{"id":24137,"date":"2023-01-19T10:20:28","date_gmt":"2023-01-19T07:20:28","guid":{"rendered":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=24137"},"modified":"2023-01-19T10:20:28","modified_gmt":"2023-01-19T07:20:28","slug":"h%c9%99kim-m%c9%99sl%c9%99h%c9%99ti-8","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yeniterter.az\/?p=24137","title":{"rendered":"H\u0259kim m\u0259sl\u0259h\u0259ti"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><strong>K\u0259skin respirator x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 bunlar\u0131n profilaktikas\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\" wp-image-24138 alignright\" src=\"https:\/\/yeniterter.az\/wp-content\/uploads\/545.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"112\" \/>K\u0259skin respirator virusu infeksiyas\u0131 yoluxucu virus x\u0259st\u0259likl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck bir qrupunu \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Bu x\u0259st\u0259likl\u0259r zaman\u0131 \u0259sas\u0259n t\u0259n\u0259ff\u00fcs sistemi \u00fczvl\u0259rinin selikli qi\u015fas\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259nir. Yaz, pay\u0131z, q\u0131\u015f aylar\u0131nda bu x\u0259st\u0259likl\u0259rin intensivliyi art\u0131r. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi yaz aylar\u0131nda immunitetin z\u0259ifl\u0259m\u0259si, dig\u0259r s\u0259b\u0259b is\u0259 soyu\u011fun t\u0259sirind\u0259n t\u0259n\u0259ff\u00fcz yollar\u0131n\u0131n selikli qi\u015fas\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rinin ba\u015f verm\u0259sidir. Bu qrup x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qrip, paraqrip, ade-novirus, rinovirus v\u0259 respitator-sinsital viruslar\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi x\u0259st\u0259likl\u0259r aiddir.<br \/>\nK\u0259skin respirator virus infeksiyas\u0131 yer \u00fcz\u0259rind\u0259 \u0259n \u00e7ox yay\u0131lan v\u0259 epidemiyaya meyilli x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259ndir. H\u0259r il d\u00fcnyada 1 milyarddan art\u0131q insan bu x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r. Bunlar\u0131n 70 faizi u\u015faqlar\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. X\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 \u0259n \u00e7ox 2-4 ya\u015fl\u0131 v\u0259 m\u0259kt\u0259b ya\u015fl\u0131 u\u015faqlar aras\u0131nda olur. Bu ya\u015fda u\u015faqlar\u0131n x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri, onlar\u0131n u\u015faq kollektivin\u0259 \u2013 m\u0259kt\u0259b v\u0259 ba\u011f\u00e7alara getm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn respirator viruslar\u0131n do\u011furdu\u011fu x\u0259st\u0259liyin ilkin \u0259lam\u0259tl\u0259ri, dem\u0259k olar ki, eynidir: h\u0259rar\u0259tin t\u0259dric\u0259n qalxmas\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, asq\u0131rma, \u00f6sk\u00fcrm\u0259, i\u015ftahan\u0131n azalmas\u0131, yuxunun pozulmas\u0131, bo\u011fazda a\u011fr\u0131, g\u00f6z almas\u0131nda olan a\u011fr\u0131lar v\u0259 s. Viruslarla yoluxma asq\u0131rma, \u00f6sk\u00fcrm\u0259 zaman\u0131 milyonlarla virusun \u0259trafa yay\u0131lmas\u0131 zaman\u0131 ba\u015f verir. Bu zaman dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259rin d\u0259 (angina, u\u015faq serebral iflici, v\u0259r\u0259m, b\u00f6yr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rinin) k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r.<!--more--><br \/>\nBu x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259si d\u0259, dem\u0259k olar ki, bir-biri il\u0259 ox\u015fard\u0131r. X\u0259st\u0259l\u0259rin m\u00fcalic\u0259si ad\u0259t\u0259n evd\u0259 apar\u0131l\u0131r. Bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r evd\u0259 sa\u011flam insanlardan t\u0259crid olunmal\u0131d\u0131r. M\u00fcalic\u0259 simptomatik apar\u0131l\u0131r. \u018fg\u0259r h\u0259rar\u0259t 380 c q\u0259d\u0259rdirs\u0259, onu a\u015fa\u011f\u0131 salmaq m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fclm\u00fcr. 38.5 0 c\u2013 d\u0259n \u00e7oxdursa, h\u0259rar\u0259tsal\u0131c\u0131 v\u0259 fiziki \u00fcsullardan istifad\u0259 edilm\u0259lidir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn parasetamol v\u0259 ya litelik qar\u0131\u015f\u0131qdan istifad\u0259 edilm\u0259lidir. Burun bo\u015flu\u011funa interferon v\u0259 ya nazivin sal\u0131nmal\u0131, \u0259z\u0259l\u0259 daxilin\u0259 qrip \u0259leyhin\u0259 immunoqlobulin vurulmal\u0131d\u0131r. \u00d6sk\u00fcr\u0259k \u0259leyhin\u0259 ambroksol, bromgeksin tipli d\u0259rmanlar verilm\u0259lidir. \u018fg\u0259r intoksikasiya davam ed\u0259rs\u0259, h\u0259kim m\u0259sl\u0259h\u0259ti il\u0259 ona venadaxili d\u0259rmanlar t\u0259yin edil\u0259 bil\u0259r. Bu zaman m\u00fcalic\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131 u\u015faqlara ana s\u00fcd\u00fc, \u00e7oxlu miqdarda limonlu \u00e7ay, meyv\u0259 \u015fir\u0259l\u0259ri verilm\u0259lidir. Antibiotikl\u0259r yaln\u0131z a\u011f\u0131rla\u015fmalar (yalan\u00e7\u0131 ina\u011f, bronxopnevmoniya, otit, pnevmo-niya v\u0259 s.) olduqda i\u015fl\u0259dilir.<br \/>\nK\u0259skin respirator virusu infeksiyas\u0131n\u0131n profilaktikas\u0131 zaman\u0131 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131nda, m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 dezinfeksiya t\u0259dbirl\u0259ri apar\u0131lmal\u0131, otaqlar\u0131n havas\u0131 tez-tez d\u0259yi\u015film\u0259li, qap\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259ri v\u0259 d\u00f6\u015f\u0259m\u0259 xlorla silinm\u0259lidir.<br \/>\nSa\u011flam insanlar kontakt zaman\u0131 burunlar\u0131na interferon t\u00f6km\u0259li, \u0259ll\u0259ri tez-tez sabunla yumal\u0131, \u0259z\u0259l\u0259 daxilin\u0259 qrip \u0259leyhin\u0259 immunoqlobin vurmal\u0131d\u0131r. M\u00f6vs\u00fcml\u0259 \u0259laq\u0259dar virus \u0259leyhin\u0259 vaksinasiya t\u0259dbirl\u0259ri apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu, ya\u015fad\u0131\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u0259razid\u0259 tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n apa-r\u0131l\u0131r. G\u00fcnd\u0259lik olaraq tibbi maskalardan istifad\u0259 etm\u0259k, m\u0259saf\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259k yoluxma riskini azaldan vasit\u0259l\u0259rd\u0259ndir.<br \/>\nBu g\u00fcn d\u00fcnyada pandemiya kimi yay\u0131lan koronovirus infeksiyas\u0131 da respirator virus infeksiyalar\u0131n\u0131n bir n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. Sevindirici hald\u0131r ki, dig\u0259r respirator infeksiyalardan f\u0259rqli olaraq u\u015faqlar\u0131n bu virusa yoluxmas\u0131 b\u00f6y\u00fckl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00e7ox azd\u0131r v\u0259 onlar bu x\u0259st\u0259liyi y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7irirl\u0259r. COV\u0130D-19 infeksiyas\u0131n\u0131n n\u0259inki Az\u0259rbaycanda, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda vurdu\u011fu geni\u015f sah\u0259d\u0259 ziyanlar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik. Yadda saxlayaq ki, x\u0259st\u0259likd\u0259n qorunmaq, yoluxmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn onun haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131 olmaq \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\n<em><strong>\u0130rad\u0259 H\u00fcseynova,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>T\u0259rt\u0259r rayon M\u0259rk\u0259zi X\u0259st\u0259xanas\u0131 PH\u015e-n\u0131n <\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>infeksion \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri <\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u0259skin respirator x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 bunlar\u0131n profilaktikas\u0131 K\u0259skin respirator virusu infeksiyas\u0131 yoluxucu virus x\u0259st\u0259likl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck bir qrupunu \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Bu x\u0259st\u0259likl\u0259r zaman\u0131 \u0259sas\u0259n t\u0259n\u0259ff\u00fcs sistemi \u00fczvl\u0259rinin selikli qi\u015fas\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259nir. Yaz, pay\u0131z, q\u0131\u015f aylar\u0131nda bu x\u0259st\u0259likl\u0259rin intensivliyi art\u0131r. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi yaz aylar\u0131nda immunitetin z\u0259ifl\u0259m\u0259si, dig\u0259r s\u0259b\u0259b is\u0259 soyu\u011fun t\u0259sirind\u0259n t\u0259n\u0259ff\u00fcz yollar\u0131n\u0131n selikli qi\u015fas\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24137"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24137"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24137\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24139,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24137\/revisions\/24139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yeniterter.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}