasilat\u0131n\u0131 2027-ci il\u0259d\u0259k 4 qiqavat v\u0259 2037-ci il\u0259d\u0259k 6 qiqavat art\u0131racaq. \u201cFortescue Future Industries\u201dl\u0259 imzalanm\u0131\u015f Anla\u015fma Memorandumuna \u0259sas\u0259n 12 qiqavatad\u0259k hasilat \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycana investisiya yat\u0131r\u0131lacaq.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan bizim \u00e7ox sad\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn fundamental prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslanacaq s\u00fclh sazi\u015fi imzalamaqla ba\u011fl\u0131 t\u0259klifimiz\u0259 cavab verm\u0259yib. Erm\u0259nistan\u0131n Forumda olmamas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi odur ki, bizim \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131na ba\u015flamaqla ba\u011fl\u0131 G\u00fcrc\u00fcstanla birg\u0259 etdiyimiz t\u0259klif Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259dd edilib.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259klifi liderl\u0259rin G\u00fcrc\u00fcstanda g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259sind\u0259n ibar\u0259t idi. \u00c7\u00fcnki G\u00fcrc\u00fcstan h\u0259r zaman tarix\u0259n b\u00fct\u00fcn qon\u015fular\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc yer olub, lakin Erm\u0259nistan buna haz\u0131r deyil. Bu, potensial riskl\u0259rd\u0259n biridir, \u00e7\u00fcnki \u0259g\u0259r 3 Qafqaz \u00f6lk\u0259si enerji, n\u0259qliyyat, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, sabitlik, s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259 s\u0259yl\u0259rini birl\u0259\u015fdirs\u0259, region daha t\u0259hl\u00fck\u0259siz olar.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox qlobal probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdiyi vaxtda mehriban qon\u015fuluq\u00a0 \u0259laq\u0259l\u0259ri bu probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev 2023-c\u00fc il 19 yanvar tarixind\u0259 Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u201cAvrasiya Orta D\u0259hlizi: Yoldan magistrala\u201d m\u00f6vzusunda panel iclas\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirib ki, \u00a0Orta D\u0259hlizin \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rind\u0259n biri ondan ibar\u0259tdir ki, bu n\u0259h\u0259ng layih\u0259d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6z aralar\u0131nda yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir. \u0130st\u0259nil\u0259n \u00e7oxmill\u0259tli t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsd\u0259 u\u011furun qazan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu, ilkin \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24212"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24212"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24212\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24214,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24212\/revisions\/24214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}